پرش به محتوا

شهاب الدوله مسعود غزنوی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
'''[[شهاب الدوله مسعود غزنوی|مسعود غزنوی، شهاب‌الدوله]]،''' (د432ق / ؟ م) از پادشاهان سلسله، سلطان غزنوی (421 – 432ق / ؟ ).
'''[[شهاب الدوله مسعود غزنوی|مسعود غزنوی، شهاب‌الدوله]]،''' (د432ق / ؟ م) از پادشاهان سلسله، سلطان [[غزنویان|غزنوی]] (421 – 432ق / ؟ ).


مسعود پسر ارشد سلطان محمود بو که به دلیل توانایی‌های نظامی و لیاقت به ولیعهدی پدرش رسید و حكومت هرات را به دست آورد، اما بدبینی سلطان‌محمود به او موجب بر كناریش از ولیعهدی به نفع برادرش محمد شد<ref>باسورث، كلیفورد ادموند. '''''تاریخ غزنویان'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1357، امیركبیر، ص234-233.</ref>.  
مسعود پسر ارشد سلطان محمود بو که به دلیل توانایی‌های نظامی و لیاقت به ولیعهدی پدرش رسید و حكومت هرات را به دست آورد، اما بدبینی سلطان‌محمود به او موجب بر كناریش از ولیعهدی به نفع برادرش محمد شد<ref>باسورث، كلیفورد ادموند. '''''تاریخ غزنویان'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1357، امیركبیر، ص234-233.</ref>.  


سلطان محمود تداوم فتوحات در غرب را به مسعود واگذار كرد (420ق)<ref>بیهقی، خواجه ابوالفضل محمد بن حسین. '''''تاریخ بیهق'''''. چاپ دكتر غنی و دكتر فیاض، تهران: 1324، چاپخانه بانك ملی ایران، ص14-13.</ref>. با فوت سلطان محمود مسعود به ادعای سلطنت با طرفداران خود (پسریان) در مقابل محمد و طرفدارانش (پدریان) قرار گرفت <ref>ابن‌خلدون. '''''تاریخ ابن‌خلدون'''''. ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: 1366، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ص542.</ref>كه طرفداران محمد شكست خوردند و كسانی مانند حسنکوزیر به جرم قرمطی بودن اعدام شدند<ref>منهاج‌الاسراج. '''''طبقات ناصری'''''. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای كتاب، ج1، ص232-231.</ref>.  
سلطان محمود تداوم فتوحات در غرب را به مسعود واگذار كرد (420ق)<ref>بیهقی، خواجه ابوالفضل محمد بن حسین. '''''تاریخ بیهق'''''. چاپ دكتر غنی و دكتر فیاض، تهران: 1324، چاپخانه بانك ملی ایران، ص14-13.</ref>. با فوت سلطان محمود مسعود به ادعای سلطنت با طرفداران خود (پسریان) در مقابل محمد و طرفدارانش (پدریان) قرار گرفت <ref>ابن‌خلدون. '''''تاریخ ابن‌خلدون'''''. ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: 1366، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ص542.</ref>كه طرفداران محمد شكست خوردند و كسانی مانند حسنک وزیر به جرم قرمطی بودن اعدام شدند<ref>منهاج‌الاسراج. '''''طبقات ناصری'''''. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای كتاب، ج1، ص232-231.</ref>.  


