گالش: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''گالش'''، عنوان گروه دامداران سنتی | '''گالش'''، عنوان گروه دامداران سنتی پراکنده در مناطق شمالی رشته کوه [[البرز]]. | ||
گالش در گویش مازندرانی و | گالش در گویش [[مازندرانی]] و [[گیلکی]] به معنای چوپان و شبان گاو است<ref>دهخدا، علی اکبر. '''''لغت نامه'''''. ذیل واژه.</ref>. قلمرو گالشها از شمال به ناحیه جلگهای [[استان گیلان|گیلان]]، [[استان مازندران|مازندران]] و [[گرگان]] ([[استان گلستان|گلستان]]) و از جنوب به ارتفاعات [[البرز]] محدود میشود<ref name=":0"> آذری دمیرچی، علاءالدین. «گالشها»، '''''هنر و مردم'''''. ش 100، س 1349، ص 28.</ref>. سراسر این ناحیه شیب تندی دارد و از جنگلهای انبوه پوشیده شده است. از همین رو از قرنها پیش مردم این منطقه کمتر به کشاورزی پرداخته و بیشتر به گاوداری مشغول شدهاند<ref> پوركریم، هوشنگ. «گالشها و تقسیم كار»، '''''مجموعه سخنرانیهای هفتمین كنگره تحقیقات ایرانی'''''. به كوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ص 301. </ref>. گالشها به دو گروه روستانشین و کوچنده تقسیم میشوند. | ||
گالشهای روستانشین دامداران روستایی هستند که در زندگی اقتصادی ـ اجتماعی روستا مشارکت فعال دارند و اغلب در کنار دامداری به کشاورزی نیز میپردازند. گالشهای روستایی دامهای خود را برای چرا به گالشهای کوچنده میسپارند و به آنها مزد میدهند. گالشهای کوچنده را اصطلاحاً «نیمیکا» (به معنی شریک و دوست) مینامند. نیمیکاها اساساً زندگی روستایی ندارند و برای چرای دامهایشان زمستانها را در جنگلهای نزدیک روستاها و تابستان را در مراتع مرتفع به سر میبرند<ref name=":0" />. | |||
گالشها عموماً به زبان و گویش [[مازندرانی]] و [[گیلکی]] مردم نواحی اطرافشان، که با آنها تماس و مراوده دارند، صحبت میکنند. از شمار جمعیت گالشها اطلاعی در دست نیست. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[گیلکی]] | |||
* [[مازندرانی]] | |||
* [[البرز]] | |||
== مآخذ == | |||
1. دهخدا. '''''لغت نامه'''''. ذیل واژه. | 1. دهخدا. '''''لغت نامه'''''. ذیل واژه. | ||
2. آذری دمیرچی، علاءالدین. «گالشها»، '''''هنر و مردم'''''. ش 100، س 1349، ص 28. | 2. آذری دمیرچی، علاءالدین. «گالشها»، '''''هنر و مردم'''''. ش 100، س 1349، ص 28. | ||
3. | 3. پورکریم، هوشنگ. «گالشها و تقسیم کار»، '''''مجموعه سخنرانیهای هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی'''''. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ص 301. | ||
4. آذری دمیرچی. همانجا. | 4. آذری دمیرچی. همانجا. | ||
نسخهٔ ۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۵
گالش، عنوان گروه دامداران سنتی پراکنده در مناطق شمالی رشته کوه البرز.
گالش در گویش مازندرانی و گیلکی به معنای چوپان و شبان گاو است[۱]. قلمرو گالشها از شمال به ناحیه جلگهای گیلان، مازندران و گرگان (گلستان) و از جنوب به ارتفاعات البرز محدود میشود[۲]. سراسر این ناحیه شیب تندی دارد و از جنگلهای انبوه پوشیده شده است. از همین رو از قرنها پیش مردم این منطقه کمتر به کشاورزی پرداخته و بیشتر به گاوداری مشغول شدهاند[۳]. گالشها به دو گروه روستانشین و کوچنده تقسیم میشوند.
گالشهای روستانشین دامداران روستایی هستند که در زندگی اقتصادی ـ اجتماعی روستا مشارکت فعال دارند و اغلب در کنار دامداری به کشاورزی نیز میپردازند. گالشهای روستایی دامهای خود را برای چرا به گالشهای کوچنده میسپارند و به آنها مزد میدهند. گالشهای کوچنده را اصطلاحاً «نیمیکا» (به معنی شریک و دوست) مینامند. نیمیکاها اساساً زندگی روستایی ندارند و برای چرای دامهایشان زمستانها را در جنگلهای نزدیک روستاها و تابستان را در مراتع مرتفع به سر میبرند[۲].
گالشها عموماً به زبان و گویش مازندرانی و گیلکی مردم نواحی اطرافشان، که با آنها تماس و مراوده دارند، صحبت میکنند. از شمار جمعیت گالشها اطلاعی در دست نیست.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
1. دهخدا. لغت نامه. ذیل واژه.
2. آذری دمیرچی، علاءالدین. «گالشها»، هنر و مردم. ش 100، س 1349، ص 28.
3. پورکریم، هوشنگ. «گالشها و تقسیم کار»، مجموعه سخنرانیهای هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ص 301.
4. آذری دمیرچی. همانجا.
معصومه ابراهیمی