ایل بَهمئی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Photo.jpg|بندانگشتی|ایل بَهمئی برگرفته از وبسایت خبرگزاری اریا قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.aryanews.com/News/20190702150125113/]] | [[پرونده:Photo.jpg|بندانگشتی|ایل بَهمئی برگرفته از وبسایت خبرگزاری اریا قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.aryanews.com/News/20190702150125113/]] | ||
'''[[ایل بَهمئی|بَهْمِئی]]،''' نام یکی از ایلات لر شیعه مذهب در استان کهگیلویه و | '''[[ایل بَهمئی|بَهْمِئی]]،''' نام یکی از ایلات لر شیعه مذهب در [[استان کهگیلویه و بویراحمد]]، در جنوب غربی [[کشور ایران|ایران]]. | ||
قلمرو ایل در بخش بزرگی از مغرب منطقه کهگیلویه قرار دارد. تا اوایل سده 14ق/20م ایل بهمئی به دو طایفه احمدی و محمدی تقسیم میشد<ref> حسینیفسایی، حسن. '''''فارسنامه ناصری'''''. به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1490.</ref> که در نیمه جنوبی و نیمه شمالی کهگیلویه میزیستند<ref>افشارنادری، نادر. '''''مونوگرافی ایل بهمئی'''''. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص10، 66 صفینژاد، جواد. '''''اطلس ایلات کهگیلویه'''''. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 39.</ref>. در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه (1264-1313ق/1848-1896م) طایفه محمدی به دو طایفه بهمئی محمدی گرمسیری و بهمئی محمدی سردسیری تقسیم شدند<ref>ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، '''''فرهنگ ایران زمین'''''. تهران: 1345، ص291.</ref>. بعداً پس از درگیریهایِ میانْ طایفگی، طایفه احمدی نیز تقسیم شد و تیرههایی از ان جدا شدند و طایفه اَلادینی (علاءالدینی) را تشکیل دادند<ref>ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، '''''فرهنگ ایران زمین'''''. تهران: 1345 . 293.</ref>. و بهمئیهای احمدی هم به دو طایفه جلالی و بیژنی یا «بیجَنی» تقسیم شدند<ref> بلوکباشی، علی. «ایل بهمئی»، '''''هنر و مردم'''''. تهران: 1344، ش36، ص18.</ref>. | قلمرو ایل در بخش بزرگی از مغرب منطقه کهگیلویه قرار دارد. تا اوایل سده 14ق/20م ایل بهمئی به دو طایفه احمدی و محمدی تقسیم میشد<ref> حسینیفسایی، حسن. '''''فارسنامه ناصری'''''. به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1490.</ref> که در نیمه جنوبی و نیمه شمالی کهگیلویه میزیستند<ref name=":0">افشارنادری، نادر. '''''مونوگرافی ایل بهمئی'''''. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص10، 66.</ref><ref name=":1">صفینژاد، جواد. '''''اطلس ایلات کهگیلویه'''''. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 39.</ref>. در اواخر سلطنت [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] (1264-1313ق/1848-1896م) طایفه محمدی به دو طایفه بهمئی محمدی گرمسیری و بهمئی محمدی سردسیری تقسیم شدند<ref>ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، '''''فرهنگ ایران زمین'''''. تهران: 1345، ص291.</ref>. بعداً پس از درگیریهایِ میانْ طایفگی، طایفه احمدی نیز تقسیم شد و تیرههایی از ان جدا شدند و طایفه اَلادینی (علاءالدینی) را تشکیل دادند<ref>ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، '''''فرهنگ ایران زمین'''''. تهران: 1345 . 293.</ref>. و بهمئیهای احمدی هم به دو [[ایل جلالی|طایفه جلالی]] و بیژنی یا «بیجَنی» تقسیم شدند<ref> بلوکباشی، علی. «ایل بهمئی»، '''''هنر و مردم'''''. تهران: 1344، ش36، ص18.</ref>. | ||
بهمئیها تا چند دهه پیش کوچ میکردند. شمار کوچندگان ان تا اوایل دهه چهل سده 14ش، 85 درصد از جمعیت حدود 37 هزار خانواری بهمئی بود<ref> | بهمئیها تا چند دهه پیش کوچ میکردند. شمار کوچندگان ان تا اوایل دهه چهل سده 14ش، 85 درصد از جمعیت حدود 37 هزار خانواری بهمئی بود<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>'''''جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه'''''. مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، تهران: 1347، دانشگاه تهران، 217-272.</ref>. در 1366ش مرکز آمار شمار کوچندگان بهمئی را 3014 خانوار و 20286 تن اورده است<ref> '''''سرشماری اجتماعی- اقتصادی عشایر کوچنده (1366)، نتایج تفصیلی،''''' '''''ایل بهمئی'''''. تهران: 1368، مرکز آمار ایران، ص. 13-14. </ref><ref name=":2">افشارنادری، نادر. '''''مونوگرافی ایل بهمئی'''''. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص. 60-63. </ref>. آنها بیشتر از راه دامداری و قدری هم زراعت زندگی میگذراندند. | ||
هر یک از طایفههای بزرگ بهمئی زیر نظر خان یا رئیس طایفه خود عمل میکرد. خانهای ایل همه با یکدیگر خویشاوند بودند و از یک نیای مشترک نسب میبردند. به واسطه رابطه خویشاوندی میان خانها و تقسیم قدرت و منصب میان خود، فضای کم و بیش | هر یک از طایفههای بزرگ بهمئی زیر نظر خان یا رئیس طایفه خود عمل میکرد. خانهای ایل همه با یکدیگر خویشاوند بودند و از یک نیای مشترک نسب میبردند. به واسطه رابطه خویشاوندی میان خانها و تقسیم قدرت و منصب میان خود، فضای کم و بیش آرام و صلحآمیزی میان ایل برقرار بود<ref name=":2" /><ref>تلخیص از بلوکباشی، علی." بهمئی"، '''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''،'' 1383، جلد 13، ص. 222-227. </ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
== | * [[استان کهگیلویه و بویراحمد]] | ||
* [[ناصر الدین شاه قاجار]] | |||
* [[ایل جلالی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
علی بلوکباشی | علی بلوکباشی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۸
بَهْمِئی، نام یکی از ایلات لر شیعه مذهب در استان کهگیلویه و بویراحمد، در جنوب غربی ایران.
قلمرو ایل در بخش بزرگی از مغرب منطقه کهگیلویه قرار دارد. تا اوایل سده 14ق/20م ایل بهمئی به دو طایفه احمدی و محمدی تقسیم میشد[۱] که در نیمه جنوبی و نیمه شمالی کهگیلویه میزیستند[۲][۳]. در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه (1264-1313ق/1848-1896م) طایفه محمدی به دو طایفه بهمئی محمدی گرمسیری و بهمئی محمدی سردسیری تقسیم شدند[۴]. بعداً پس از درگیریهایِ میانْ طایفگی، طایفه احمدی نیز تقسیم شد و تیرههایی از ان جدا شدند و طایفه اَلادینی (علاءالدینی) را تشکیل دادند[۵]. و بهمئیهای احمدی هم به دو طایفه جلالی و بیژنی یا «بیجَنی» تقسیم شدند[۶].
بهمئیها تا چند دهه پیش کوچ میکردند. شمار کوچندگان ان تا اوایل دهه چهل سده 14ش، 85 درصد از جمعیت حدود 37 هزار خانواری بهمئی بود[۳][۲][۷]. در 1366ش مرکز آمار شمار کوچندگان بهمئی را 3014 خانوار و 20286 تن اورده است[۸][۹]. آنها بیشتر از راه دامداری و قدری هم زراعت زندگی میگذراندند.
هر یک از طایفههای بزرگ بهمئی زیر نظر خان یا رئیس طایفه خود عمل میکرد. خانهای ایل همه با یکدیگر خویشاوند بودند و از یک نیای مشترک نسب میبردند. به واسطه رابطه خویشاوندی میان خانها و تقسیم قدرت و منصب میان خود، فضای کم و بیش آرام و صلحآمیزی میان ایل برقرار بود[۹][۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حسینیفسایی، حسن. فارسنامه ناصری. به کوشش منصور رستگارفسایی، تهران: 1367، امیرکبیر، 2/1490.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ افشارنادری، نادر. مونوگرافی ایل بهمئی. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص10، 66.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ صفینژاد، جواد. اطلس ایلات کهگیلویه. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 39.
- ↑ ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، فرهنگ ایران زمین. تهران: 1345، ص291.
- ↑ ضرابی، منوچهر. «طوایف کهگیلویه»، فرهنگ ایران زمین. تهران: 1345 . 293.
- ↑ بلوکباشی، علی. «ایل بهمئی»، هنر و مردم. تهران: 1344، ش36، ص18.
- ↑ جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه. مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، تهران: 1347، دانشگاه تهران، 217-272.
- ↑ سرشماری اجتماعی- اقتصادی عشایر کوچنده (1366)، نتایج تفصیلی، ایل بهمئی. تهران: 1368، مرکز آمار ایران، ص. 13-14.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ افشارنادری، نادر. مونوگرافی ایل بهمئی. تهران: 1347، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، ص. 60-63.
- ↑ تلخیص از بلوکباشی، علی." بهمئی"، دایره المعارف بزرگ اسلامی، 1383، جلد 13، ص. 222-227.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی