پرش به محتوا

کمال الدین اسماعیل: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''كمال‌الدين اسماعيل''' (ح 568 ـ 635 ق / ؟م) صوفي و شاعر قصيده‌سراي برجسته اوايل دوره مغول. كمال‌الدين ابوالفضل اسماعيل ملقب به خلّاق‌المعاني فرزند جمال‌الدين عبدالرزاق اصفهاني<sup>*</sup> بود.<sup>1</sup> تمام عمرش را در زادگاهش اصفهان به سر بر...» ایجاد کرد
 
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''كمال‌الدين اسماعيل''' (ح 568 ـ 635 ق / ؟م) صوفي و شاعر قصيده‌سراي برجسته اوايل [[مغول ها|دوره مغول]].
کمال‌الدین اسماعیل (ح 568 ـ 635 ق / ؟م) صوفی و شاعر قصیده‌سرای برجسته اوایل [[مغول ها|دوره مغول]].


كمال‌الدين ابوالفضل اسماعيل ملقب به خلّاق‌المعاني فرزند جمال‌الدين عبدالرزاق اصفهاني<sup>*</sup> بود.<sup>1</sup> تمام عمرش را در زادگاهش اصفهان به سر برد و چون پدرش آخرين پادشاهان خوارزمي و نيز بزرگان خاندان صاعد را مدح گفت.<sup>2</sup> كمال‌الدين نسبت به خاندان پيامبر (ص) ارادت بسيار داشت و در نعت آن حضرت و صفات امام حسن (ع) و امام حسين (ع) اشعاري سرود.<sup>3</sup> او در مجلس گروهي از مشايخ صوفيه آن روزگار حضور يافت و به شيخ كمال كوفي و شيخ شهاب‌الدين سهروردي دست ارادت داد.<sup>4</sup> در اواخر عمر به دنبال وقايع ناگواري چون شكست خوارزمشاهيان از مغولان به انزوا گراييد تا درگذشت. بعضي هم گفته‌اند كه به دست يكي از مغولان كشته شد.<sup>5</sup> كمال‌الدين در آوردن معاني دقيق شهرت بسيار داشت و ناقدان سخن او را بر پدرش برتري مي‌دادند. وي در سبك عراقي سرمشقي براي قصيده پديد آورد كه در سايه سعدي به اوج كمال رسيد.<sup>6</sup> او در ميان قدما بيشتر به انوري<sup>*</sup> و ظهير فاريابي توجه داشت و تالي خاقاني و ظهير به شمار مي‌رفت.<sup>7</sup> از ممدوحانش مي‌توان علاءالدين تكش خوارزمي (حك 568ـ596 ق / ؟م)، سلطان جلال‌الدين منكبرني، اتابك سعد زنگي (حك 599ـ628 ق / ؟م) و ابوبكر بن سعد زنگي (حك 623ـ658 ق / ؟م) را نام برد.<sup>8</sup>  
کمال‌الدین ابوالفضل اسماعیل ملقب به خلّاق‌المعانی فرزند [[جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی]]<sup>*</sup> بود<ref>کمال‌الدین اسماعیل. '''''دیوان خلاق‌المعانی ابوالفضل کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی'''''. به اهتمام حسین بحرالعلومی، ‌تهران: دهخدا، 1348 ش، ص سه (مقدمه).</ref>. تمام عمرش را در زادگاهش [[اصفهان]] به سر برد و چون پدرش آخرین پادشاهان خوارزمی و نیز بزرگان خاندان صاعد را مدح گفت<ref>نفیسی، سعید. '''''تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی'''''. تهران: فروغی، چ 2، 1344 ش، ج 1، ص 158.</ref>. کمال‌الدین نسبت به خاندان پیامبر (ص) ارادت بسیار داشت و در نعت آن حضرت و صفات امام حسن (ع) و امام حسین (ع) اشعاری سرود<ref>کمال‌الدین اسماعیل. '''''دیوان خلاق‌المعانی ابوالفضل کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی'''''. به اهتمام حسین بحرالعلومی، ‌تهران: دهخدا، 1348 ش، ص هفت، هشت (مقدمه).</ref>. او در مجلس گروهی از مشایخ صوفیه آن روزگار حضور یافت و به شیخ کمال کوفی و شیخ شهاب‌الدین سهروردی دست ارادت داد<ref>معصوم علیشاه شیرازی، محمد معصوم. '''''طرائق‌الحقائق'''''. با تصحیح محمد جعفر محجوب، تهران: سنایی، چ 2، 1382 ش، ج 2، ص 648.</ref>. در اواخر عمر به دنبال وقایع ناگواری چون شکست خوارزمشاهیان از مغولان به انزوا گرایید تا درگذشت. بعضی هم گفته‌اند که به دست یکی از مغولان کشته شد<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص 873.</ref>. کمال‌الدین در آوردن معانی دقیق شهرت بسیار داشت و ناقدان سخن او را بر پدرش برتری می‌دادند. وی در سبک عراقی سرمشقی برای قصیده پدید آورد که در سایه [[سعدی]] به اوج کمال رسید<ref>ریپکا، یان و دیگران. '''''تاریخ ادبیات ایران'''''. ترجمه‌ابوالقاسم سری، تهران: سخن، 1382 ش، ج 1، ص 392.</ref>. او در میان قدما بیشتر به [[انوری]]<sup>*</sup> و ظهیر فاریابی توجه داشت و تالی خاقانی و ظهیر به شمار می‌رفت<ref>زرین کوب، ‌عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، ‌چ 1، 1363 ش، ص 71، 72.</ref>. از ممدوحانش می‌توان علاءالدین تکش خوارزمی (حک 568ـ596 ق / ؟م)، سلطان جلال‌الدین منکبرنی، اتابک سعد زنگی (حک 599ـ628 ق / ؟م) و ابوبکر بن سعد زنگی (حک 623ـ658 ق / ؟م) را نام برد<ref>کمال‌الدین اسماعیل. '''''دیوان خلاق‌المعانی ابوالفضل کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی'''''. به اهتمام حسین بحرالعلومی، ‌تهران: دهخدا، 1348 ش، ص یازده، ‌سیزده، چهارده، شانزده (مقدمه).</ref><ref>شبلی نعمانی، ‌محمد. '''''شعرالعجم'''''. ترجمه‌ سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، تهران: 1327 ش، ج 2، ص 13.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1ـ كمال‌الدين اسماعيل. ''ديوان خلاق‌المعاني ابوالفضل كمال‌الدين اسماعيل اصفهاني''. به اهتمام حسين بحرالعلومي، ‌تهران: دهخدا، 1348 ش، ص سه (مقدمه).
* [[مغول ها]]
* [[جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی]]
* [[اصفهان]]
* [[سعدی]]
* [[انوری]]


2ـ نفيسي، سعيد. ''تاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسي''. تهران: فروغي، چ 2، 1344 ش، ج 1، ص 158.
== مآخذ ==
 
3ـ كمال‌الدين اسماعيل. همان، ص هفت، هشت (مقدمه).
 
4ـ معصوم عليشاه شيرازي، محمد معصوم. ''طرائق‌الحقائق''. با تصحيح محمد جعفر محجوب، تهران: سنايي، چ 2، 1382 ش، ج 2، ص 648.
 
5ـ صفا، ذبيح‌الله. ''تاريخ ادبيات در ايران''. تهران: ابن سينا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص 873.
 
6ـ ريپكا، يان و ديگران. ''تاريخ ادبيات ايران''. ترجمه‌ابوالقاسم سري، تهران: سخن، 1382 ش، ج 1، ص 392.
 
7ـ زرين كوب، ‌عبدالحسين. ''سيري در شعر فارسي''. تهران: نوين، ‌چ 1، 1363 ش، ص 71، 72.
 
8ـ كمال‌الدين اسماعيل. همان، ص يازده، ‌سيزده، چهارده، شانزده (مقدمه).
 
و نيز نگ: شبلي نعماني، ‌محمد. ''شعرالعجم''. ترجمه‌ سيد محمدتقي فخر داعي گيلاني، تهران: 1327 ش، ج 2، ص 13.
 
ابوالقاسم رادفر

نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۸

کمال‌الدین اسماعیل (ح 568 ـ 635 ق / ؟م) صوفی و شاعر قصیده‌سرای برجسته اوایل دوره مغول.

کمال‌الدین ابوالفضل اسماعیل ملقب به خلّاق‌المعانی فرزند جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی* بود[۱]. تمام عمرش را در زادگاهش اصفهان به سر برد و چون پدرش آخرین پادشاهان خوارزمی و نیز بزرگان خاندان صاعد را مدح گفت[۲]. کمال‌الدین نسبت به خاندان پیامبر (ص) ارادت بسیار داشت و در نعت آن حضرت و صفات امام حسن (ع) و امام حسین (ع) اشعاری سرود[۳]. او در مجلس گروهی از مشایخ صوفیه آن روزگار حضور یافت و به شیخ کمال کوفی و شیخ شهاب‌الدین سهروردی دست ارادت داد[۴]. در اواخر عمر به دنبال وقایع ناگواری چون شکست خوارزمشاهیان از مغولان به انزوا گرایید تا درگذشت. بعضی هم گفته‌اند که به دست یکی از مغولان کشته شد[۵]. کمال‌الدین در آوردن معانی دقیق شهرت بسیار داشت و ناقدان سخن او را بر پدرش برتری می‌دادند. وی در سبک عراقی سرمشقی برای قصیده پدید آورد که در سایه سعدی به اوج کمال رسید[۶]. او در میان قدما بیشتر به انوری* و ظهیر فاریابی توجه داشت و تالی خاقانی و ظهیر به شمار می‌رفت[۷]. از ممدوحانش می‌توان علاءالدین تکش خوارزمی (حک 568ـ596 ق / ؟م)، سلطان جلال‌الدین منکبرنی، اتابک سعد زنگی (حک 599ـ628 ق / ؟م) و ابوبکر بن سعد زنگی (حک 623ـ658 ق / ؟م) را نام برد[۸][۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. کمال‌الدین اسماعیل. دیوان خلاق‌المعانی ابوالفضل کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی. به اهتمام حسین بحرالعلومی، ‌تهران: دهخدا، 1348 ش، ص سه (مقدمه).
  2. نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. تهران: فروغی، چ 2، 1344 ش، ج 1، ص 158.
  3. کمال‌الدین اسماعیل. دیوان خلاق‌المعانی ابوالفضل کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی. به اهتمام حسین بحرالعلومی، ‌تهران: دهخدا، 1348 ش، ص هفت، هشت (مقدمه).
  4. معصوم علیشاه شیرازی، محمد معصوم. طرائق‌الحقائق. با تصحیح محمد جعفر محجوب، تهران: سنایی، چ 2، 1382 ش، ج 2، ص 648.
  5. صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص 873.
  6. ریپکا، یان و دیگران. تاریخ ادبیات ایران. ترجمه‌ابوالقاسم سری، تهران: سخن، 1382 ش، ج 1، ص 392.
  7. زرین کوب، ‌عبدالحسین. سیری در شعر فارسی. تهران: نوین، ‌چ 1، 1363 ش، ص 71، 72.
  8. کمال‌الدین اسماعیل. دیوان خلاق‌المعانی ابوالفضل کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی. به اهتمام حسین بحرالعلومی، ‌تهران: دهخدا، 1348 ش، ص یازده، ‌سیزده، چهارده، شانزده (مقدمه).
  9. شبلی نعمانی، ‌محمد. شعرالعجم. ترجمه‌ سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، تهران: 1327 ش، ج 2، ص 13.