لشگركشی به هند<ref>گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاك، '''''تاریخ گردیزی'''''. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای كتاب، ص424،425.</ref>، درگیری با آل‌بویه و لشگركشی بی‌نتیجه به طبرستان<ref>باسورث، كلیفورد ادموند. «دوره اول غزنویان» '''''تاریخ ایران ما'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1363، انتشارات امیركبیر، ج4، ص164.</ref>، از اقدامات نظامی وی بودند. حكومت او را از شرق تركمانان غز تهدید كردند و سرانجان در دندانقان میان مرو و سرخس از آنان شكست خورد (431ق / ؟ م) و در حركت به هند سپاهیان شورشی، او را به زندان انداختند<ref>خواند‌میر، غیاث‌الدین، '''''حبیب‌السیر'''''. تهران: 1343، انتشارات خیام، ج2،ص392.</ref>، محمد آزاد شده به سلطانی رسید و مسعود در 432ق به قتل رسید<ref>   پرویز، عباس. '''''تاریخ دیالمه و غزنویان'''''. تهران: 1336، مؤسسه مطبوعاتی علی‌اكبر علمی،ص342-340.</ref>.
لشگركشی به هند<ref>گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاك، '''''تاریخ گردیزی'''''. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای كتاب، ص424،425.</ref>، درگیری با [[آل بویه|آل‌بویه]] و لشگركشی بی‌نتیجه به طبرستان<ref>باسورث، كلیفورد ادموند. «دوره اول غزنویان» '''''تاریخ ایران ما'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1363، انتشارات امیركبیر، ج4، ص164.</ref>، از اقدامات نظامی وی بودند. حكومت او را از شرق تركمانان غز تهدید كردند و سرانجان در دندانقان میان مرو و سرخس از آنان شكست خورد (431ق / ؟ م) و در حركت به هند سپاهیان شورشی، او را به زندان انداختند<ref>خواند‌میر، غیاث‌الدین، '''''حبیب‌السیر'''''. تهران: 1343، انتشارات خیام، ج2،ص392.</ref>، محمد آزاد شده به سلطانی رسید و مسعود در 432ق به قتل رسید<ref>پرویز، عباس. '''''تاریخ دیالمه و غزنویان'''''. تهران: 1336، مؤسسه مطبوعاتی علی‌اكبر علمی،ص342-340.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


== ماخذ ==
* [[آل بویه]]
* [[غزنویان]]


== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
سیدحسن شجاعی دیو کلائی
سیدحسن شجاعی دیو کلائی
[[رده:تاریخ]]
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۲

مسعود غزنوی، شهاب‌الدوله، (د432ق / ؟ م) از پادشاهان سلسله، سلطان غزنوی (421 – 432ق / ؟ ).

مسعود پسر ارشد سلطان محمود بو که به دلیل توانایی‌های نظامی و لیاقت به ولیعهدی پدرش رسید و حكومت هرات را به دست آورد، اما بدبینی سلطان‌محمود به او موجب بر كناریش از ولیعهدی به نفع برادرش محمد شد[۱].

سلطان محمود تداوم فتوحات در غرب را به مسعود واگذار كرد (420ق)[۲]. با فوت سلطان محمود مسعود به ادعای سلطنت با طرفداران خود (پسریان) در مقابل محمد و طرفدارانش (پدریان) قرار گرفت [۳]كه طرفداران محمد شكست خوردند و كسانی مانند حسنک وزیر به جرم قرمطی بودن اعدام شدند[۴].

لشگركشی به هند[۵]، درگیری با آل‌بویه و لشگركشی بی‌نتیجه به طبرستان[۶]، از اقدامات نظامی وی بودند. حكومت او را از شرق تركمانان غز تهدید كردند و سرانجان در دندانقان میان مرو و سرخس از آنان شكست خورد (431ق / ؟ م) و در حركت به هند سپاهیان شورشی، او را به زندان انداختند[۷]، محمد آزاد شده به سلطانی رسید و مسعود در 432ق به قتل رسید[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. باسورث، كلیفورد ادموند. تاریخ غزنویان. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1357، امیركبیر، ص234-233.
  2. بیهقی، خواجه ابوالفضل محمد بن حسین. تاریخ بیهق. چاپ دكتر غنی و دكتر فیاض، تهران: 1324، چاپخانه بانك ملی ایران، ص14-13.
  3. ابن‌خلدون. تاریخ ابن‌خلدون. ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: 1366، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ص542.
  4. منهاج‌الاسراج. طبقات ناصری. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای كتاب، ج1، ص232-231.
  5. گردیزی، ابوسعید عبدالحی بن ضحاك، تاریخ گردیزی. چاپ عبدالحی حبیبی، تهران: 1363، انتشارات دنیای كتاب، ص424،425.
  6. باسورث، كلیفورد ادموند. «دوره اول غزنویان» تاریخ ایران ما. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1363، انتشارات امیركبیر، ج4، ص164.
  7. خواند‌میر، غیاث‌الدین، حبیب‌السیر. تهران: 1343، انتشارات خیام، ج2،ص392.
  8. پرویز، عباس. تاریخ دیالمه و غزنویان. تهران: 1336، مؤسسه مطبوعاتی علی‌اكبر علمی،ص342-340.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

سیدحسن شجاعی دیو کلائی