پرش به محتوا

لباده: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''لباده'''، بالا پوشی کلفت و جلوباز و اغلب نمدی و یا پشمی بود که نوع کوتاه آن تا کمر، و نوع بلند آن تا پایین بدن را می‌پوشانید.­­­­­­­­<sup>1</sup>
لباده، بالا پوشی کلفت و جلوباز و اغلب نمدی و یا پشمی بود که نوع کوتاه آن تا کمر، و نوع بلند آن تا پایین بدن را می‌پوشانید<ref>یادداشت مؤلف.</ref>.­­­­­­­­


برخی از شعرا و نوازندگان قرون اولیه [[اسلام|اسلام،]] لباده‌ای قرمز می‌پوشیدند.<sup>2</sup> چون اغلب، لباده‌ها را از نمد تهیه می‌کردند، گاه از این لباس با عنوان نمد و یا نمدی یاد شده است.<sup></sup> نوع بلند و طرازدوزی شده آن را که تا ساق پاها می‌رسید و آستین‌هایی تا آرنج داشت و جنس آن اغلب از ماهوت سیاه یا کبود و مانند آن تهیه می‌شد، برخی از تجار می‌پوشیدند.<sup>4</sup> امیران سلسله صفاری، گاهی لباده‌هایی سرخ رنگ می‌پوشیدند.<sup></sup> گاه محکومین را، برای تحقیر لباده‌های پشمینه می‌پوشاندند.<sup>6  </sup>از شعر منوچهری دریافته می‌شود که لباده‌های سبز رنگ نیز پوشیده می‌شده است.<sup>7  </sup>اگر می‌خواستند قبا و لباده را با هم بپوشند معمولاً لباده را در زیر قبا بر تن می‌کردند.<sup>8</sup> در [[قاجاریه|دوره قاجار]] که مردمان عادی لباده می‌پوشیدند،<sup>9</sup> اغلب از پارچه‌های فاستونی اروپایی برای تهیه آن استفاده می‌شد.<sup>10</sup> امروزه لباده‌های کوتاه با آستین‌هایی کوتاه و گریبانی باز، همراه با برجستگی گردی بر نشیمنگاه و چاک‌هایی در پهلوها را می‌توان در میان ایلات و عشایر کرد و ترک آذربایجان مشاهده کرد.<sup>11       </sup>
برخی از شعرا و نوازندگان قرون اولیه [[اسلام|اسلام،]] لباده‌ای قرمز می‌پوشیدند<ref>شابشتی، ابوالحسن علی بن محمد. '''''کتاب الدیارات'''''. عنی بتحقیقه و نشره گورگیس عواد، بغداد: 1966م، ص199. </ref>. چون اغلب، لباده‌ها را از نمد تهیه می‌کردند، گاه از این لباس با عنوان نمد و یا نمدی یاد شده است<ref>عثمان مختاری، '''''ديوان'''''. تصحیح جلال‌الدین همایی، تهران: 1341، ص579. </ref>.نوع بلند و طرازدوزی شده آن را که تا ساق پاها می‌رسید و آستین‌هایی تا آرنج داشت و جنس آن اغلب از ماهوت سیاه یا کبود و مانند آن تهیه می‌شد، برخی از تجار می‌پوشیدند<ref>ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. '''''البدایه و النهایه فی التاریخ'''''. الطبعه الاولی، قاهره: مطبعه السعاده، 1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج12، ص12.</ref>.امیران سلسله صفاری، گاهی لباده‌هایی سرخ رنگ می‌پوشیدند<ref>'''''تاریخ سیستان'''''. مؤلف ناشناخته، تصحیح محمدتقی بهار، تهران: 1314، ص284، 287.</ref>. گاه محکومین را، برای تحقیر لباده‌های پشمینه می‌پوشاندند<ref>ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج5، ص 505- 506.</ref>.از شعر منوچهری دریافته می‌شود که لباده‌های سبز رنگ نیز پوشیده می‌شده است<ref>منوچهری دامغانی. '''''دیوان'''''. تصحیح محمد دبیرسیاقی، تهران: 1363، ص115. </ref>. <sup> </sup>اگر می‌خواستند [[قبا]] و لباده را با هم بپوشند معمولاً لباده را در زیر [[قبا]] بر تن می‌کردند<ref>Sims,E.Clothing, Encyclopaedia Iranica,ed, E.Yarshater,sec IX,P.782</ref>. در [[قاجاریه|دوره قاجار]] که مردمان عادی لباده می‌پوشیدند<ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من'''''. زوار،چاپ دوم، بی‌تا، ج اول، ص 98- 99، 510- 511؛ فرید الملک همدانی، میرزا محمد علی خان. '''''خاطرات فرید'''''. زوار، 1354، ص 455- 456.</ref>، اغلب از پارچه‌های فاستونی اروپایی برای تهیه آن استفاده می‌شد<ref>Andrews, P.A;M. Andrews. Clothing,Encyclopaedia Iranica,ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XXI.</ref>. امروزه لباده‌های کوتاه با آستین‌هایی کوتاه و گریبانی باز، همراه با برجستگی گردی بر نشیمنگاه و چاک‌هایی در پهلوها را می‌توان در میان ایلات و عشایر کرد و ترک آذربایجان مشاهده کرد. <sup>   </sup>  


'''مآخذ''':
 
 
1.     یادداشت مؤلف.
 
