فرخی یزدی، میرزا محمد: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''فرّخی یزدی، میرزا محمد''' (1306ق / 1888م - 1318ش)، شاعر، روزنامهنگار، آزادیخواه و سیاستمدار. میرزا محمد متخلص به فرّخی فرزند محمد ابراهیم یزدی<sup>1</sup> در خانوادهای تهیدست در یزد به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسة مسیونرهای انگلیسی یزد (مرس...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:فرخی یزدی، میرزا محمد.jpg|بندانگشتی|فرخی یزدی برگرفته از سایت ایمنا قابل بازیابی از https://www.imna.ir/news/450449/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%DB%8C%D8%B2%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%AE%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1]] | |||
فرّخی یزدی، میرزا محمد (1306ق / 1888م - 1318ش)، شاعر، روزنامهنگار، آزادیخواه و سیاستمدار. | |||
میرزا محمد متخلص به فرّخی فرزند محمد ابراهیم یزدی< | میرزا محمد متخلص به فرّخی فرزند محمد ابراهیم یزدی<ref>حکیمیان، ابوالفتح. '''''فهرست مشاهیر ایران'''''. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 317.</ref> در خانوادهای تهیدست در [[یزد]] به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه مسیونرهای انگلیسی [[یزد]] (مرسلین) به پایان برد. در 15 سالگی به سبب اشعاری که بر ضد مدیر مدرسه خود سرود، از مدرسه اخراج شد. چندی به کارگری پرداخت تا در اوان پیدایش مشروطه به آزادیخواهان پیوست<ref>محمدی، غلامرضا و مسرّت، حسین. '''''شاعر لب دوخته'''''. یزد: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی استان یزد و دبیرخانه کنگره بزرگداشت فرخی یزدی، 1378، ص هفت.</ref>. در نوروز 1327ق / 1909م با خواندن اشعاری علیه ضیغم الدوله قشقایی، فرماندار [[یزد]]، به زندان افتاد و چنان که گفتهاند لبهایش را با نخ و سوزن دوختند. با عزل ضیغمالدوله، حاج فخرالملک، فرماندار جدید او را آزاد کرد<ref>«روزنامههای قرن بیستم (طوفان)»، '''''ویژهنامه کنگره بزرگداشت فرّخی یزدی'''''. یزد: دبیرخانه کنگره بزرگداشت فرخی یزدی، 1378، ص 59.</ref>. در اواخر 1328ق / 1910م به [[استان تهران|تهران]] آمد و در جراید اشعار و مقالات مؤثری درباره آزادی نوشت. در اوایل جنگ بینالملل اول مدتی را در عراق گذراند. به سبب مخالفت با قرار داد 1919م وثوق الدوله و کودتای 1299ش مدتها در زندان به سر برد. در 1300ش [[طوفان|روزنامه طوفان]]<sup>*</sup> را انتشار داد. این روزنامه 15 بار توقیف شد<ref>فرخی یزدی، محمد. '''''دیوان فرّخی یزدی'''''. به کوشش حسین مکّی، تهران: امیرکبیر، 1357، ص 20 و 21.</ref>. در دوره هفتم قانونگذاری (1307-1309ش) به نمایندگی از سوی مردم [[یزد]] به مجلس شورای ملی رفت، اما به سبب تهدید جانی، در اواخر این دوره رهسپار آلمان شد و در آنجا به آزادیخواهان ایرانی پیوست. سرانجام به ایران بازگشت و پس از دستگیر شدن توسط پلیس [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه]] در زندان با آمپول هوا به قتل رسید<ref>محمدی، غلامرضا و مسرّت، حسین. '''''شاعر لب دوخته'''''. یزد: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی استان یزد و دبیرخانه کنگره بزرگداشت فرخی یزدی، 1378، ص هفت و هشت.</ref>. او بزرگترین غزلسرای عصر خود بود<ref>'''''ادبیات نوین ایران'''''. ترجمه و تدوین یعقوب آژند، تهران: امیرکبیر، 1363، ص 342.</ref>. برخی از ابیاتش به شیوه شاعران سبک هندی است<ref>آرینپور، یحیی. '''''از نیما تا روزگار ما'''''. تهران: زوّار، 1374، ج 3، ص 508.</ref>. شعرش نابسامانیها و نارساییهای دورهاش را به تصویر میکشد<ref>رادفر، ابوالقاسم. «فرخی یزدی روزنامهنگاری افشاگر و شاعری مبارز و انقلابی»، '''''خلاصه مقالات کنگره بزرگداشت''''' '''''فرخی یزدی'''''. یزد، دانشگاه یزد، 1378، ص 67.</ref>. کتابشناسی فرخی یزدی توسط حسین مسرّت (یزد، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378ش) به چاپ رسیده است. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[یزد]] | |||
* [[طوفان]] | |||
* [[استان تهران]] | |||
* [[رضا شاه پهلوی]] | |||
== مآخذ == | |||
نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۲
فرّخی یزدی، میرزا محمد (1306ق / 1888م - 1318ش)، شاعر، روزنامهنگار، آزادیخواه و سیاستمدار.
میرزا محمد متخلص به فرّخی فرزند محمد ابراهیم یزدی[۱] در خانوادهای تهیدست در یزد به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه مسیونرهای انگلیسی یزد (مرسلین) به پایان برد. در 15 سالگی به سبب اشعاری که بر ضد مدیر مدرسه خود سرود، از مدرسه اخراج شد. چندی به کارگری پرداخت تا در اوان پیدایش مشروطه به آزادیخواهان پیوست[۲]. در نوروز 1327ق / 1909م با خواندن اشعاری علیه ضیغم الدوله قشقایی، فرماندار یزد، به زندان افتاد و چنان که گفتهاند لبهایش را با نخ و سوزن دوختند. با عزل ضیغمالدوله، حاج فخرالملک، فرماندار جدید او را آزاد کرد[۳]. در اواخر 1328ق / 1910م به تهران آمد و در جراید اشعار و مقالات مؤثری درباره آزادی نوشت. در اوایل جنگ بینالملل اول مدتی را در عراق گذراند. به سبب مخالفت با قرار داد 1919م وثوق الدوله و کودتای 1299ش مدتها در زندان به سر برد. در 1300ش روزنامه طوفان* را انتشار داد. این روزنامه 15 بار توقیف شد[۴]. در دوره هفتم قانونگذاری (1307-1309ش) به نمایندگی از سوی مردم یزد به مجلس شورای ملی رفت، اما به سبب تهدید جانی، در اواخر این دوره رهسپار آلمان شد و در آنجا به آزادیخواهان ایرانی پیوست. سرانجام به ایران بازگشت و پس از دستگیر شدن توسط پلیس رضاشاه در زندان با آمپول هوا به قتل رسید[۵]. او بزرگترین غزلسرای عصر خود بود[۶]. برخی از ابیاتش به شیوه شاعران سبک هندی است[۷]. شعرش نابسامانیها و نارساییهای دورهاش را به تصویر میکشد[۸]. کتابشناسی فرخی یزدی توسط حسین مسرّت (یزد، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378ش) به چاپ رسیده است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 317.
- ↑ محمدی، غلامرضا و مسرّت، حسین. شاعر لب دوخته. یزد: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی استان یزد و دبیرخانه کنگره بزرگداشت فرخی یزدی، 1378، ص هفت.
- ↑ «روزنامههای قرن بیستم (طوفان)»، ویژهنامه کنگره بزرگداشت فرّخی یزدی. یزد: دبیرخانه کنگره بزرگداشت فرخی یزدی، 1378، ص 59.
- ↑ فرخی یزدی، محمد. دیوان فرّخی یزدی. به کوشش حسین مکّی، تهران: امیرکبیر، 1357، ص 20 و 21.
- ↑ محمدی، غلامرضا و مسرّت، حسین. شاعر لب دوخته. یزد: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی استان یزد و دبیرخانه کنگره بزرگداشت فرخی یزدی، 1378، ص هفت و هشت.
- ↑ ادبیات نوین ایران. ترجمه و تدوین یعقوب آژند، تهران: امیرکبیر، 1363، ص 342.
- ↑ آرینپور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، 1374، ج 3، ص 508.
- ↑ رادفر، ابوالقاسم. «فرخی یزدی روزنامهنگاری افشاگر و شاعری مبارز و انقلابی»، خلاصه مقالات کنگره بزرگداشت فرخی یزدی. یزد، دانشگاه یزد، 1378، ص 67.