پرش به محتوا

ابوالحسن غفاری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی « '''ابوالحسن غفاري [ابوالحسن ثاني] 1229ق-1813م/1283ق- 1826)،''' نقاش، تصويرگر، از برجسته‌ترين هنرمندان عهد ناصري، او بنيانگذار نخستين هنركده، و پيشگام هنر گرافيك در ايران به شمار مي‌آيد. مي‌توان كار او را همچون پلي دانست كه پيكرنگاري درباري<sup>*</sup> را ب...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
   
   
'''ابوالحسن غفاري [ابوالحسن ثاني] 1229ق-1813م/1283ق- 1826)،''' نقاش، تصويرگر، از برجسته‌ترين هنرمندان عهد ناصري، او بنيانگذار نخستين هنركده، و پيشگام هنر گرافيك در ايران به شمار مي‌آيد. مي‌توان كار او را همچون پلي دانست كه پيكرنگاري درباري<sup>*</sup> را به نقاشي كمال‌الملك<sup>*</sup> مي‌پيوندد.<sup>1</sup>  
ابوالحسن غفاری [ابوالحسن ثانی] 1229ق-1813م/1283ق- 1826)، نقاش، تصویرگر، از برجسته‌ترین هنرمندان عهد ناصری، او بنیانگذار نخستین هنرکده، و پیشگام هنر گرافیک در ایران به شمار می‌آید. می‌توان کار او را همچون پلی دانست که [[پیکرنگاری درباری]]<sup>*</sup> را به نقاشی کمال‌الملک<sup>*</sup> می‌پیوندد<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1369). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران. لندن: پرینت تودی، جلد اول.</ref>.


او در كاشان متولد شد. در نوجواني به شاگردي مهرعلي<sup>*</sup> درآمد. با نقاشي تابلوي رنگ و روغني از چهرة محمدشاه (1258ق /1842م) در جمع نقاشان درباري پذيرفته شد. در حدود (1847م/ 1263ق) رهسپار سفر ايتاليا شد. در 3 يا 4 سالي كه در اين كشور اقامت داشت به رونگاري از تابلوهاي استادان اوج رنسانس پرداخت. بعد از بازگشت از سفر، نقاش‌باشي دربار ناصرالدين شاه شد.<sup>2</sup> يكي از كارهاي مهم او در اين دوران نقاشي هفت‌پرده براي عمارت نظاميه بود. ميرزا آقاخان نوري اعتمادالدوله ـ جانشين اميركبيرـ در حدود (1270ق /1854م) سمت پائيني باغ و قصر نگارستان (جنوب ميدان بهارستان كنوني) باغ و عمارتي براي فرزندش، ميرزا كاظم‌خان نظام‌الملك احداث كرد. او از ميرزا ابوالحسن خان خواست كه به تقليد از صف‌سلام فتحعلي‌شاه در كاخ نگارستان در قسمت بالاي تالار پذيرايي، تصويري از ناصرالدين شاه و  شاهزادگان و... را نقاشي كند. اين تابلو كه در (1274ق /1858م) به پايان رسيد شامل 94 پيكره از رجال آن روزگار است. يكي ديگر از كارهاي سترگ او، تصوير كردن كتاب هزار و يك شب<sup>*</sup> بود. اين كتاب در شش جلد و مشتمل بر 1143 صفحه است.<sup>3</sup> در (1277ق /1861م) رياست روزنامة «وقايع‌التفاقيه» به او سپرده شد. او نام روزنامه را به «روزنامة دولت علية ايران» تغيير داد و آرم شير و خورشيد سر لوح روزنامه و تصوير رجال و بزرگان عهد ناصري را در هر شماره طراحي كرد. در (1277ق /1861م) ناصرالدين شاه لقب صنيع‌الملك را به او داد و اجازه يافت نخستين هنرستان دولتي نقاشي و چاپ را تأسيس كند (1277ق /1861م). تاريخ وفات او حدود (1283ق /1867م) است.<sup>3</sup>
او در [[کاشان]] متولد شد. در نوجوانی به شاگردی مهرعلی<sup>*</sup> درآمد. با نقاشی تابلوی رنگ و روغنی از چهره [[محمدشاه قاجار|محمدشاه]] (1258ق /1842م) در جمع نقاشان درباری پذیرفته شد. در حدود (1847م/ 1263ق) رهسپار سفر ایتالیا شد. در 3 یا 4 سالی که در این کشور اقامت داشت به رونگاری از تابلوهای استادان اوج رنسانس پرداخت. بعد از بازگشت از سفر، نقاش‌باشی دربار ناصرالدین شاه شد<ref name=":0">پاکباز، روئین (1378). دایرهالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر.</ref>. یکی از کارهای مهم او در این دوران نقاشی هفت‌پرده برای عمارت نظامیه بود. میرزا آقاخان نوری اعتمادالدوله ـ جانشین امیرکبیرـ در حدود (1270ق /1854م) سمت پائینی باغ و قصر نگارستان (جنوب میدان بهارستان کنونی) باغ و عمارتی برای فرزندش، میرزا کاظم‌خان نظام‌الملک احداث کرد. او از میرزا ابوالحسن خان خواست که به تقلید از صف‌سلام [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی‌شاه]] در کاخ نگارستان در قسمت بالای تالار پذیرایی، تصویری از ناصرالدین شاه و  شاهزادگان و... را نقاشی کند. این تابلو که در (1274ق /1858م) به پایان رسید شامل 94 پیکره از رجال آن روزگار است. یکی دیگر از کارهای سترگ او، تصویر کردن کتاب [[هزار و یک شب]]<sup>*</sup> بود. این کتاب در شش جلد و مشتمل بر 1143 صفحه است<ref name=":1">ذکاء، یحیی (1382). زندگی و آثار استاد صنیع‌الملک. ویرایش و تدوین سیروس پرهام، تهران: مرکز نشر دانشگاهی: سازمان میراث فرهنگی کشور.</ref>. در (1277ق /1861م) ریاست روزنامه «وقایع‌التفاقیه» به او سپرده شد. او نام روزنامه را به «روزنامه دولت علیه ایران» تغییر داد و آرم شیر و خورشید سر لوح روزنامه و تصویر رجال و بزرگان عهد ناصری را در هر شماره طراحی کرد. در (1277ق /1861م) [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] لقب صنیع‌الملک را به او داد و اجازه یافت نخستین هنرستان دولتی نقاشی و چاپ را تأسیس کند (1277ق /1861م). تاریخ وفات او حدود (1283ق /1867م) است<ref name=":1" />.


پرده‌هاي صنيع‌الملك كه پيش از سفر به اروپا، نقاشي شده است، نشان از مهارت او در اسلوبِ پرداز دارد. بعداً، با رونگاري از آثار استادان كلاسيك، تغيير در اسلوب و شيوة كار او پديد آمد. او با سايه روشن كاري ملايم و رنگ‌آميزي غني آشنا شد و اصول و قواعد علمي طبيعت پردازي اروپايي را درك كرد. با اين حال او همواره كوشيد به تلفيقي تازه از سنت‌هاي تصويري اروپايي و ايراني دست يابد. او در چهر‌ه‌نگاري واقع‌گرا، نه تنها در شبيه‌سازي خصوصيات ظاهري، بلكه در نماياندن حالات و سكنات و شخصيت مدل نيز دستي توانا داشت.<sup>2</sup>
پرده‌های صنیع‌الملک که پیش از سفر به اروپا، نقاشی شده است، نشان از مهارت او در اسلوبِ پرداز دارد. بعداً، با رونگاری از آثار استادان کلاسیک، تغییر در اسلوب و شیوه کار او پدید آمد. او با سایه روشن کاری ملایم و رنگ‌آمیزی غنی آشنا شد و اصول و قواعد علمی طبیعت پردازی اروپایی را درک کرد. با این حال او همواره کوشید به تلفیقی تازه از سنت‌های تصویری اروپایی و ایرانی دست یابد. او در چهر‌ه‌نگاری واقع‌گرا، نه تنها در شبیه‌سازی خصوصیات ظاهری، بلکه در نمایاندن حالات و سکنات و شخصیت مدل نیز دستی توانا داشت<ref name=":0" />.


از جمله آثار نقاشي او: حاج ميرزا آقاسي صدراعظم (1262ق/ 1845م)، خورشيد خانم (1259ق/ 1843م) شاهزاده عبدالصمد ميرزا و عزالدوله) و عمله خلوت در چمن سلطانيه (1276ق/ 1859م).
از جمله آثار نقاشی او: حاج میرزا آقاسی صدراعظم (1262ق/ 1845م)، خورشید خانم (1259ق/ 1843م) شاهزاده عبدالصمد میرزا و عزالدوله) و عمله خلوت در چمن سلطانیه (1276ق/ 1859م).


از جمله آثار چاپي او در روزنامه: چهرة حاجي آقا بابا حكيم‌باشي رشتي ملك الاطبا. مرگ درويشي كه به دروغ سوگند ياد كرد.
از جمله آثار چاپی او در روزنامه: چهره حاجی آقا بابا حکیم‌باشی رشتی ملک الاطبا. مرگ درویشی که به دروغ سوگند یاد کرد.


از جمله آثار تصويرگري: مرقع شكارگاه ناصرالدين شاه (1274- 1277ق/ 1857- 1860م) هزار و يك شب (1269ـ 1276ق/ 1852ـ 1859م).
از جمله آثار تصویرگری: مرقع شکارگاه ناصرالدین شاه (1274- 1277ق/ 1857- 1860م) هزار و یک شب (1269ـ 1276ق/ 1852ـ 1859م).


علی بوذری


'''مآخذ:'''
== کتابشناسی ==
 
1.    كريم‌زادة تبريزي، محمدعلي'''''. احوال و آثار نقاشان قديم ايران''''' (جلد اول)'''''.''''' لندن: پرينت تودي، 1369.
 
2.    پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر. 1378.
 
3.    ذكاء، يحيي. '''''زندگي و آثار استاد صنيع‌الملك'''''. ويرايش و تدوين: سيروس پرهام، تهران: مركز نشر دانشگاهي: سازمان ميراث فرهنگي كشور، 1382.
 
علی بوذری

نسخهٔ ‏۸ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۵

ابوالحسن غفاری [ابوالحسن ثانی] 1229ق-1813م/1283ق- 1826)، نقاش، تصویرگر، از برجسته‌ترین هنرمندان عهد ناصری، او بنیانگذار نخستین هنرکده، و پیشگام هنر گرافیک در ایران به شمار می‌آید. می‌توان کار او را همچون پلی دانست که پیکرنگاری درباری* را به نقاشی کمال‌الملک* می‌پیوندد[۱].

او در کاشان متولد شد. در نوجوانی به شاگردی مهرعلی* درآمد. با نقاشی تابلوی رنگ و روغنی از چهره محمدشاه (1258ق /1842م) در جمع نقاشان درباری پذیرفته شد. در حدود (1847م/ 1263ق) رهسپار سفر ایتالیا شد. در 3 یا 4 سالی که در این کشور اقامت داشت به رونگاری از تابلوهای استادان اوج رنسانس پرداخت. بعد از بازگشت از سفر، نقاش‌باشی دربار ناصرالدین شاه شد[۲]. یکی از کارهای مهم او در این دوران نقاشی هفت‌پرده برای عمارت نظامیه بود. میرزا آقاخان نوری اعتمادالدوله ـ جانشین امیرکبیرـ در حدود (1270ق /1854م) سمت پائینی باغ و قصر نگارستان (جنوب میدان بهارستان کنونی) باغ و عمارتی برای فرزندش، میرزا کاظم‌خان نظام‌الملک احداث کرد. او از میرزا ابوالحسن خان خواست که به تقلید از صف‌سلام فتحعلی‌شاه در کاخ نگارستان در قسمت بالای تالار پذیرایی، تصویری از ناصرالدین شاه و  شاهزادگان و... را نقاشی کند. این تابلو که در (1274ق /1858م) به پایان رسید شامل 94 پیکره از رجال آن روزگار است. یکی دیگر از کارهای سترگ او، تصویر کردن کتاب هزار و یک شب* بود. این کتاب در شش جلد و مشتمل بر 1143 صفحه است[۳]. در (1277ق /1861م) ریاست روزنامه «وقایع‌التفاقیه» به او سپرده شد. او نام روزنامه را به «روزنامه دولت علیه ایران» تغییر داد و آرم شیر و خورشید سر لوح روزنامه و تصویر رجال و بزرگان عهد ناصری را در هر شماره طراحی کرد. در (1277ق /1861م) ناصرالدین شاه لقب صنیع‌الملک را به او داد و اجازه یافت نخستین هنرستان دولتی نقاشی و چاپ را تأسیس کند (1277ق /1861م). تاریخ وفات او حدود (1283ق /1867م) است[۳].

پرده‌های صنیع‌الملک که پیش از سفر به اروپا، نقاشی شده است، نشان از مهارت او در اسلوبِ پرداز دارد. بعداً، با رونگاری از آثار استادان کلاسیک، تغییر در اسلوب و شیوه کار او پدید آمد. او با سایه روشن کاری ملایم و رنگ‌آمیزی غنی آشنا شد و اصول و قواعد علمی طبیعت پردازی اروپایی را درک کرد. با این حال او همواره کوشید به تلفیقی تازه از سنت‌های تصویری اروپایی و ایرانی دست یابد. او در چهر‌ه‌نگاری واقع‌گرا، نه تنها در شبیه‌سازی خصوصیات ظاهری، بلکه در نمایاندن حالات و سکنات و شخصیت مدل نیز دستی توانا داشت[۲].

از جمله آثار نقاشی او: حاج میرزا آقاسی صدراعظم (1262ق/ 1845م)، خورشید خانم (1259ق/ 1843م) شاهزاده عبدالصمد میرزا و عزالدوله) و عمله خلوت در چمن سلطانیه (1276ق/ 1859م).

از جمله آثار چاپی او در روزنامه: چهره حاجی آقا بابا حکیم‌باشی رشتی ملک الاطبا. مرگ درویشی که به دروغ سوگند یاد کرد.

از جمله آثار تصویرگری: مرقع شکارگاه ناصرالدین شاه (1274- 1277ق/ 1857- 1860م) هزار و یک شب (1269ـ 1276ق/ 1852ـ 1859م).

علی بوذری

کتابشناسی

  1. کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1369). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران. لندن: پرینت تودی، جلد اول.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ پاکباز، روئین (1378). دایرهالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ذکاء، یحیی (1382). زندگی و آثار استاد صنیع‌الملک. ویرایش و تدوین سیروس پرهام، تهران: مرکز نشر دانشگاهی: سازمان میراث فرهنگی کشور.