پرش به محتوا

گالش

از ویکی ایران

گالش، عنوان گروه دامداران سنتی پراکنده در مناطق شمالی رشته کوه البرز.

گالش در گویش مازندرانی و گیلکی به معنای چوپان و شبان گاو است[۱]. قلمرو گالش‌ها از شمال به ناحیه جلگه‌ای گیلان، مازندران و گرگان (گلستان) و از جنوب به ارتفاعات البرز محدود می‌شود[۲]. سراسر این ناحیه شیب تندی دارد و از جنگل‌های انبوه پوشیده شده است. از همین رو از قرن‌ها پیش مردم این منطقه کمتر به کشاورزی پرداخته و بیشتر به گاوداری مشغول شده‌اند[۳]. گالش‌ها به دو گروه روستانشین و کوچنده تقسیم می‌شوند.

گالش‌های روستانشین دامداران روستایی هستند که در زندگی اقتصادی ـ اجتماعی روستا مشارکت فعال دارند و اغلب در کنار دامداری به کشاورزی نیز می‌پردازند. گالش‌های روستایی دام‌های خود را برای چرا به گالش‌های کوچنده می‌سپارند و به آنها مزد می‌دهند. گالش‌های کوچنده را اصطلاحاً  «نیمیکا» (به معنی شریک و دوست) می‌نامند. نیمیکاها اساساً زندگی روستایی ندارند و برای چرای دام‌هایشان زمستان‌ها را در جنگل‌های نزدیک روستاها و تابستان را در مراتع مرتفع به سر می‌برند[۲].

گالش‌ها عموماً به زبان و گویش مازندرانی و گیلکی مردم نواحی اطرافشان، که با آنها تماس و مراوده دارند، صحبت می‌کنند. از شمار جمعیت گالش‌ها اطلاعی در دست نیست.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. دهخدا، علی اکبر. لغت نامه. ذیل واژه.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱   آذری دمیرچی، علاءالدین. «گالش‌ها»، هنر و مردم. ش 100، س 1349، ص 28.
  3.   پوركریم، هوشنگ. «گالش‌ها و تقسیم كار»، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین كنگره تحقیقات ایرانی. به كوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ص 301.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی