خلاصه الاشعار: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Kholasse.jpg|بندانگشتی|خلاصه الاشعار برگرفته از وبسایت میزاث مکتوب قابل بازیابی از<nowiki/>https://mirasmaktoob.com/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%AE/]] | [[پرونده:Kholasse.jpg|بندانگشتی|خلاصه الاشعار برگرفته از وبسایت میزاث مکتوب قابل بازیابی از<nowiki/>https://mirasmaktoob.com/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B2%D8%A8%D8%AF%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%81%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%AE/]] | ||
[[خلاصه الاشعار]]، بزرگترین و مشهورترین تذکره عمومی دوران [[صفویان|صفویه]] از میر تقی الدین محمد ذکری (حـ 946- 1022 یا 1024ق / ؟م) خلاصه الاشعار و زبده الافکار که به اختصار آن را [[خلاصه الاشعار|خلاصهالاشعار]] خواندهاند، زندگینامه 651 تن از سرایندگان متقدم و متأخر را دربر دارد. میرتقی الدین محمد متخلص به ذکری و مشهور به میرتذکره و تقی کاشی فرزند شرفالدین علی حسینی کاشانی و از شاعران و مؤلفان [[صفویان|عهد صفوی]] است<ref>صفا، ذبیح الله. | [[خلاصه الاشعار]]، بزرگترین و مشهورترین تذکره عمومی دوران [[صفویان|صفویه]] از میر تقی الدین محمد ذکری (حـ 946- 1022 یا 1024ق / ؟م) خلاصه الاشعار و زبده الافکار که به اختصار آن را [[خلاصه الاشعار|خلاصهالاشعار]] خواندهاند، زندگینامه 651 تن از سرایندگان متقدم و متأخر را دربر دارد. میرتقی الدین محمد متخلص به ذکری و مشهور به میرتذکره و تقی کاشی فرزند شرفالدین علی حسینی کاشانی و از شاعران و مؤلفان [[صفویان|عهد صفوی]] است<ref>صفا، ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: فردوس، چ4، 1373، ج5، ب3، ص1713، 1714.</ref>. بنا به روایتی وی در اواخر حیاتش به هندوستان کوچید و در 979 ق / 1571 م به تألیف این تذکره پرداخت و در 1016ق / 1607-1608م آن را به سلطان ابراهیم عادلشاه در بیجاپور پیشکش کرد<ref>نفیسی، سعید. ''تاریخ نظم ونثر در ایران و در زبان فارسی''. تهران: فروغی،1344، ج1، ص379 و ج 2، ص 805.</ref><ref>نقوی، علیرضا. ''تذکرهنویسی فارسی در هند و پاکستان''. تهران: علمی، 1343 / 1964 ، ص124.</ref>. بنا به روایتی دیگر که به سفر هندوستان تقیالدین کاشی اشاره ندارد او در 975 ق/ 1567 م، یعنی در عهد شاه تهماسب اول [[صفویان|صفوی]] (حک 930 ـ 984 ق / ؟م) تذکره خود را به نام آن پادشاه آغاز و در 1016ق آن را تمام کرد<ref>صفا، ذبیحالله.''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: فردوس، چ4، 1373، ج5، ب3 ، ص1714.</ref>. با استناد به روایت اخیر مؤلف خلاصه الاشعار ظاهراً به هندوستان نرفته، بلکه تمام یا بخشی از تذکرهاش را به قصد دریافت انعام برای سلطان بیجاپور ارسال داشته است<ref>گلچینمعانی، احمد. ''تاریخ تذکرههای فارسی''. تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص544.</ref>. از سوی دیگر به قول هرمان اته، [Ethé]تقیالدین ابتدا در 985 ق این تذکره را نوشت، و در 993 ق / 1585 م لاحقهای به آن افزود و سپس در 1016ق آن را به پایان برد<ref>اته، هرمان. ''تاریخ ادبیات فارسی.'' ترجمه صادق رضازاده شفق، تهران: بنگاه ترجمه ونشر کتاب، 1337، ص5.</ref>. به هر روی [[خلاصه الاشعار]] دارای یک مقدمه، چهار فصل، چهار رکن و یک خاتمه درباره شاعران دوران مؤلف است. این تذکره به لحاظ وفور شعر غنی ترین تذکره [[فارسی]] به شمار میرود<ref>صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: فردوس، چ4، 1373، ج5، ب3، ص1713، 1714.</ref>. نسخههایی دستنویس از آن به شمارههای 272 و 334 در [[کتابخانه های ایران|کتابخانه]] [[مجلس شورای ملی|مجلس شورای اسلامی]] نگهداری میشود<ref>گلچینمعانی، احمد.احمد. ''تاریخ تذکرههای فارسی''. تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص546، 549.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | [[index.php?title=رده:ادبیات و زبان شناسی]] | ||
[[رده:ادبیات]] | [[index.php?title=رده:ادبیات]] | ||
نسخهٔ ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۰
خلاصه الاشعار، بزرگترین و مشهورترین تذکره عمومی دوران صفویه از میر تقی الدین محمد ذکری (حـ 946- 1022 یا 1024ق / ؟م) خلاصه الاشعار و زبده الافکار که به اختصار آن را خلاصهالاشعار خواندهاند، زندگینامه 651 تن از سرایندگان متقدم و متأخر را دربر دارد. میرتقی الدین محمد متخلص به ذکری و مشهور به میرتذکره و تقی کاشی فرزند شرفالدین علی حسینی کاشانی و از شاعران و مؤلفان عهد صفوی است[۱]. بنا به روایتی وی در اواخر حیاتش به هندوستان کوچید و در 979 ق / 1571 م به تألیف این تذکره پرداخت و در 1016ق / 1607-1608م آن را به سلطان ابراهیم عادلشاه در بیجاپور پیشکش کرد[۲][۳]. بنا به روایتی دیگر که به سفر هندوستان تقیالدین کاشی اشاره ندارد او در 975 ق/ 1567 م، یعنی در عهد شاه تهماسب اول صفوی (حک 930 ـ 984 ق / ؟م) تذکره خود را به نام آن پادشاه آغاز و در 1016ق آن را تمام کرد[۴]. با استناد به روایت اخیر مؤلف خلاصه الاشعار ظاهراً به هندوستان نرفته، بلکه تمام یا بخشی از تذکرهاش را به قصد دریافت انعام برای سلطان بیجاپور ارسال داشته است[۵]. از سوی دیگر به قول هرمان اته، [Ethé]تقیالدین ابتدا در 985 ق این تذکره را نوشت، و در 993 ق / 1585 م لاحقهای به آن افزود و سپس در 1016ق آن را به پایان برد[۶]. به هر روی خلاصه الاشعار دارای یک مقدمه، چهار فصل، چهار رکن و یک خاتمه درباره شاعران دوران مؤلف است. این تذکره به لحاظ وفور شعر غنی ترین تذکره فارسی به شمار میرود[۷]. نسخههایی دستنویس از آن به شمارههای 272 و 334 در کتابخانه مجلس شورای اسلامی نگهداری میشود[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، چ4، 1373، ج5، ب3، ص1713، 1714.
- ↑ نفیسی، سعید. تاریخ نظم ونثر در ایران و در زبان فارسی. تهران: فروغی،1344، ج1، ص379 و ج 2، ص 805.
- ↑ نقوی، علیرضا. تذکرهنویسی فارسی در هند و پاکستان. تهران: علمی، 1343 / 1964 ، ص124.
- ↑ صفا، ذبیحالله.تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، چ4، 1373، ج5، ب3 ، ص1714.
- ↑ گلچینمعانی، احمد. تاریخ تذکرههای فارسی. تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص544.
- ↑ اته، هرمان. تاریخ ادبیات فارسی. ترجمه صادق رضازاده شفق، تهران: بنگاه ترجمه ونشر کتاب، 1337، ص5.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، چ4، 1373، ج5، ب3، ص1713، 1714.
- ↑ گلچینمعانی، احمد.احمد. تاریخ تذکرههای فارسی. تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص546، 549.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر index.php?title=رده:ادبیات و زبان شناسی index.php?title=رده:ادبیات