پرش به محتوا

جلایریان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱۸: خط ۱۸:
== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
کورش صالحی
کورش صالحی
[[رده:تاریخ]]
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۷

جلایریان، سلسله‌ای از فرمانروایان بین سلطنت ایلخانان تا تیموریان (حک 740-835ق /1340-1432) [۱]و منتسب به ایلک نویان جلایر شاهزاده مغول.

مؤسس سلسله امیرحسن بزرگ[۲] از اعقاب مغولان بود که از سوی آنان در آناتولی به حکومت پرداخت. وی با غلبه بر امرای چوپانی، بغداد را مرکز قدرت خود نمود [۳]و به مرور بر عراق و شمال غرب ایران حکومت یافت[۴].

شیخ اویس پسر او با آل مظفر در فارس به جنگ پرداخت و به مرور از ایلخانان مستقل شد. پسرش سلطان احمد در جنگ با تیمور شکست خورد و به نزد ممالیک مصر گریخت و با مرگ تیمور (807ق / 1405م) به بغداد بازگشت[۵]. یورش‌های تیموریان دولت جلایریان را به زوال انداخت و پس از چندی آذربایجان به دست ترکمانان قراقویونلو [۶] افتاد و با سقوط بغداد (815ق / 1412م) [۷] تنها جنوب عراق برای امرای کوچک جلایری باقی ماند. با قتل امیرحسین دوم در حلّه (835ق / 1432م) عمر این حکومت به پایان آمد. آنان تمایلات شیعی داشتند. سلمان ساوجی شاعر دربار آنان بود. مسجد جامع مرجانیه بغداد یادگار آنان است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. نبئی، ابوالفضل. اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1375، ص 37.
  2. بیانی، شیرین. تاریخ آل جلایر. تهران: دانشگاه تهران، 1345، ص 13.
  3. شبانکاره‌ای، محمد بن علی. مجمع‌الانساب. تصحیح میرهاشم محدث، تهران: امیرکبیر، 1363، ص 275.
  4. مزاوی، میشل. پیدایش دولت صفوی. ترجمه یعقوب آژند، تهران: گستره، 1368، ص 6.
  5. باسورث، کلیفورد ادموند. سلسله‌های اسلامی جدید. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: باز، 1381، ص 511.
  6. اقبال، عباس. تاریخ مغول. تهران: امیرکبیر، 1364، ص 461.
  7.   سمرقندی، عبدالرزاق. مطلع السعدین و مجمع البحرین. ج 2، به اهتمام عبدالحسین نوایی، تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1372، ص 115.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

کورش صالحی