پرش به محتوا

مجمع الفصحا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''مجمع‌الفصحا'''، تذكرة عمومی شاعران فارسی‌گوی تألیف رضا قلی خان هدایت. این تذكره در شرح احوال و آثار 867 تن از شاعران كهن و جدید پارسی گوی، از آغاز شعر دری فارسی تا زمان تألیف كتاب است.<sup>1</sup> مؤلف آن از شاعران و نویسندگان قاجاریه|عهد قاجاری...» ایجاد کرد
 
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''مجمع‌الفصحا'''، تذكرة عمومی شاعران فارسی‌گوی تألیف [[رضا قلی خان هدایت]].
مجمع‌الفصحا، تذکره عمومی شاعران فارسی‌گوی تألیف [[رضا قلی خان هدایت]].


این تذكره در شرح احوال و آثار 867 تن از شاعران كهن و جدید پارسی گوی، از آغاز شعر دری فارسی تا زمان تألیف كتاب است.<sup>1</sup> مؤلف آن از شاعران و نویسندگان [[قاجاریه|عهد قاجاریه]] به شمار می‌رود.<sup>2</sup> ''مجمع‌الفصحاء'' شامل: 1ـ دیباچه، 2ـ احوال و اشعار ناصرالدین شاه، 3ـ احوال و اشعار سلاطین، حكام و شاهزادگان از ابوابراهیم اسماعیل سامانی تا یوسف عادلشاه دكنی، 4ـ شعرای متقدم ایران و دیگر ممالك از ابوحفص سغدی<sup>*</sup> تا یوسف غزنوی، 5ـ شعرای متوسط از اهلی ترشیزی تا یحیی گیلانی، 6ـ شعرای معاصر مؤلف از ادیب مراغه‌ای<sup>*</sup> تا یغمای جندقی<sup>*</sup> و 7ـ احوال و آثار مؤلف است.<sup>3</sup> مؤلف به تصریح خود در طی مدت سی سال به تدریج مجموعه‌ها، ‌سفینه‌ها و تذكره‌های متعددی را كه نام آنها را در دیباچة خویش ذكر كرده، ‌دیده و مسوداتی برای تألیف خود فراهم آورده است.<sup>4</sup> ''مجمع‌الفصحاء'' آخرین و جامع‌ترین تذكرة شاعران فارسی گوی محسوب می‌شود.<sup>5</sup> نخستین بار این كتاب در دو جلد بزرگ در 1295 ق / ؟م به اهتمام فرزند مولف، ‌علیقلی خان مخبرالدولة اول به چاپ رسید. چاپ دیگری از آن نیز در 1336ـ1341 ش در 6 مجلد منتشر شد.<sup>6</sup>  
این تذکره در شرح احوال و آثار 867 تن از شاعران کهن و جدید پارسی گوی، از آغاز شعر دری فارسی تا زمان تألیف کتاب است<ref>گلچین معانی، احمد. '''''تاریخ تذكره‌های فارسی'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1350 ش، ج 2، ص 144.</ref>. مؤلف آن از شاعران و نویسندگان [[قاجاریه|عهد قاجاریه]] به شمار می‌رود<ref>طبری، ‌محمدعلی. '''''زبده الآثار'''.'' ‌تهران: امیركبیر، چ 1، 1372 ش، ص 356.</ref>. مجمع‌الفصحاء شامل: 1ـ دیباچه، 2ـ احوال و اشعار ناصرالدین شاه، 3ـ احوال و اشعار سلاطین، حکام و شاهزادگان از ابوابراهیم اسماعیل سامانی تا یوسف عادلشاه دکنی، 4ـ شعرای متقدم ایران و دیگر ممالک از [[ابوحفص سغدی]]<sup>*</sup> تا یوسف غزنوی، 5ـ شعرای متوسط از اهلی ترشیزی تا یحیی گیلانی، 6ـ شعرای معاصر مؤلف از ادیب مراغه‌ای<sup>*</sup> تا [[یغمای جندقی]]<sup>*</sup> و 7ـ احوال و آثار مؤلف است<ref>گلچین معانی، احمد. '''''تاریخ تذکره‌های فارسی'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1350 ش، ج 2، ص 145.</ref>. مؤلف به تصریح خود در طی مدت سی سال به تدریج مجموعه‌ها، ‌سفینه‌ها و تذکره‌های متعددی را که نام آنها را در دیباچه خویش ذکر کرده، ‌دیده و مسوداتی برای تألیف خود فراهم آورده است<ref name=":0">2ـ طبری، ‌محمدعلی. '''''زبده الآثار'''.'' ‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372 ش، ص 357.</ref>. مجمع‌الفصحاء آخرین و جامع‌ترین تذکره شاعران فارسی گوی محسوب می‌شود<ref>هدایت، رضاقلی‌خان. '''''مجمع‌الفصحاء'''''. ‌به کوشش مظاهر مصفا، ‌تهران: امیرکبیر، 1336 ش، ص ض (مقدمه).</ref>. نخستین بار این کتاب در دو جلد بزرگ در 1295 ق / ؟م به اهتمام فرزند مولف، ‌علیقلی خان مخبرالدوله اول به چاپ رسید. چاپ دیگری از آن نیز در 1336ـ1341 ش در 6 مجلد منتشر شد<ref>مصاحب، ‌غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، چ 2، 1381 ش، ج 2، ب 2، ص 2662.


'''مآخذ:'''
</ref><ref name=":0" /><ref>خانلری (کیا)، ‌زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی دری'''''، ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348 ش (تاریخ مقدمه)، ص 448 ـ 449.</ref>.


1ـ گلچین معانی، احمد. ''تاریخ تذكره‌های فارسی''. تهران: دانشگاه تهران، 1350 ش، ج 2، ص 144.
== نیز نگاه کنید به ==


2ـ طبری، ‌محمدعلی. ''زبدةالآثار.'' ‌تهران: امیركبیر، چ 1، 1372 ش، ص 356.
* [[رضا قلی خان هدایت]]
* [[قاجاریه]]
* [[ابوحفص سغدی]]
* [[یغمای جندقی]]


3ـ گلچین معانی، ‌احمد. همان، ص 145.
== مآخذ ==
 
4ـ طبری، محمدعلی. همان، ص 357.
 
5ـ هدایت، رضاقلیخان. ''مجمع‌الفصحاء''. ‌به كوشش مظاهر مصفا، ‌تهران: امیركبیر، 1336 ش، ص ض (مقدمه).
 
6ـ طبری، محمدعلی. همان جا.
 
و نیز نگ: مصاحب، ‌غلامحسین. ''دایرةالمعارف فارسی''. تهران: جیبی، چ 2، 1381 ش، ج 2، ب 2، ص 2662؛ خانلری (كیا)، ‌زهرا. ''فرهنگ ادبیات فارسی دری''، ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348 ش (تاریخ مقدمه)، ص 448 ـ 449.
 
ابوالقاسم رادفر

نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۲

مجمع‌الفصحا، تذکره عمومی شاعران فارسی‌گوی تألیف رضا قلی خان هدایت.

این تذکره در شرح احوال و آثار 867 تن از شاعران کهن و جدید پارسی گوی، از آغاز شعر دری فارسی تا زمان تألیف کتاب است[۱]. مؤلف آن از شاعران و نویسندگان عهد قاجاریه به شمار می‌رود[۲]. مجمع‌الفصحاء شامل: 1ـ دیباچه، 2ـ احوال و اشعار ناصرالدین شاه، 3ـ احوال و اشعار سلاطین، حکام و شاهزادگان از ابوابراهیم اسماعیل سامانی تا یوسف عادلشاه دکنی، 4ـ شعرای متقدم ایران و دیگر ممالک از ابوحفص سغدی* تا یوسف غزنوی، 5ـ شعرای متوسط از اهلی ترشیزی تا یحیی گیلانی، 6ـ شعرای معاصر مؤلف از ادیب مراغه‌ای* تا یغمای جندقی* و 7ـ احوال و آثار مؤلف است[۳]. مؤلف به تصریح خود در طی مدت سی سال به تدریج مجموعه‌ها، ‌سفینه‌ها و تذکره‌های متعددی را که نام آنها را در دیباچه خویش ذکر کرده، ‌دیده و مسوداتی برای تألیف خود فراهم آورده است[۴]. مجمع‌الفصحاء آخرین و جامع‌ترین تذکره شاعران فارسی گوی محسوب می‌شود[۵]. نخستین بار این کتاب در دو جلد بزرگ در 1295 ق / ؟م به اهتمام فرزند مولف، ‌علیقلی خان مخبرالدوله اول به چاپ رسید. چاپ دیگری از آن نیز در 1336ـ1341 ش در 6 مجلد منتشر شد[۶][۴][۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. گلچین معانی، احمد. تاریخ تذكره‌های فارسی. تهران: دانشگاه تهران، 1350 ش، ج 2، ص 144.
  2. طبری، ‌محمدعلی. زبده الآثار. ‌تهران: امیركبیر، چ 1، 1372 ش، ص 356.
  3. گلچین معانی، احمد. تاریخ تذکره‌های فارسی. تهران: دانشگاه تهران، 1350 ش، ج 2، ص 145.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ 2ـ طبری، ‌محمدعلی. زبده الآثار. ‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372 ش، ص 357.
  5. هدایت، رضاقلی‌خان. مجمع‌الفصحاء. ‌به کوشش مظاهر مصفا، ‌تهران: امیرکبیر، 1336 ش، ص ض (مقدمه).
  6. مصاحب، ‌غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، چ 2، 1381 ش، ج 2، ب 2، ص 2662.
  7. خانلری (کیا)، ‌زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی دری، ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348 ش (تاریخ مقدمه)، ص 448 ـ 449.