پرش به محتوا

گندم: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:Nody-عکس-گندم-زار-زیبا-1633625672.jpg|بندانگشتی|تصویر گندم زار در ایران، قابل بازیابی از https://fa.nody.ir/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%B1/]]
[[پرونده:Nody-عکس-گندم-زار-زیبا-1633625672.jpg|بندانگشتی|تصویر گندم زار در ایران، قابل بازیابی از https://fa.nody.ir/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%B1/]]
گندم که یکی از غلات اصلی تولیدی کشور ایران است، در نقاطی خوب می‌روید و رشد می‌کند که هوا زود گرم می‌شود و باران کم است. در نواحی مرطوب سواحل دریاها یا نقاط سردسیر کوهستانها محصول‌گندم دیرتر به دست می‌آید. از این رو در ایران نیز به علت موقعیت آب و هوایی آن،گندم تقریباً در تمام نقاط کشور به غیر از نواحی مرطوب و کم ارتفاع سواحل [https://iranology-e.ir/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D8%AE%D8%B2%D8%B1 دریای خزر] کشت می‌شود.
گندم که یکی از غلات اصلی تولیدی [[کشور ایران]] است، در نقاطی خوب می‌روید و رشد می‌کند که هوا زود گرم می‌شود و باران کم است. در نواحی مرطوب سواحل دریاها یا نقاط سردسیر کوهستانها محصول‌گندم دیرتر به دست می‌آید. از این رو در [[کشور ایران|ایران]] نیز به علت موقعیت آب و هوایی آن،گندم تقریباً در تمام نقاط کشور به غیر از نواحی مرطوب و کم ارتفاع سواحل [[دریاچه خزر|دریای خزر]] کشت می‌شود.


===== محصول گندم در ایران =====
===== محصول گندم در ایران =====
روش کشت و زرع‌گندم به طور عمده روش سنتی و متداول قدیمی است. شیوه کشاورزی، ماشینی نیز (مکانیزه) در بعضی نقاط رواج یافته که میزان عملکرد محصول در این مناطق به لطف شیوه‌های جدید و تکنولوژی مناسب به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.
روش کشت و زرع‌گندم به طور عمده روش سنتی و متداول قدیمی است. شیوه [[کشاورزی در ایران|کشاورزی،]] ماشینی نیز (مکانیزه) در بعضی نقاط رواج یافته که میزان عملکرد محصول در این مناطق به لطف شیوه‌های جدید و تکنولوژی مناسب به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.


البته علت تفاوت در میزان برداشت محصول در نقاط مختلف از اختلاف نوع آب و هوا و جنس خاک و میزان جمعیت نیز ناشی می‌شود. از نظر سطح زیر کشت، تقریباً تمام سطح کشت دیم و %۸۰ سطح زیر کشت آبی ایران را کشت‌گندم و جو اشغال می‌کند. سطح زیر کشت‌گندم در سال ۵۶، ۴,۸۴۶,۷۲۶ هکتار و در سال ۷۴، ۶,۵۶۷,۴۴۰ هکتار بوده است که از این مقدار ۲,۲۹۱۰۴۸۶ (%۹/۳۴) هکتار سطح زیر کشت آبی و ۴,۲۷۵,۹۵۴ (۱/۶۵%) هکتار سطح زیر کشت دیم بوده است.
البته علت تفاوت در میزان برداشت محصول در نقاط مختلف از اختلاف نوع آب و هوا و جنس خاک و میزان جمعیت نیز ناشی می‌شود. از نظر سطح زیر کشت، تقریباً تمام سطح کشت دیم و %۸۰ سطح زیر کشت آبی ایران را کشت‌گندم و جو اشغال می‌کند. سطح زیر کشت‌گندم در سال ۵۶، ۴,۸۴۶,۷۲۶ هکتار و در سال ۷۴، ۶,۵۶۷,۴۴۰ هکتار بوده است که از این مقدار ۲,۲۹۱۰۴۸۶ (%۹/۳۴) هکتار سطح زیر کشت آبی و ۴,۲۷۵,۹۵۴ (۱/۶۵%) هکتار سطح زیر کشت دیم بوده است.
خط ۲۶: خط ۲۶:
|686681
|686681
|405550
|405550
|خراسان
|[[استان خراسان شمالی|خراسان]]
|-
|-
|1456138
|1456138
خط ۳۴: خط ۳۴:
|208088
|208088
|308908
|308908
|[https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 فارس]
|[[استان فارس|فارس]]
|-
|-
|522637
|522637
خط ۴۲: خط ۴۲:
|205039
|205039
|83561
|83561
|[https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C مرکزی]
|[[استان مرکزی|مرکزی]]
|-
|-
|569918
|569918
خط ۵۰: خط ۵۰:
|392657
|392657
|88756
|88756
|[https://iranology-e.ir/%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C آذربایجان شرقی]
|[[آذربایجان شرقی]]
|-
|-
|561360
|561360
خط ۵۸: خط ۵۸:
|230202
|230202
|95070
|95070
|[https://iranology-e.ir/%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C آذربایجان غربی]
|[[آذربایجان غربی]]
|-
|-
|941865
|941865
خط ۶۶: خط ۶۶:
|261840
|261840
|265592
|265592
|[https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 خوزستان]
|[[استان خوزستان|خوزستان]]
|-
|-
|674493
|674493
خط ۷۴: خط ۷۴:
|475027
|475027
|50524
|50524
|[https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 کردستان]
|[[استان کردستان|کردستان]]
|-
|-
|670059
|670059
خط ۸۲: خط ۸۲:
|248984
|248984
|98763
|98763
|[https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86 همدان]
|[[استان همدان|همدان]]
|-
|-
|590725
|590725
خط ۹۰: خط ۹۰:
|238784
|238784
|93254
|93254
|[https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 لرستان]
|[[استان لرستان|لرستان]]
|}
|}
میزان تولید آبی در این سال ۷,۰۹۴,۴۴۱ تن (%۲/۶۳ کل تولید) و میزان تولید دیم ۴,۱۳۳,۱۰۵ تن (%۸/۳۶ کل تولید) بوده که جمعاً حدود ۱۱,۲۲۷,۵۴۶ تن کل تولید گندم در سال ۷۴ بوده است. میزان افزایش سطح زیر کشت محصول گندم در سال ۷۴ نسبت به سال ۷۶ حدود %۵/۳۵ افزایش داشته است. تولید گندم نیز از ۵,۵۰۰ تن در سال ۵۶ با رشدی حدود ۱۰۴% به حدود ۱۱,۲۲۸ تن در سال ۷۴ رسید.
میزان تولید آبی در این سال ۷,۰۹۴,۴۴۱ تن (%۲/۶۳ کل تولید) و میزان تولید دیم ۴,۱۳۳,۱۰۵ تن (%۸/۳۶ کل تولید) بوده که جمعاً حدود ۱۱,۲۲۷,۵۴۶ تن کل تولید گندم در سال ۷۴ بوده است. میزان افزایش سطح زیر کشت محصول گندم در سال ۷۴ نسبت به سال ۷۶ حدود %۵/۳۵ افزایش داشته است. تولید گندم نیز از ۵,۵۰۰ تن در سال ۵۶ با رشدی حدود ۱۰۴% به حدود ۱۱,۲۲۸ تن در سال ۷۴ رسید.


استانهای گندم خیز کشور عبارتند از: استان خراسان، [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 فارس]، [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C مرکزی]، [https://iranology-e.ir/%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C آذربایجان شرقی] و [https://iranology-e.ir/%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%BA%D8%B1%D8%A8%DB%8C آذربایجان غربی]، [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 خوزستان]، [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 کردستان]، [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 لرستان]، [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86 همدان] و چند استان دیگر که تولید قابل توجهی ندارند. روی هم رفته تولید گندم در کشور روندی افزایشی داشته، بخصوص با به کارگیری روشهای  مکانیزه در برخی مناطق، میزان عملکرد در هکتار از رشد خوبی برخوردار بوده است. همانطور که از جدول فوق پیداست، استان خراسان با %۶۳/۱۶ بالاترین رقم سطح زیر کشت کشور را به خود اختصاص داده است و استانهای [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 خوزستان] و [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 کردستان] هر کدام با %۸ در رتبه بعدی قرار دارند. [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3 استان فارس] با %۱۳ بالاترین مقدار تولید گندم را به خود اختصاص داده و استانهای خراسان و [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D8%AE%D9%88%D8%B2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 خوزستان] به ترتیب با %۴/۱۱ و %۴/۸ در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
استانهای گندم خیز کشور عبارتند از: [[استان خراسان شمالی|استان خراسان]]، [[استان فارس|فارس]]، [[استان مرکزی|مرکزی]]، [[آذربایجان شرقی]] و [[آذربایجان غربی]]، [[استان خوزستان|خوزستان]]، [[استان کردستان|کردستان]]، [[استان لرستان|لرستان]]، [[استان همدان|همدان]] و چند استان دیگر که تولید قابل توجهی ندارند. روی هم رفته تولید گندم در کشور روندی افزایشی داشته، بخصوص با به کارگیری روشهای  مکانیزه در برخی مناطق، میزان عملکرد در هکتار از رشد خوبی برخوردار بوده است. همانطور که از جدول فوق پیداست، استان خراسان با %۶۳/۱۶ بالاترین رقم سطح زیر کشت کشور را به خود اختصاص داده است و استانهای [[استان خوزستان|خوزستان]] و [[استان کردستان|کردستان]] هر کدام با %۸ در رتبه بعدی قرار دارند. [[استان فارس]] با %۱۳ بالاترین مقدار تولید گندم را به خود اختصاص داده و استانهای [[استان خوزستان|خراسان]] و [[استان خوزستان|خوزستان]] به ترتیب با %۴/۱۱ و %۴/۸ در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.


===== میزان واردات و صادرات گندم =====
===== میزان واردات و صادرات گندم =====
خط ۱۱۶: خط ۱۱۶:


'''نمودار شماره 2'''
'''نمودار شماره 2'''
== مآخذ ==
<references />منبع اصلی

نسخهٔ ‏۲۳ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۵

تصویر گندم زار در ایران، قابل بازیابی از https://fa.nody.ir/%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%86%D8%AF%D9%85-%D8%B2%D8%A7%D8%B1/

گندم که یکی از غلات اصلی تولیدی کشور ایران است، در نقاطی خوب می‌روید و رشد می‌کند که هوا زود گرم می‌شود و باران کم است. در نواحی مرطوب سواحل دریاها یا نقاط سردسیر کوهستانها محصول‌گندم دیرتر به دست می‌آید. از این رو در ایران نیز به علت موقعیت آب و هوایی آن،گندم تقریباً در تمام نقاط کشور به غیر از نواحی مرطوب و کم ارتفاع سواحل دریای خزر کشت می‌شود.

محصول گندم در ایران

روش کشت و زرع‌گندم به طور عمده روش سنتی و متداول قدیمی است. شیوه کشاورزی، ماشینی نیز (مکانیزه) در بعضی نقاط رواج یافته که میزان عملکرد محصول در این مناطق به لطف شیوه‌های جدید و تکنولوژی مناسب به میزان قابل توجهی افزایش یافته است.

البته علت تفاوت در میزان برداشت محصول در نقاط مختلف از اختلاف نوع آب و هوا و جنس خاک و میزان جمعیت نیز ناشی می‌شود. از نظر سطح زیر کشت، تقریباً تمام سطح کشت دیم و %۸۰ سطح زیر کشت آبی ایران را کشت‌گندم و جو اشغال می‌کند. سطح زیر کشت‌گندم در سال ۵۶، ۴,۸۴۶,۷۲۶ هکتار و در سال ۷۴، ۶,۵۶۷,۴۴۰ هکتار بوده است که از این مقدار ۲,۲۹۱۰۴۸۶ (%۹/۳۴) هکتار سطح زیر کشت آبی و ۴,۲۷۵,۹۵۴ (۱/۶۵%) هکتار سطح زیر کشت دیم بوده است.

جدول شماره 1. سطح زیر کشت و تولید گندم آبی و دیم: در استانهای اصلی تولید کننده[۱]

تولید(تن) سطح زیر کشت(هکتار) نام استان
جمع دیم آبی جمع دیم آبی
1275573 250784 1024789 1092231 686681 405550 خراسان
1456138 186575 1269563 516996 208088 308908 فارس
522637 223516 299121 288600 205039 83561 مرکزی
569918 357176 212742 481413 392657 88756 آذربایجان شرقی
561360 297275 264085 325272 230202 95070 آذربایجان غربی
941865 207489 734376 527432 261840 265592 خوزستان
674493 541398 133095 525551 475027 50524 کردستان
670059 296573 373486 347747 248984 98763 همدان
590725 314785 275940 332038 238784 93254 لرستان

میزان تولید آبی در این سال ۷,۰۹۴,۴۴۱ تن (%۲/۶۳ کل تولید) و میزان تولید دیم ۴,۱۳۳,۱۰۵ تن (%۸/۳۶ کل تولید) بوده که جمعاً حدود ۱۱,۲۲۷,۵۴۶ تن کل تولید گندم در سال ۷۴ بوده است. میزان افزایش سطح زیر کشت محصول گندم در سال ۷۴ نسبت به سال ۷۶ حدود %۵/۳۵ افزایش داشته است. تولید گندم نیز از ۵,۵۰۰ تن در سال ۵۶ با رشدی حدود ۱۰۴% به حدود ۱۱,۲۲۸ تن در سال ۷۴ رسید.

استانهای گندم خیز کشور عبارتند از: استان خراسان، فارس، مرکزی، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، خوزستان، کردستان، لرستان، همدان و چند استان دیگر که تولید قابل توجهی ندارند. روی هم رفته تولید گندم در کشور روندی افزایشی داشته، بخصوص با به کارگیری روشهای مکانیزه در برخی مناطق، میزان عملکرد در هکتار از رشد خوبی برخوردار بوده است. همانطور که از جدول فوق پیداست، استان خراسان با %۶۳/۱۶ بالاترین رقم سطح زیر کشت کشور را به خود اختصاص داده است و استانهای خوزستان و کردستان هر کدام با %۸ در رتبه بعدی قرار دارند. استان فارس با %۱۳ بالاترین مقدار تولید گندم را به خود اختصاص داده و استانهای خراسان و خوزستان به ترتیب با %۴/۱۱ و %۴/۸ در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

میزان واردات و صادرات گندم

از مقدار و ارزش صادرات و واردات گندم اطلاعات دقیقی در سالنامه‌های آماری و ترازنامه و گزارش اقتصادی بانک مرکزی وجود ندارد. تنها رقمی که تحت عنوان واردات و صادرات غلات در سالنامه آماری‌کشور (سال ۱۳۵۷) موجود است عبارت است از:

۲,۱۷۲,۴۰۱ تن میزان واردات غلات در سال ۵۶
۳۱,۵۳۹,۱۹۸ ریال ارزش واردات غلات در سال ۵۶
۱۰۱۹ تن میزان صادرات غلات در سال ۵۶
۲۳,۶۱۲ ریال ارزش صادرات غلات در سال ۵۶
ارزش واردات غلات و فرآورده‌های آن در سال ۱۳۷۴ بالغ بر ۹۹۴ میلیون دلار بوده است.

نمودار شماره 1

نمودار شماره 2

مآخذ

  1. ↑ آمارنامه کشاورزی سال زراعی 1373 تا 1374، تهران: وزارت کشاورزی.

منبع اصلی

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=گندم&oldid=10865»