2.     شابشتی، ابوالحسن علی بن محمد. '''''کتاب الدیارات'''''. عنی بتحقیقه و نشره گورگیس عواد، بغداد: 1966م، ص199.
 
3.    عثمان مختاری، '''''ديوان'''''. تصحیح جلال‌الدین همایی، تهران: 1341، ص579.
 
4.    ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. '''''البدایة و النهایة فی التاریخ'''''. الطبعة الاولی، قاهره: مطبعة السعادة، 1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج12، ص12.
 
5.    '''''تاریخ سیستان'''''. مؤلف ناشناخته، تصحیح محمدتقی بهار، تهران: 1314، ص284، 287.
 
6.    ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج5، ص 505- 506.
 
7.    منوچهری دامغانی. '''''دیوان'''''. تصحیح محمد دبیرسیاقی، تهران: 1363، ص115.
 
8.     Sims,E.Clothing, Encyclopaedia Iranica,ed, E.Yarshater,sec IX,P.782
 
9.    مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من'''''. زوار،چاپ دوم، بی‌تا، ج اول، ص 98- 99، 510- 511؛ فرید الملک همدانی، میرزا محمد علی خان. '''''خاطرات فرید'''''. زوار، 1354، ص 455- 456.
 
10.  Andrews, P.A;M. Andrews. Clothing,Encyclopaedia Iranica,ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XXI.
 
محمدرضا چیت ساز

نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۱

لباده، بالا پوشی کلفت و جلوباز و اغلب نمدی و یا پشمی بود که نوع کوتاه آن تا کمر، و نوع بلند آن تا پایین بدن را می‌پوشانید[۱].­­­­­­­­

برخی از شعرا و نوازندگان قرون اولیه اسلام، لباده‌ای قرمز می‌پوشیدند[۲]. چون اغلب، لباده‌ها را از نمد تهیه می‌کردند، گاه از این لباس با عنوان نمد و یا نمدی یاد شده است[۳].نوع بلند و طرازدوزی شده آن را که تا ساق پاها می‌رسید و آستین‌هایی تا آرنج داشت و جنس آن اغلب از ماهوت سیاه یا کبود و مانند آن تهیه می‌شد، برخی از تجار می‌پوشیدند[۴].امیران سلسله صفاری، گاهی لباده‌هایی سرخ رنگ می‌پوشیدند[۵]. گاه محکومین را، برای تحقیر لباده‌های پشمینه می‌پوشاندند[۶].از شعر منوچهری دریافته می‌شود که لباده‌های سبز رنگ نیز پوشیده می‌شده است[۷].  اگر می‌خواستند قبا و لباده را با هم بپوشند معمولاً لباده را در زیر قبا بر تن می‌کردند[۸]. در دوره قاجار که مردمان عادی لباده می‌پوشیدند[۹]، اغلب از پارچه‌های فاستونی اروپایی برای تهیه آن استفاده می‌شد[۱۰]. امروزه لباده‌های کوتاه با آستین‌هایی کوتاه و گریبانی باز، همراه با برجستگی گردی بر نشیمنگاه و چاک‌هایی در پهلوها را می‌توان در میان ایلات و عشایر کرد و ترک آذربایجان مشاهده کرد.    

 

  1. یادداشت مؤلف.
  2. شابشتی، ابوالحسن علی بن محمد. کتاب الدیارات. عنی بتحقیقه و نشره گورگیس عواد، بغداد: 1966م، ص199.
  3. عثمان مختاری، ديوان. تصحیح جلال‌الدین همایی، تهران: 1341، ص579.
  4. ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. البدایه و النهایه فی التاریخ. الطبعه الاولی، قاهره: مطبعه السعاده، 1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج12، ص12.
  5. تاریخ سیستان. مؤلف ناشناخته، تصحیح محمدتقی بهار، تهران: 1314، ص284، 287.
  6. ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. الکامل فی التاریخ. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج5، ص 505- 506.
  7. منوچهری دامغانی. دیوان. تصحیح محمد دبیرسیاقی، تهران: 1363، ص115.
  8. Sims,E.Clothing, Encyclopaedia Iranica,ed, E.Yarshater,sec IX,P.782
  9. مستوفی، عبدالله. شرح زندگانی من. زوار،چاپ دوم، بی‌تا، ج اول، ص 98- 99، 510- 511؛ فرید الملک همدانی، میرزا محمد علی خان. خاطرات فرید. زوار، 1354، ص 455- 456.
  10. Andrews, P.A;M. Andrews. Clothing,Encyclopaedia Iranica,ed, E.Yarshater, California, 1992, sec XXI.