محمود آقا ظهیر الدینی

ظهیرالدینی، محمود آقا. (1317ق/1899م- 1314ش)، طراح صحنه و بازیگر.

تحصیلات دوره ابتدایی را در «مدرسه اتحادیه» تهران گذراند. در 20 سالگی از «مدرسه صنایع» دیپلم گرفت. در 1299ش، با میرزاده عشقی برای ساختن دکورهای نمایش «خرابه‌های مدائن» برای کمال الملک غفاری از مدیران مدرسه صنایع مستظرفه همکاری کرد. نخستین حضور نمایشی «ظهیرالدینی»، بازی در نمایش روحوضی، اقتباس از «طبیب اجباری»، اثر مولیر در یک مجلس عروسی بود.

ظهیرالدینی در 1300ش با معرفی کمال‌الملک به گروه نمایشی «کمدی ایران» و هنرمندان همراه پیوست. در کنار گروهی از جمله منشی باشی بهرامی، عنایت الله شیبانی، محمدعلی ملکی، کمال الوزاره محمودی، مهدی نامدار، فضل‌الله بایگان قرار گرفت.

پس از ایفای نقش کوچکی در نمایش «نادرشاه» در گروه کمدی الهی و نشان دادن مهارت‌های هنری خود، نقش‌های اول به او واگذار شد و در نمایش‌هایی چند و بیشتر از مولیر، در نقش اول ظاهر شد، مانند «حقه‌های (حیله‌های) اسکاپن»، نوشته‌ی مولیر که در آن نقش اسکاپن را بازی کرد.

پس از آن به گروه نمایشی «کمدی اخوان»، که خود به سرپرستی گروهی از هنرمندان تشکیل داده بود پیوست. بعد از آنجا به «تئاتر مرکزی»، که ارباب شاهرخ افلاطون مؤسس آن و حسین خیرخواه مدیر آن، بود، رفت. برخی از نمایش‌هایی که او در آن‌ها ایفای نقش کرده عبارت است از:

«استرومردوخای»، «راسپوتین»، «داماد هشتاد ساله»، «وکیل زبردست»، خانم کجا است، من همینم.

محمود ظهیرالدینی در روز 27 تیرماه 1314 در اثر بیماری سل درگذشت.

نیز نگاه کنید به

• استان تهران
• میرزاده عشقی
• مهدی نامدار
• عنایت الله شیبانی
• نادرشاه افشار

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی