مکه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''مکه'''، بزرگترین و مهمترین شهر عربستان یا جزیرۀالعرب<ref name=":0">سیدکباری، علیرضا. '''''سیمای مکه «معبد عشق»'''''. تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص46.</ref>. واقع در درهای تنگ و هلالی شکل میان دو رشته کوه ابوقبی و قُعیقعان است. انتهای دره رابطحا مینامند و خانۀ کعبه در آنجا قرار دارد<ref name=":0" />. این شهر در استان حجاز<ref name=":0" /> ـ که از شمال به | [[پرونده:649f04e84c59b727256f5877.jpg|بندانگشتی|شهر مکه، قابل بازیابی از https://fa.shafaqna.com/news/1603804/]] | ||
'''مکه'''، بزرگترین و مهمترین شهر عربستان یا جزیرۀالعرب<ref name=":0">سیدکباری، علیرضا. '''''سیمای مکه «معبد عشق»'''''. تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص46.</ref>. واقع در درهای تنگ و هلالی شکل میان دو رشته کوه ابوقبی و قُعیقعان است. انتهای دره رابطحا مینامند و خانۀ کعبه در آنجا قرار دارد<ref name=":0" />. این شهر در استان حجاز<ref name=":0" /> ـ که از شمال به [[مدینه]]، از مشرق به نجد و ریاض، از جنوب به یمن و از غرب به جده محدود بوده ـ واقع شده است<ref>قائدان، اصغر. '''''تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره'''''. نشر مشعر، 1372، ص25.</ref>. | |||
مکه از مادۀ مک به معنای مکیدن میباشد و چون گناهان را از بین برده و کمبود آب دارد، چنین نام گرفته است | مکه از مادۀ مک به معنای مکیدن میباشد و چون گناهان را از بین برده و کمبود آب دارد، چنین نام گرفته است<ref>امینی، محمدهادی. '''''تاریخ مکه'''''. دفتر نشر فرهنگ اسلامی،ترجمۀ محسن آخوندی، 1372، ص22 و 23.</ref>. بکه به معنای زخم نیز، از نامهای قدیمی این شهر است<ref>خرمشاهی، بهاءالدین'''''. دانشنامۀ قرآن پژوهشی'''''. چاپ دوستان، ناهید، سورۀ 48/24. سورۀ 3/96، 1377، ص2144.</ref>. | ||
مکه را ام القری گویند زیرا اصل زمین آنجا است و بقیۀ زمین را حق تعالی از آن بیرون کشیده | مکه را ام القری گویند زیرا اصل زمین آنجا است و بقیۀ زمین را حق تعالی از آن بیرون کشیده<ref> آملی، شمس الدین. '''''نفائس الفنون فی عوایس العیون'''''. تهران: اسلامیه، ج1، 1377.</ref>. خانۀ کعبه، اولین مکان برای عبادت خلق در این شهر بنا شد<ref>سیدکباری، علیرضا. '''''سیمای مکه «معبد عشق»'''''. مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص20.</ref>. و مسلمانان از سال دوم هجرت به سوی آن نماز گذاردند<ref>خرمشاهی، بهاءالدین'''''. دانشنامۀ قرآن پژوهشی'''''. تهران: چاپ دوستان، ناهید، ص. 55.</ref>. بنا به روایت اسلامی [[آدم|حضرت آدم]] پس از فرود به زمین، اقدام به بنای کعبه کرد و از نظر سابقۀ جغرافیای انسانی، شهر به عصر هبوط [[آدم]] بر میگردد<ref>سیدکباری، علیرضا. '''''سیمای مکه «معبد عشق»'''''. مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص 55.</ref>. وحی بر پیامبر از این سرزمین آغاز شد<ref>خرمشاهی، بهاءالدین'''''. دانشنامۀ قرآن پژوهشی'''''. تهران: چاپ دوستان، ناهید، ص2144 و 2145.</ref>. تقدس و شرافت مکان علت جلب مردم موحد به آن است<ref>سیدکباری، علیرضا. '''''سیمای مکه «معبد عشق»'''''. مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص56.</ref>. از سال هفتم هجری تاکنون مسلمانان برای فریضۀ عبادی حج به این شهر سفر میکنند<ref>خرمشاهی، بهاءالدین'''''. دانشنامۀ قرآن پژوهشی'''''. تهران: چاپ دوستان، ناهید، ص2144 .</ref>. هوای مکه بسیار گرم و خشک است، آب آن از چاههایی که از بارانهای زمستانی و بهاری پر میشوند، تأمین میگردد<ref name=":0" />. آب روان در این شهر وجود ندارد و آب چاه زمزم، خوشگوارترین آبها است<ref name=":1">قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه).''''' تهران: انتشارات امیرکبیر، 1362، ص17.</ref>. و از آنجایی که جبرئیل آن را معرفی نمود به آن هزمۀ جبرئیل گویند و خداوند اسمعیل را از آن آب سیراب نمود<ref name=":1" />. یسیره، الروا، خم، رُم، عجول، الجعفر از چاههای دیگر مکه در عصر جاهلیت بوده و آخرین چاه در آن عصر چاهی است که میحون بن حضر حفر کرده است<ref>بلاذی، احمد بن یحیی. '''''فتوح البلدان'''''. تهران: نشر نقره، 1367، ص71، 72، 73.</ref>. | ||
اکنون آب مکه از عرفات است (1233-1305ق) که به وسیلۀ کانالی به شهر مکه هدایت میشود<ref>'''''سیمای مکه'''''. به نقل از سفرنامۀ فرهاد میرزا تصحیح غلامرضا طباطبائی، ص51، ص202.</ref>. از آنجای که در قدیم مکه بر سرراه بازرگانی که از یمن به شام، فلسطین و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] میرفتند قرار داشت، جایگاه مهمی پیدا کرد که باعث تمایز آن از دیگر شهرها شد و مادر شهر جهان و قبله گاه مردم و زیارتگاه فرشتگان گردید<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه).''''' تهران: انتشارات امیرکبیر، 1362، ص13.</ref>. ساکنین جزیرۀالعرب از قبایل عربی از جمله عالقه، جرهم، خزاعۀ و قریش تشکیل میدهند<ref>'''''سیمای مکه'''''. به نقل از سفرنامۀ فرهاد میرزا تصحیح غلامرضا طباطبائی، ص56.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[اسلام]] | |||
* [[مدینه]] | |||
* [[آدم]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
اسدالله معظمی گودرزی | اسدالله معظمی گودرزی | ||
نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۱
مکه، بزرگترین و مهمترین شهر عربستان یا جزیرۀالعرب[۱]. واقع در درهای تنگ و هلالی شکل میان دو رشته کوه ابوقبی و قُعیقعان است. انتهای دره رابطحا مینامند و خانۀ کعبه در آنجا قرار دارد[۱]. این شهر در استان حجاز[۱] ـ که از شمال به مدینه، از مشرق به نجد و ریاض، از جنوب به یمن و از غرب به جده محدود بوده ـ واقع شده است[۲].
مکه از مادۀ مک به معنای مکیدن میباشد و چون گناهان را از بین برده و کمبود آب دارد، چنین نام گرفته است[۳]. بکه به معنای زخم نیز، از نامهای قدیمی این شهر است[۴].
مکه را ام القری گویند زیرا اصل زمین آنجا است و بقیۀ زمین را حق تعالی از آن بیرون کشیده[۵]. خانۀ کعبه، اولین مکان برای عبادت خلق در این شهر بنا شد[۶]. و مسلمانان از سال دوم هجرت به سوی آن نماز گذاردند[۷]. بنا به روایت اسلامی حضرت آدم پس از فرود به زمین، اقدام به بنای کعبه کرد و از نظر سابقۀ جغرافیای انسانی، شهر به عصر هبوط آدم بر میگردد[۸]. وحی بر پیامبر از این سرزمین آغاز شد[۹]. تقدس و شرافت مکان علت جلب مردم موحد به آن است[۱۰]. از سال هفتم هجری تاکنون مسلمانان برای فریضۀ عبادی حج به این شهر سفر میکنند[۱۱]. هوای مکه بسیار گرم و خشک است، آب آن از چاههایی که از بارانهای زمستانی و بهاری پر میشوند، تأمین میگردد[۱]. آب روان در این شهر وجود ندارد و آب چاه زمزم، خوشگوارترین آبها است[۱۲]. و از آنجایی که جبرئیل آن را معرفی نمود به آن هزمۀ جبرئیل گویند و خداوند اسمعیل را از آن آب سیراب نمود[۱۲]. یسیره، الروا، خم، رُم، عجول، الجعفر از چاههای دیگر مکه در عصر جاهلیت بوده و آخرین چاه در آن عصر چاهی است که میحون بن حضر حفر کرده است[۱۳].
اکنون آب مکه از عرفات است (1233-1305ق) که به وسیلۀ کانالی به شهر مکه هدایت میشود[۱۴]. از آنجای که در قدیم مکه بر سرراه بازرگانی که از یمن به شام، فلسطین و مصر میرفتند قرار داشت، جایگاه مهمی پیدا کرد که باعث تمایز آن از دیگر شهرها شد و مادر شهر جهان و قبله گاه مردم و زیارتگاه فرشتگان گردید[۱۵]. ساکنین جزیرۀالعرب از قبایل عربی از جمله عالقه، جرهم، خزاعۀ و قریش تشکیل میدهند[۱۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ سیدکباری، علیرضا. سیمای مکه «معبد عشق». تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص46.
- ↑ قائدان، اصغر. تاریخ و آثار اسلامی مکه مکرمه و مدینه منوره. نشر مشعر، 1372، ص25.
- ↑ امینی، محمدهادی. تاریخ مکه. دفتر نشر فرهنگ اسلامی،ترجمۀ محسن آخوندی، 1372، ص22 و 23.
- ↑ خرمشاهی، بهاءالدین. دانشنامۀ قرآن پژوهشی. چاپ دوستان، ناهید، سورۀ 48/24. سورۀ 3/96، 1377، ص2144.
- ↑ آملی، شمس الدین. نفائس الفنون فی عوایس العیون. تهران: اسلامیه، ج1، 1377.
- ↑ سیدکباری، علیرضا. سیمای مکه «معبد عشق». مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص20.
- ↑ خرمشاهی، بهاءالدین. دانشنامۀ قرآن پژوهشی. تهران: چاپ دوستان، ناهید، ص. 55.
- ↑ سیدکباری، علیرضا. سیمای مکه «معبد عشق». مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص 55.
- ↑ خرمشاهی، بهاءالدین. دانشنامۀ قرآن پژوهشی. تهران: چاپ دوستان، ناهید، ص2144 و 2145.
- ↑ سیدکباری، علیرضا. سیمای مکه «معبد عشق». مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، 1376، ص56.
- ↑ خرمشاهی، بهاءالدین. دانشنامۀ قرآن پژوهشی. تهران: چاپ دوستان، ناهید، ص2144 .
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: انتشارات امیرکبیر، 1362، ص17.
- ↑ بلاذی، احمد بن یحیی. فتوح البلدان. تهران: نشر نقره، 1367، ص71، 72، 73.
- ↑ سیمای مکه. به نقل از سفرنامۀ فرهاد میرزا تصحیح غلامرضا طباطبائی، ص51، ص202.
- ↑ قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: انتشارات امیرکبیر، 1362، ص13.
- ↑ سیمای مکه. به نقل از سفرنامۀ فرهاد میرزا تصحیح غلامرضا طباطبائی، ص56.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اسدالله معظمی گودرزی