پرش به محتوا

خواند میر: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''خواندمير''' (ح 880-942 يا 943ق / 1475-1535 يا 1536م)، مورّخ، ‌اديب، دانشمند.
'''[[خواند میر|خواندمیر]]''' (ح 880-942 یا 943ق / 1475-1535 یا 1536م)، مورّخ، ‌ادیب، دانشمند.


خواجه غياث‌الدين مشهور به خواند مير يا خوند مير فرزند همام‌الدين بن جلال‌الدين بن برهان‌الدين محمد شيرازي و دختر زادة ميرخواند (د 903 يا 904ق / 1497 يا 1498م) بود. پدرش چندي وزارت سلطان محمود پسر ابوسعيد گوركان (د 873ق / 1468م) را داشت.<sup>1</sup> خواند مير در هرات زاده شد و تحت تربيت جدش ميرخواند مؤلف ''روضةالصفا'' قرار گرفت. پس از آن به دربار سلطان حسين بايقرا (حك 873-911ق / 1468-1505م) پيوست و از او و وزير دانشمندش اميرعليشير نوايي نوازش‌ها ديد. پس از مرگ سلطان حسين از مقربان فرزند وي، بديع الزمان ميرزا شد.<sup>2</sup> پس از تصرف هرات به دست شكيب خان ازبك، به آنجا آمد و در 916ق / 1510م كه شاه اسماعيل اول صفوي (حك 905-930ق / 1499-1524م) شكيب را مغلوب و مقتول و هرات را تصرف كرد، در هرات بود. در شوال 933ق / 1527م از هرات به قندهار رفت. در جمادي‌الاخر 934ق رهسپار هند شد.<sup>3</sup> در هند ابتدا به خدمت ظهيرالدين بابر (حك 899-937ق / 1494-1531م) و سپس پسر او همايون شاه (حك 937-963ق / 1531-1556م) درآمد. سرانجام در دهلي درگذشت. او نويسندة پر كاري بود.<sup>4</sup> جلد هفتم كتاب ''روضةالصفا'' را پس از مرگ ميرخواند نوشت و آن را تكميل كرد.<sup>5</sup> مهمترين اثرش ''حبيب‌السير''<sup>*</sup> (929ق / 1523م) نام دارد. ''خلاصة الاخبار''، ''‌دستورالوزراء، ‌آثار الملوك و الانبياء'' و ''منتخب تاريخ وصاف'' از ديگر آثار اوست.<sup>6</sup>
خواجه غیاث‌الدین مشهور به خواند میر یا خوند میر فرزند همام‌الدین بن جلال‌الدین بن برهان‌الدین محمد شیرازی و دختر زاده میرخواند (د 903 یا 904ق / 1497 یا 1498م) بود. پدرش چندی وزارت سلطان محمود پسر [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] گورکان (د 873ق / 1468م) را داشت<ref>مصاحب، ‌غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 921.</ref>. خواند میر در هرات زاده شد و تحت تربیت جدش میرخواند مؤلف ''روضه الصفا'' قرار گرفت. پس از آن به دربار سلطان حسین بایقرا (حک 873-911ق / 1468-1505م) پیوست و از او و وزیر دانشمندش امیرعلی شیر نوایی نوازش‌ها دید. پس از مرگ سلطان حسین از مقربان فرزند وی، بدیع الزمان میرزا شد<ref>دبیرسیاقی، محمد. مقدمه بر '''''حبیب‌السیر''''' خواندمیر. تهران: خیّام، ‌چ 2، 1353، ج 1، ص  9 (مقدمه).</ref>. پس از تصرف هرات به دست شکیب خان ازبک، به آنجا آمد و در 916ق / 1510م که شاه اسماعیل اول [[صفویان|صفوی]] (حک 905-930ق / 1499-1524م) شکیب را مغلوب و مقتول و هرات را تصرف کرد، در هرات بود. در شوال 933ق / 1527م از هرات به قندهار رفت. در جمادی‌الاخر 934ق رهسپار هند شد<ref>اتحاد، ‌هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1381، ج 4، ص 451 و 452.</ref>. در هند ابتدا به خدمت ظهیرالدین بابر (حک 899-937ق / 1494-1531م) و سپس پسر او همایون شاه (حک 937-963ق / 1531-1556م) درآمد. سرانجام در دهلی درگذشت. او نویسنده پر کاری بود<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ‌ص 287.</ref>. جلد هفتم کتاب ''روضه الصفا'' را پس از مرگ میرخواند نوشت و آن را تکمیل کرد<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتاب‌های پرستو، چ 4، 1355، ج 3، ص 205.</ref>. مهمترین اثرش ''حبیب‌السیر''<sup>*</sup> (929ق / 1523م) نام دارد. ''خلاصه الاخبار''، ''‌دستورالوزراء، ‌آثار الملوک و الانبیاء'' و ''منتخب تاریخ وصاف'' از دیگر آثار اوست<ref>مصاحب.غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 921.</ref>.


نیز نگاه کنید به  
== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]]
* [[صفویان|صفوی]]


# مصاحب، ‌غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. ج 1، ص 921.
== '''مآخذ''' ==
# دبيرسياقي، محمد. مقدمه بر '''''حبيب‌السير''''' خواندمير. تهران: خيّام، ‌چ 2، 1353، ج 1، ص  9 (مقدمه).
# اتحاد، ‌هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ايران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1381، ج 4، ص 451 و 452.
# بياني، مهدي. '''''كارنامة بزرگان ايران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ‌ص 287.
# بهار (ملك الشعرا)، محمدتقي. '''''سبك شناسي'''''. تهران: كتاب‌هاي پرستو، چ 4، 1355، ج 3، ص 205.
# مصاحب. '''''همانجا'''''.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
منبع اصلی
نویسنده مقاله

نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۶

خواندمیر (ح 880-942 یا 943ق / 1475-1535 یا 1536م)، مورّخ، ‌ادیب، دانشمند.

خواجه غیاث‌الدین مشهور به خواند میر یا خوند میر فرزند همام‌الدین بن جلال‌الدین بن برهان‌الدین محمد شیرازی و دختر زاده میرخواند (د 903 یا 904ق / 1497 یا 1498م) بود. پدرش چندی وزارت سلطان محمود پسر ابوسعید گورکان (د 873ق / 1468م) را داشت[۱]. خواند میر در هرات زاده شد و تحت تربیت جدش میرخواند مؤلف روضه الصفا قرار گرفت. پس از آن به دربار سلطان حسین بایقرا (حک 873-911ق / 1468-1505م) پیوست و از او و وزیر دانشمندش امیرعلی شیر نوایی نوازش‌ها دید. پس از مرگ سلطان حسین از مقربان فرزند وی، بدیع الزمان میرزا شد[۲]. پس از تصرف هرات به دست شکیب خان ازبک، به آنجا آمد و در 916ق / 1510م که شاه اسماعیل اول صفوی (حک 905-930ق / 1499-1524م) شکیب را مغلوب و مقتول و هرات را تصرف کرد، در هرات بود. در شوال 933ق / 1527م از هرات به قندهار رفت. در جمادی‌الاخر 934ق رهسپار هند شد[۳]. در هند ابتدا به خدمت ظهیرالدین بابر (حک 899-937ق / 1494-1531م) و سپس پسر او همایون شاه (حک 937-963ق / 1531-1556م) درآمد. سرانجام در دهلی درگذشت. او نویسنده پر کاری بود[۴]. جلد هفتم کتاب روضه الصفا را پس از مرگ میرخواند نوشت و آن را تکمیل کرد[۵]. مهمترین اثرش حبیب‌السیر* (929ق / 1523م) نام دارد. خلاصه الاخبار، ‌دستورالوزراء، ‌آثار الملوک و الانبیاء و منتخب تاریخ وصاف از دیگر آثار اوست[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

  1. مصاحب، ‌غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 921.
  2. دبیرسیاقی، محمد. مقدمه بر حبیب‌السیر خواندمیر. تهران: خیّام، ‌چ 2، 1353، ج 1، ص  9 (مقدمه).
  3. اتحاد، ‌هوشنگ. پژوهشگران معاصر ایران. تهران: فرهنگ معاصر، 1381، ج 4، ص 451 و 452.
  4. بیانی، مهدی. کارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ‌ص 287.
  5. بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتاب‌های پرستو، چ 4، 1355، ج 3، ص 205.
  6. مصاحب.غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 921.