پرش به محتوا

اسرار التوحید: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
 
خط ۱: خط ۱:
اسرارالتوحید یا اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید کتابی عرفانی و به [[فارسی]] در سخنان و زندگینامه [[ابوسعید ابوالخیر|شیخ ابوسعید ابوالخیر]]<sup>*</sup> (375ـ440 ق / ؟م)، ‌عارف و شاعر نامدار ایرانی<ref>طبری ، محمدعلی. '''''زبده الآثار''''' ،‌تهران: امیرکبیر ، چ 1، 1372 ، ص 22.</ref>. یکی از نوادگان شیخ به نام محمد بن منور میهَنی در اواخر سده 6 ق / 12 م این کتاب را به نام غیاث‌الدین محمد بن سام غوری (د 599 ق) تألیف نموده<ref>بهار (ملک الشعرا) ، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''،‌ تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 198.</ref>. ''اسرارالتوحید'' در سه باب راجع به احوالات و سخنان او در آغاز و میانه و آخر عمر نوشته شده است. مؤلف آنچه را که تا روزگار خویش از شیخ و عرفای خاندان و نیز مریدان و خویشان شیخ ابوسعید درباره وی شنیده بود، گرد آورده و آن را با آگاهی‌هایی که پیش‌تر جمال‌الدین ابوروح لطف‌الله میهنی ـ پسر عم شیخ ـ در تألیف ''حالات و سخنان ابوسعید ابوالخیر'' به دست داده بود، به هم پیوست<ref>حلبی، علی اصغر. '''''شناخت عرفان و عارفان ایرانی'''''، تهران: زوار، 1354، ص 326.</ref>.
اسرارالتوحید یا اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید کتابی عرفانی و به [[فارسی]] در سخنان و زندگینامه [[ابوسعید ابوالخیر|شیخ ابوسعید ابوالخیر]]<sup>*</sup> (375ـ440 ق / ؟م)، ‌عارف و شاعر نامدار ایرانی<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار''''' ،‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372، ص 22.</ref>. یکی از نوادگان شیخ به نام محمد بن منور میهَنی در اواخر سده 6 ق / 12 م این کتاب را به نام غیاث‌الدین محمد بن سام غوری (د 599 ق) تألیف نموده<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''،‌ تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 198.</ref>. ''اسرارالتوحید'' در سه باب راجع به احوالات و سخنان او در آغاز و میانه و آخر عمر نوشته شده است. مؤلف آنچه را که تا روزگار خویش از شیخ و عرفای خاندان و نیز مریدان و خویشان شیخ ابوسعید درباره وی شنیده بود، گرد آورده و آن را با آگاهی‌هایی که پیش‌تر جمال‌الدین ابوروح لطف‌الله میهنی ـ پسر عم شیخ ـ در تألیف ''حالات و سخنان ابوسعید ابوالخیر'' به دست داده بود، به هم پیوست<ref>حلبی، علی اصغر. '''''شناخت عرفان و عارفان ایرانی'''''، تهران: زوار، 1354، ص 326.</ref>.


''اسرارالتوحید'' قدیم‌ترین تألیف در زندگانی اولیا و از مآخذ اصلی عطار در ''تذکره الاولیا'' و جامی در ''نفحات‌الانس'' به شمار می‌رود<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''، تهران: جیبی ، چ 3، 1381، ج 1، ص 135 (ذیل اسرار التوحید).</ref>. می‌توان به خاطر جمله‌بندی آن ـ که به زبان محاوره زمان خود توأم با فصاحت و بلاغت است ـ از حیث کهنگی سبک بر بسیاری از آثار مهم دوره‌های [[سامانیان|سامانی]] و [[غزنویان|غزنوی]] رجحان داد<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''،‌ تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 199.</ref>. نخستین بار ژوکوفسکی[Zhukovskii] خاورشناس روسی ''اسرارالتوحید'' را تصحیح کرد و آن را در پترزبورگ در 1899 م / 1317 ق به چاپ رساند. پس از او به کوشش احمد بهمنیار (تهران، 1313 ش) طبع شد. سومین چاپ آن نیز توسط ذبیح‌الله صفا (تهران، 1332 ش) صورت گرفته است<ref>نفیسی، سعید. '''''سخنان منظوم ابوسعید ابوالخیر'''''، تهران: سنایی، چ 5، 1373 ، ص 1.</ref>.
''اسرارالتوحید'' قدیم‌ترین تألیف در زندگانی اولیا و از مآخذ اصلی عطار در ''تذکره الاولیا'' و جامی در ''نفحات‌الانس'' به شمار می‌رود<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''، تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 135 (ذیل اسرار التوحید).</ref>. می‌توان به خاطر جمله‌بندی آن ـ که به زبان محاوره زمان خود توأم با فصاحت و بلاغت است ـ از حیث کهنگی سبک بر بسیاری از آثار مهم دوره‌های [[سامانیان|سامانی]] و [[غزنویان|غزنوی]] رجحان داد<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''،‌ تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 199.</ref>. نخستین بار ژوکوفسکی[Zhukovskii] خاورشناس روسی ''اسرارالتوحید'' را تصحیح کرد و آن را در پترزبورگ در 1899 م / 1317 ق به چاپ رساند. پس از او به کوشش احمد بهمنیار (تهران، 1313 ش) طبع شد. سومین چاپ آن نیز توسط ذبیح‌الله صفا (تهران، 1332 ش) صورت گرفته است<ref>نفیسی، سعید. '''''سخنان منظوم ابوسعید ابوالخیر'''''، تهران: سنایی، چ 5، 1373 ، ص 1.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۰: خط ۱۰:


== مآخذ ==
== مآخذ ==
1ـ طبری ، محمدعلی. ''زبده الآثار'' ،‌تهران: امیرکبیر ، چ 1، 1372 ، ص 22.
<references />


2ـ بهار (ملک الشعرا) ، محمدتقی. ''سبک شناسی'' ،‌تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 198.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
3ـ حلبی، علی اصغر. ''شناخت عرفان و عارفان ایرانی'' ، تهران: زوار ، 1354 ، ص 326.
 
4ـ مصاحب ، غلامحسین. ''دایرهالمعارف فارسی'' ، تهران: جیبی ، چ 3، 1381، ج 1، ص 135 (ذیل اسرار التوحید).
 
5ـ بهار (ملک الشعرا) ، محمدتقی. همان، ص 199.
 
6ـ نفیسی ، سعید. ''سخنان منظوم ابوسعید ابوالخیر''، تهران: سنایی ، چ 5، 1373 ، ص 1.
 
[1] - .


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۳

اسرارالتوحید یا اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید کتابی عرفانی و به فارسی در سخنان و زندگینامه شیخ ابوسعید ابوالخیر* (375ـ440 ق / ؟م)، ‌عارف و شاعر نامدار ایرانی[۱]. یکی از نوادگان شیخ به نام محمد بن منور میهَنی در اواخر سده 6 ق / 12 م این کتاب را به نام غیاث‌الدین محمد بن سام غوری (د 599 ق) تألیف نموده[۲]. اسرارالتوحید در سه باب راجع به احوالات و سخنان او در آغاز و میانه و آخر عمر نوشته شده است. مؤلف آنچه را که تا روزگار خویش از شیخ و عرفای خاندان و نیز مریدان و خویشان شیخ ابوسعید درباره وی شنیده بود، گرد آورده و آن را با آگاهی‌هایی که پیش‌تر جمال‌الدین ابوروح لطف‌الله میهنی ـ پسر عم شیخ ـ در تألیف حالات و سخنان ابوسعید ابوالخیر به دست داده بود، به هم پیوست[۳].

اسرارالتوحید قدیم‌ترین تألیف در زندگانی اولیا و از مآخذ اصلی عطار در تذکره الاولیا و جامی در نفحات‌الانس به شمار می‌رود[۴]. می‌توان به خاطر جمله‌بندی آن ـ که به زبان محاوره زمان خود توأم با فصاحت و بلاغت است ـ از حیث کهنگی سبک بر بسیاری از آثار مهم دوره‌های سامانی و غزنوی رجحان داد[۵]. نخستین بار ژوکوفسکی[Zhukovskii] خاورشناس روسی اسرارالتوحید را تصحیح کرد و آن را در پترزبورگ در 1899 م / 1317 ق به چاپ رساند. پس از او به کوشش احمد بهمنیار (تهران، 1313 ش) طبع شد. سومین چاپ آن نیز توسط ذبیح‌الله صفا (تهران، 1332 ش) صورت گرفته است[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. طبری، محمدعلی. زبده الآثار ،‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372، ص 22.
  2. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی،‌ تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 198.
  3. حلبی، علی اصغر. شناخت عرفان و عارفان ایرانی، تهران: زوار، 1354، ص 326.
  4. مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی، تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 135 (ذیل اسرار التوحید).
  5. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی،‌ تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 199.
  6. نفیسی، سعید. سخنان منظوم ابوسعید ابوالخیر، تهران: سنایی، چ 5، 1373 ، ص 1.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر