پرش به محتوا

نفثه المصدور: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
 
خط ۳: خط ۳:
شهاب‌الدین‌ نورالدین محمد زیدری نَسَوی (زنده در 639ق) این‌ رساله‌ را میان‌ 632ـ 637ق / 1235-1239م هنگام‌ اقامت‌ در میافارقین ‌برای یكی از بزرگان‌ ‌ نوشت<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی'''''. سبک شناسی'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.</ref>. وی از مردم‌ خرندز از توابع‌ زیدرونسا و صاحب‌ دیوان‌ انشا و وقایع‌نگار دربار جلال‌الدین‌ محمد خوارزمشاه‌ مشهور به‌ منكبرنی بود. در بسیاری از سفرها و لشكركشی های جلال‌الدین‌ شركت‌ داشت<ref>حكیمیان‌، ابوالفتح‌'''''.  فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی ایران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.</ref>.  در اواخر به‌ مقام‌ وزارت‌ رسید و پس‌ از آن‌ به‌ میافارقین‌ رفت‌ و در پناه‌ حاكم‌ آن‌جا ملک مظفر قرار گرفت<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی'''''. سبک شناسی'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص.8.</ref>.
شهاب‌الدین‌ نورالدین محمد زیدری نَسَوی (زنده در 639ق) این‌ رساله‌ را میان‌ 632ـ 637ق / 1235-1239م هنگام‌ اقامت‌ در میافارقین ‌برای یكی از بزرگان‌ ‌ نوشت<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی'''''. سبک شناسی'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.</ref>. وی از مردم‌ خرندز از توابع‌ زیدرونسا و صاحب‌ دیوان‌ انشا و وقایع‌نگار دربار جلال‌الدین‌ محمد خوارزمشاه‌ مشهور به‌ منكبرنی بود. در بسیاری از سفرها و لشكركشی های جلال‌الدین‌ شركت‌ داشت<ref>حكیمیان‌، ابوالفتح‌'''''.  فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی ایران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.</ref>.  در اواخر به‌ مقام‌ وزارت‌ رسید و پس‌ از آن‌ به‌ میافارقین‌ رفت‌ و در پناه‌ حاكم‌ آن‌جا ملک مظفر قرار گرفت<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی'''''. سبک شناسی'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص.8.</ref>.


''نفثه المصدور'' از شاهكارهای بدیع‌ نثر فنی و از نمونه‌های عالی نثر مصنوع‌، مزیّن‌ و منشیانه‌ در نیمه ‌نخست‌ سده 7ق است‌. در جای جای آن‌ نشانه‌هایی از نثر مرسل‌ و ساده [[سامانیان|دوره‌های سامانی]] و [[غزنویان|غزنوی]] همراه‌ با لغات‌ و تركیبات‌ پارسی قدیم دیده‌ میشود<ref>اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''نفثهالمصدور''''' زیدری نسوی. به‌ کوشش امیرحسن‌ یزدگردی، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).</ref>.
''نفثه المصدور'' از شاهكارهای بدیع‌ نثر فنی و از نمونه‌های عالی نثر مصنوع‌، مزیّن‌ و منشیانه‌ در نیمه ‌نخست‌ سده 7ق است‌. در جای جای آن‌ نشانه‌هایی از نثر مرسل‌ و ساده [[سامانیان|دوره‌های سامانی]] و [[غزنویان|غزنوی]] همراه‌ با لغات‌ و تركیبات‌ پارسی قدیم دیده‌ می شود<ref>اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''نفثهالمصدور''''' زیدری نسوی. به‌ کوشش امیرحسن‌ یزدگردی، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).</ref>.


اثر دیگر وی، ''سیره جلال‌الدین‌ منكبرنی''  به عربی بود كه كمی پس‌ از تألیف‌ به‌ [[فارسی]] برگردانیده‌ شد. این‌كتاب‌ بعدها توسط‌ مجتبی مینوی تصحیح‌ و به‌ چاپ‌ رسید<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع‌ نثر فارسی'''''. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.</ref>.  امیرحسن‌ یزدگردی نیز در 1343ش‌ ''نفثه المصدور'' را تصحیح‌ و منتشر كرده‌ است‌.  
اثر دیگر وی، ''سیره جلال‌الدین‌ منكبرنی''  به [[عربی]] بود كه كمی پس‌ از تألیف‌ به‌ [[فارسی]] برگردانیده‌ شد. این‌كتاب‌ بعدها توسط‌ مجتبی مینوی تصحیح‌ و به‌ چاپ‌ رسید<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع‌ نثر فارسی'''''. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.</ref>.  امیرحسن‌ یزدگردی نیز در 1343ش‌ ''نفثه المصدور'' را تصحیح‌ و منتشر كرده‌ است‌.  
 
== نیز نگاه کنید به ==
[[سامانیان]]
 
[[غزنویان]] 


== مآخذ ==
== مآخذ ==
# حاكمی، اسماعیل‌. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع‌ و مزیّن‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌116.
<references />
# بهار (ملکالشعرا)، محمدتقی'''''. سبکشناسی'''''. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.
 
# حكیمیان‌، ابوالفتح‌'''''.  فهرست‌ مشاهیرایران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی ایران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.
== منبع اصلی ==
# بهار. همان، ج 3، ص‌8.
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
# اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''نفثهالمصدور''''' زیدری نسوی. به‌ کوشش امیرحسن‌ یزدگردی، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).
# رستگار فسایی، منصور. '''''انواع‌ نثر فارسی'''''. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۷

نَفْثَه ‌ُالْمَصْدور، رساله‌ای به فارسی در شرح‌ مصائب‌ روزگار، به‌ ویژه‌ وقایع‌ چند ماهه شكست‌ نهایی و قتل‌ سلطان‌ جلال‌الدین ‌مِنْكُبِرنی (حک 617ـ 628ق / 1220-1231م) و نیز بیان‌ رنج‌ها و سرگردانیهای مؤلف‌ است[۱].

شهاب‌الدین‌ نورالدین محمد زیدری نَسَوی (زنده در 639ق) این‌ رساله‌ را میان‌ 632ـ 637ق / 1235-1239م هنگام‌ اقامت‌ در میافارقین ‌برای یكی از بزرگان‌ ‌ نوشت[۲]. وی از مردم‌ خرندز از توابع‌ زیدرونسا و صاحب‌ دیوان‌ انشا و وقایع‌نگار دربار جلال‌الدین‌ محمد خوارزمشاه‌ مشهور به‌ منكبرنی بود. در بسیاری از سفرها و لشكركشی های جلال‌الدین‌ شركت‌ داشت[۳].  در اواخر به‌ مقام‌ وزارت‌ رسید و پس‌ از آن‌ به‌ میافارقین‌ رفت‌ و در پناه‌ حاكم‌ آن‌جا ملک مظفر قرار گرفت[۴].

نفثه المصدور از شاهكارهای بدیع‌ نثر فنی و از نمونه‌های عالی نثر مصنوع‌، مزیّن‌ و منشیانه‌ در نیمه ‌نخست‌ سده 7ق است‌. در جای جای آن‌ نشانه‌هایی از نثر مرسل‌ و ساده دوره‌های سامانی و غزنوی همراه‌ با لغات‌ و تركیبات‌ پارسی قدیم دیده‌ می شود[۵].

اثر دیگر وی، سیره جلال‌الدین‌ منكبرنی  به عربی بود كه كمی پس‌ از تألیف‌ به‌ فارسی برگردانیده‌ شد. این‌كتاب‌ بعدها توسط‌ مجتبی مینوی تصحیح‌ و به‌ چاپ‌ رسید[۶].  امیرحسن‌ یزدگردی نیز در 1343ش‌ نفثه المصدور را تصحیح‌ و منتشر كرده‌ است‌.

نیز نگاه کنید به

سامانیان

غزنویان

مآخذ

  1. حاكمی، اسماعیل‌. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع‌ و مزیّن‌. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1364، ص‌116.
  2. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص‌7.
  3. حكیمیان‌، ابوالفتح‌.  فهرست‌ مشاهیرایران‌. تهران‌: دانشگاه‌ ملی ایران‌، 1357، ج‌2، ص‌63.
  4. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران‌: پرستو، چ‌3، 1349، ج‌3، ص.8.
  5. اقبال‌آشتیانی، عباس. مقدمه بر نفثهالمصدور زیدری نسوی. به‌ کوشش امیرحسن‌ یزدگردی، تهران‌: اداره‌ كل ‌نگارش‌ وزارت‌ آموزش‌ و پرورش، 1343، ص‌ پنج‌ (مقدمه‌).
  6. رستگار فسایی، منصور. انواع‌ نثر فارسی. تهران‌: سمت‌، 1380، ص‌477.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر