میرزا عباس آقاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۸

آقاسی، میرزا عباس، مشهور به حاجی میرزا آقاسی (1198-1265ق / 1784-1849م) از طایفه بیات ایروانی، مربی، مرشد و صدراعظم محمدشاه قاجار. در ایروان (پایتخت کنونی ارمنستان) تولد یافت و پس از تحصیلات مقدماتی، همراه پدرش میرزا مسلم به عتبات رفت و در محضر ملا عبدالصمد همدانی به آموختن فقه و اصول و حکمت و عرفان پرداخت و پس از بازگشت در آذربایجان به خدمت قائم مقام^* اول در آمد^[۱].

اندک اندک با دربار عباس میرزا رابطه پیدا کرد و تربیت محمد میرزا (محمد شاه^* آینده) را بر عهده گرفت و همین ارتباط و علاقه‌مندی موجب ترقی وی و رسیدن به مقام صدارت گردید. ازدواج او با دختر فتحعلی شاه (عمه محمدشاه) نیز قدرت وی را فزونی داد تا آنجا که «شخص اول مملکت» ^[۲]نامیده شد.

حاجی میرزا آقاسی در دوره زمامداری به همکاری انگلیس و گاه روس متهم گردید و زمانی نیز او را به دور از این وابستگی‌ها دانسته‌اند. اگر چه نشر نخستین روزنامه در زمان او بود،^[۳]لیکن وی به خودمحوری و دور کردن رقیبان از مسند قدرت و حیف و میل خزانه نیز شناخته شده و همزمان از کوشش‌های او در امور نظامی و کشوری و اصلاح کشاورزی و آب‌رسانی ^[۴]و آبیاری و اعزام محصلان به خارج از کشور^[۵] و کوشش در زمینه‌های فرهنگی یاد شده است^[۶].

حاج میرزا آقاسی پس از مرگ محمد شاه آن سان مورد بغض و کینه شاهزادگان و دست‌اندرکاران حکومت قرار گرفت که نتوانست در ایران اقامت کند و با آنکه کلیه املاک و دارایی‌های او به دولت رسید، تبعیدگونه عازم عتبات شد و در 67 سالگی درگذشت^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. صدرالتواريخ. به كوشش محمد مشيری، تهران: وحيد، 1349، ص 154.
↑ سپهر، محمدتقی (لسان الملک). ناسخ‌التواريخ. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.
↑ آدميت، فريدون. اميركبير و ايران. تهران: خوارزمی، 1361، ص 369.
↑ آوری، پيتر. تاريخ معاصر ايران. ترجمه محمد رفيعی مهرآبادی، تهران: عطايی، 1363، ج 1، ص 120.
↑ ساسانی، خان ملک. سياستگران دوره قاجار. تهران: بابک، 1338، ص 126.
↑ سعادت‌نوري، حسين. زندگي حاجي ميرزا آقاسي. تهران: وحيد، 1356، ص 113.
↑ مستوفي، عبدالله. شرح زندگاني من. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ناصر تکمیل همایون

[1] اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. صدرالتواريخ. به كوشش محمد مشيری، تهران: وحيد، 1349، ص 154.

[2] سپهر، محمدتقی (لسان الملک). ناسخ‌التواريخ. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.

[3] آدميت، فريدون. اميركبير و ايران. تهران: خوارزمی، 1361، ص 369.

[4] آوری، پيتر. تاريخ معاصر ايران. ترجمه محمد رفيعی مهرآبادی، تهران: عطايی، 1363، ج 1، ص 120.

[5] ساسانی، خان ملک. سياستگران دوره قاجار. تهران: بابک، 1338، ص 126.

[6] سعادت‌نوري، حسين. زندگي حاجي ميرزا آقاسي. تهران: وحيد، 1356، ص 113.

[7] مستوفي، عبدالله. شرح زندگاني من. تهران: زوار، 1334، ج 1، ص 48.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[میرزا عباس آقاسی|آقاسی، میرزا عباس]]،''' مشهور به حاجی میرزا آقاسی (1198-1265ق / 1784-1849م) از طایفه بیات ایروانی، مربی، مرشد و صدراعظم [[محمدشاه قاجار]]. در ایروان (پایتخت کنونی ارمنستان) تولد یافت و پس از تحصیلات مقدماتی، همراه پدرش میرزا مسلم به عتبات رفت و در محضر ملا عبدالصمد همدانی به آموختن فقه و اصول و حکمت و عرفان پرداخت و پس از بازگشت در آذربایجان به خدمت قائم مقام<sup>*</sup> اول در آمد<ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. '''''صدرالتواريخ'''''. به كوشش محمد مشيري، تهران: وحيد، 1349، ص 154. </ref>. اندک اندک با دربار عباس میرزا رابطه پیدا کرد و تربیت محمد میرزا ([[محمدشاه قاجار|محمد شاه]]<sup>*</sup> آینده) را بر عهده گرفت و همین ارتباط و علاقه‌مندی موجب ترقی وی و رسیدن به مقام صدارت گردید. ازدواج او با دختر [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]] (عمه محمدشاه) نیز قدرت وی را فزونی داد تا آنجا که «شخص اول مملکت» <ref>سپهر، محمدتقی (لسان الملک). '''''ناسخ‌التواريخ'''''. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.</ref>نامیده شد.
+[[پرونده:1439532 765.jpg|بندانگشتی|میرزا عباس آقاسی، قابل بازیابی از [https://fararu.com/fa/news/601026/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%B1%D8%AF-%DB%B1%DB%B2%DB%B0%DB%B0-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82-%D8%B6%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86-%D8%A2%D8%A8-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88-%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF https://fararu.com/fa/news/601026]]]
+'''[[میرزا عباس آقاسی|آقاسی، میرزا عباس]]،''' مشهور به حاجی میرزا آقاسی (1198-1265ق / 1784-1849م) از طایفه بیات ایروانی، مربی، مرشد و صدراعظم [[محمدشاه قاجار]]. در ایروان (پایتخت کنونی ارمنستان) تولد یافت و پس از تحصیلات مقدماتی، همراه پدرش میرزا مسلم به عتبات رفت و در محضر ملا عبدالصمد همدانی به آموختن فقه و اصول و حکمت و عرفان پرداخت و پس از بازگشت در آذربایجان به خدمت قائم مقام<sup>*</sup> اول در آمد<ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. '''''صدرالتواريخ'''''. به كوشش محمد مشيری، تهران: وحيد، 1349، ص 154. </ref>.
+اندک اندک با دربار عباس میرزا رابطه پیدا کرد و تربیت محمد میرزا ([[محمدشاه قاجار|محمد شاه]]<sup>*</sup> آینده) را بر عهده گرفت و همین ارتباط و علاقه‌مندی موجب ترقی وی و رسیدن به مقام صدارت گردید. ازدواج او با دختر [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]] (عمه محمدشاه) نیز قدرت وی را فزونی داد تا آنجا که «شخص اول مملکت» <ref>سپهر، محمدتقی (لسان الملک). '''''ناسخ‌التواريخ'''''. تهران: اسلاميه، 1344، ج 2، ص 247.</ref>نامیده شد.
 حاجی میرزا آقاسی در دوره زمامداری به همکاری انگلیس و گاه روس متهم گردید و زمانی نیز او را به دور از این وابستگی‌ها دانسته‌اند. اگر چه نشر نخستین روزنامه در زمان او بود،<ref>آدميت، فريدون. '''''اميركبير و ايران.''''' تهران: خوارزمی، 1361، ص 369.</ref>لیکن وی به خودمحوری و دور کردن رقیبان از مسند قدرت و حیف و میل خزانه نیز شناخته شده و همزمان از کوشش‌های او در امور نظامی و کشوری و اصلاح کشاورزی و آب‌رسانی <ref>آوری، پيتر. '''''تاريخ معاصر ايران'''''. ترجمه محمد رفيعی مهرآبادی، تهران: عطايی، 1363، ج 1، ص 120.</ref>و آبیاری و اعزام محصلان به خارج از کشور<ref>ساسانی، خان ملک. '''''سياستگران دوره قاجار'''''. تهران: بابک، 1338، ص 126.</ref> و کوشش در زمینه‌های فرهنگی یاد شده است<ref>سعادت‌نوري، حسين. '''''زندگي حاجي ميرزا آقاسي'''''. تهران: وحيد، 1356، ص 113.</ref>.