پرش به محتوا

نفثه المصدور: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''نَفْثَة ‌ُالْمَصْدور،''' رساله‌اي‌ به فارسي  در شرح‌ مصائب‌ روزگار، به‌ ويژه‌ وقايع‌ چند ماهة‌ شكست‌ نهايي‌ و قتل‌ سلطان‌ جلال‌الدين ‌مِنْكُبِرني‌ (حك‌ 617ـ 628ق / 1220-1231م) و نيز بيان‌ رنج‌ها و سرگرداني‌هاي‌ مؤلف‌ است.<sup>1</sup> شهاب‌ا...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''نَفْثَة ‌ُالْمَصْدور،''' رساله‌اي‌ به فارسي  در شرح‌ مصائب‌ روزگار، به‌ ويژه‌ وقايع‌ چند ماهة‌ شكست‌ نهايي‌ و قتل‌ سلطان‌ جلال‌الدين ‌مِنْكُبِرني‌ (حك‌ 617ـ 628ق / 1220-1231م) و نيز بيان‌ رنج‌ها و سرگرداني‌هاي‌ مؤلف‌ است.<sup>1</sup>
'''نَفْثَه ‌ُالْمَصْدور،''' رساله‌ای به [[فارسی]] در شرح‌ مصائب‌ روزگار، به‌ ویژه‌ وقایع‌ چند ماهه شكست‌ نهایی و قتل‌ سلطان‌ جلال‌الدین ‌مِنْكُبِرنی (حک 617ـ 628ق / 1220-1231م) و نیز بیان‌ رنج‌ها و سرگردانیهای مؤلف‌ است<ref>حاكمی، اسماعیل‌. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع‌ و مزیّن‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌116.</ref>.


شهاب‌الدين‌ نورالدين محمد زيدري‌ نَسَوي (زنده در 639ق) اين‌ رساله‌ را ميان‌ 632ـ 637ق / 1235-1239م هنگام‌ اقامت‌ در ميافارقين ‌براي‌ يكي‌ از بزرگان‌ ‌ نوشت.<sup>2</sup> وي‌ از مردم‌ خرندز از توابع‌ زيدرونسا و صاحب‌ ديوان‌ انشا و وقايع‌نگار دربار جلال‌الدين‌ محمد خوارزمشاه‌ مشهور به‌ منكبرني‌ بود. در بسياري‌ از سفرها و لشكركشي‌هاي‌ جلال‌الدين‌ شركت‌ داشت.<sup>3</sup>  در اواخر به‌ مقام‌ وزارت‌ رسيد و پس‌ از آن‌ به‌ ميافارقين‌ رفت‌ و در پناه‌ حاكم‌ آن‌جا ملك‌ مظفر قرار گرفت.<sup>4</sup>
شهاب‌الدین‌ نورالدین محمد زیدری نَسَوی (زنده در 639ق) این‌ رساله‌ را میان‌ 632ـ 637ق / 1235-1239م هنگام‌ اقامت‌ در میافارقین ‌برای یكی از بزرگان‌ ‌ نوشت<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی'''''. سبک شناسی'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.</ref>. وی از مردم‌ خرندز از توابع‌ زیدرونسا و صاحب‌ دیوان‌ انشا و وقایع‌نگار دربار جلال‌الدین‌ محمد خوارزمشاه‌ مشهور به‌ منكبرنی بود. در بسیاری از سفرها و لشكركشی های جلال‌الدین‌ شركت‌ داشت<ref>حكیمیان‌، ابوالفتح‌'''''.  فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی ایران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.</ref>.  در اواخر به‌ مقام‌ وزارت‌ رسید و پس‌ از آن‌ به‌ میافارقین‌ رفت‌ و در پناه‌ حاكم‌ آن‌جا ملک مظفر قرار گرفت<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی'''''. سبک شناسی'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص.8.</ref>.


''نفثة‌المصدور'' از شاهكارهاي‌ بديع‌ نثر فني‌ و از نمونه‌هاي‌ عالي‌ نثر مصنوع‌، مزيّن‌ و منشيانه‌ در نيمة ‌نخست‌ سدة‌ 7ق است‌. در جاي‌ جاي‌ آن‌ نشانه‌هايي‌ از نثر مرسل‌ و سادة‌ دوره‌هاي‌ ساماني‌ و غزنوي‌ همراه‌ با لغات‌ و تركيبات‌ پارسي‌ قديم ديده‌ مي‌شود.<sup>5</sup>
''نفثه المصدور'' از شاهكارهای بدیع‌ نثر فنی و از نمونه‌های عالی نثر مصنوع‌، مزیّن‌ و منشیانه‌ در نیمه ‌نخست‌ سده 7ق است‌. در جای جای آن‌ نشانه‌هایی از نثر مرسل‌ و ساده [[سامانیان|دوره‌های سامانی]] و [[غزنویان|غزنوی]] همراه‌ با لغات‌ و تركیبات‌ پارسی قدیم دیده‌ میشود<ref>اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''نفثهالمصدور''''' زیدری نسوی. به‌ کوشش امیرحسن‌ یزدگردی، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).</ref>.


اثر ديگر وي‌، ''سيرة‌ جلال‌الدين‌ منكبرني‌''  به عربي بود كه كمي‌ پس‌ از تأليف‌ به‌ فارسي‌ برگردانيده‌ شد. اين‌كتاب‌ بعدها توسط‌ مجتبي‌ مينوي‌ تصحيح‌ و به‌ چاپ‌ رسيد.<sup>6</supاميرحسن‌ يزدگردي‌ نيز در 1343ش‌ ''نفثة‌المصدور'' را تصحيح‌ و منتشر كرده‌ است‌.  
اثر دیگر وی، ''سیره جلال‌الدین‌ منكبرنی''  به عربی بود كه كمی پس‌ از تألیف‌ به‌ [[فارسی]] برگردانیده‌ شد. این‌كتاب‌ بعدها توسط‌ مجتبی مینوی تصحیح‌ و به‌ چاپ‌ رسید<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع‌ نثر فارسی'''''. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.</ref>.  امیرحسن‌ یزدگردی نیز در 1343ش‌ ''نفثه المصدور'' را تصحیح‌ و منتشر كرده‌ است‌.  


'''مآخذ:'''
== مآخذ ==
 
# حاكمی، اسماعیل‌. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع‌ و مزیّن‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌116.
# حاكمي‌، اسماعيل‌. '''''گزيده‌اي‌ از نثرهاي‌ مصنوع‌ و مزيّن‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌116.
# بهار (ملکالشعرامحمدتقی'''''. سبکشناسی'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.
# بهار (ملك‌الشعرامحمدتقي‌'''''. سبك‌شناسي‌'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.
# حكیمیان‌، ابوالفتح‌'''''.  فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی ایران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.
# حكيميان‌، ابوالفتح‌'''''.  فهرست‌ مشاهيرايران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملي‌ ايران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.
# بهار. همان، ج 3، ص‌8.
# بهار. همان، ج 3، ص‌8.
# اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''نفثة‌المصدور''''' زیدری نسوی. به‌ کوشش اميرحسن‌ يزدگردي‌، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).
# اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''نفثهالمصدور''''' زیدری نسوی. به‌ کوشش امیرحسن‌ یزدگردی، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).
# رستگار فسايي‌، منصور. '''''انواع‌ نثر فارسي‌'''''. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.
# رستگار فسایی، منصور. '''''انواع‌ نثر فارسی'''''. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.


ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر

نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۴

نَفْثَه ‌ُالْمَصْدور، رساله‌ای به فارسی در شرح‌ مصائب‌ روزگار، به‌ ویژه‌ وقایع‌ چند ماهه شكست‌ نهایی و قتل‌ سلطان‌ جلال‌الدین ‌مِنْكُبِرنی (حک 617ـ 628ق / 1220-1231م) و نیز بیان‌ رنج‌ها و سرگردانیهای مؤلف‌ است[۱].

شهاب‌الدین‌ نورالدین محمد زیدری نَسَوی (زنده در 639ق) این‌ رساله‌ را میان‌ 632ـ 637ق / 1235-1239م هنگام‌ اقامت‌ در میافارقین ‌برای یكی از بزرگان‌ ‌ نوشت[۲]. وی از مردم‌ خرندز از توابع‌ زیدرونسا و صاحب‌ دیوان‌ انشا و وقایع‌نگار دربار جلال‌الدین‌ محمد خوارزمشاه‌ مشهور به‌ منكبرنی بود. در بسیاری از سفرها و لشكركشی های جلال‌الدین‌ شركت‌ داشت[۳].  در اواخر به‌ مقام‌ وزارت‌ رسید و پس‌ از آن‌ به‌ میافارقین‌ رفت‌ و در پناه‌ حاكم‌ آن‌جا ملک مظفر قرار گرفت[۴].

نفثه المصدور از شاهكارهای بدیع‌ نثر فنی و از نمونه‌های عالی نثر مصنوع‌، مزیّن‌ و منشیانه‌ در نیمه ‌نخست‌ سده 7ق است‌. در جای جای آن‌ نشانه‌هایی از نثر مرسل‌ و ساده دوره‌های سامانی و غزنوی همراه‌ با لغات‌ و تركیبات‌ پارسی قدیم دیده‌ میشود[۵].

اثر دیگر وی، سیره جلال‌الدین‌ منكبرنی  به عربی بود كه كمی پس‌ از تألیف‌ به‌ فارسی برگردانیده‌ شد. این‌كتاب‌ بعدها توسط‌ مجتبی مینوی تصحیح‌ و به‌ چاپ‌ رسید[۶].  امیرحسن‌ یزدگردی نیز در 1343ش‌ نفثه المصدور را تصحیح‌ و منتشر كرده‌ است‌.

مآخذ

  1. حاكمی، اسماعیل‌. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع‌ و مزیّن‌. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌116.
  2. بهار (ملکالشعرا)، محمدتقی. سبکشناسی. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.
  3. حكیمیان‌، ابوالفتح‌.  فهرست‌ مشاهیرایران‌. تهران‌: دانشگاه‌ ملی ایران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.
  4. بهار. همان، ج 3، ص‌8.
  5. اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر نفثهالمصدور زیدری نسوی. به‌ کوشش امیرحسن‌ یزدگردی، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).
  6. رستگار فسایی، منصور. انواع‌ نثر فارسی. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.

ابوالقاسم رادفر

  1. حاكمی، اسماعیل‌. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع‌ و مزیّن‌. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌116.
  2. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.
  3. حكیمیان‌، ابوالفتح‌.  فهرست‌ مشاهیرایران‌. تهران‌: دانشگاه‌ ملی ایران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.
  4. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص.8.
  5. اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر نفثهالمصدور زیدری نسوی. به‌ کوشش امیرحسن‌ یزدگردی، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).
  6. رستگار فسایی، منصور. انواع‌ نثر فارسی. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.