کمال الدین اسماعیل
کمالالدین اسماعیل (ح 568 ـ 635 ق / ؟م) صوفی و شاعر قصیدهسرای برجسته اوایل دوره مغول.
کمالالدین ابوالفضل اسماعیل ملقب به خلّاقالمعانی فرزند جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی* بود[۱]. تمام عمرش را در زادگاهش اصفهان به سر برد و چون پدرش آخرین پادشاهان خوارزمی و نیز بزرگان خاندان صاعد را مدح گفت[۲]. کمالالدین نسبت به خاندان پیامبر (ص) ارادت بسیار داشت و در نعت آن حضرت و صفات امام حسن (ع) و امام حسین (ع) اشعاری سرود[۳]. او در مجلس گروهی از مشایخ صوفیه آن روزگار حضور یافت و به شیخ کمال کوفی و شیخ شهابالدین سهروردی دست ارادت داد[۴]. در اواخر عمر به دنبال وقایع ناگواری چون شکست خوارزمشاهیان از مغولان به انزوا گرایید تا درگذشت. بعضی هم گفتهاند که به دست یکی از مغولان کشته شد[۵]. کمالالدین در آوردن معانی دقیق شهرت بسیار داشت و ناقدان سخن او را بر پدرش برتری میدادند. وی در سبک عراقی سرمشقی برای قصیده پدید آورد که در سایه سعدی به اوج کمال رسید[۶]. او در میان قدما بیشتر به انوری* و ظهیر فاریابی توجه داشت و تالی خاقانی و ظهیر به شمار میرفت[۷]. از ممدوحانش میتوان علاءالدین تکش خوارزمی (حک 568ـ596 ق / ؟م)، سلطان جلالالدین منکبرنی، اتابک سعد زنگی (حک 599ـ628 ق / ؟م) و ابوبکر بن سعد زنگی (حک 623ـ658 ق / ؟م) را نام برد[۸][۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ کمالالدین اسماعیل. دیوان خلاقالمعانی ابوالفضل کمالالدین اسماعیل اصفهانی. به اهتمام حسین بحرالعلومی، تهران: دهخدا، 1348 ش، ص سه (مقدمه).
- ↑ نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. تهران: فروغی، چ 2، 1344 ش، ج 1، ص 158.
- ↑ کمالالدین اسماعیل. دیوان خلاقالمعانی ابوالفضل کمالالدین اسماعیل اصفهانی. به اهتمام حسین بحرالعلومی، تهران: دهخدا، 1348 ش، ص هفت، هشت (مقدمه).
- ↑ معصوم علیشاه شیرازی، محمد معصوم. طرائقالحقائق. با تصحیح محمد جعفر محجوب، تهران: سنایی، چ 2، 1382 ش، ج 2، ص 648.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص 873.
- ↑ ریپکا، یان و دیگران. تاریخ ادبیات ایران. ترجمهابوالقاسم سری، تهران: سخن، 1382 ش، ج 1، ص 392.
- ↑ زرین کوب، عبدالحسین. سیری در شعر فارسی. تهران: نوین، چ 1، 1363 ش، ص 71، 72.
- ↑ کمالالدین اسماعیل. دیوان خلاقالمعانی ابوالفضل کمالالدین اسماعیل اصفهانی. به اهتمام حسین بحرالعلومی، تهران: دهخدا، 1348 ش، ص یازده، سیزده، چهارده، شانزده (مقدمه).
- ↑ شبلی نعمانی، محمد. شعرالعجم. ترجمه سید محمدتقی فخر داعی گیلانی، تهران: 1327 ش، ج 2، ص 13.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر