خواند میر: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[خواند میر|خواندمیر]]''' (ح 880-942 یا 943ق / 1475-1535 یا 1536م)، مورّخ، | '''[[خواند میر|خواندمیر]]''' (ح 880-942 یا 943ق / 1475-1535 یا 1536م)، مورّخ، [[ادیب الملک|ادیب]]، دانشمند. | ||
خواجه غیاثالدین مشهور به خواند میر یا خوند میر فرزند همامالدین بن جلالالدین بن برهانالدین محمد شیرازی و دختر زاده میرخواند (د 903 یا 904ق / 1497 یا 1498م) بود. پدرش چندی وزارت سلطان محمود پسر [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] گورکان (د 873ق / 1468م) را داشت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 921.</ref>. خواند میر در هرات زاده شد و تحت تربیت جدش میرخواند مؤلف ''روضه الصفا'' قرار گرفت. پس از آن به دربار سلطان حسین بایقرا (حک 873-911ق / 1468-1505م) پیوست و از او و وزیر دانشمندش امیرعلی شیر نوایی نوازشها دید. پس از مرگ سلطان حسین از مقربان فرزند وی، بدیع الزمان میرزا شد<ref>دبیرسیاقی، محمد. مقدمه بر '''''حبیبالسیر''''' خواندمیر. تهران: خیّام، چ 2، 1353، ج 1، ص 9 (مقدمه).</ref>. پس از تصرف هرات به دست شکیب خان ازبک، به آنجا آمد و در 916ق / 1510م که شاه اسماعیل اول [[صفویان|صفوی]] (حک 905-930ق / 1499-1524م) شکیب را مغلوب و مقتول و هرات را تصرف کرد، در هرات بود. در شوال 933ق / 1527م از هرات به قندهار رفت. در جمادیالاخر 934ق رهسپار هند شد<ref>اتحاد، هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1381، ج 4، ص 451 و 452.</ref>. در هند ابتدا به خدمت ظهیرالدین بابر (حک 899-937ق / 1494-1531م) و سپس پسر او همایون شاه (حک 937-963ق / 1531-1556م) درآمد. سرانجام در دهلی درگذشت. او نویسنده پر کاری بود<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 287.</ref>. جلد هفتم کتاب ''روضه الصفا'' را پس از مرگ میرخواند نوشت و آن را تکمیل کرد<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 1355، ج 3، ص 205.</ref>. مهمترین اثرش ''حبیبالسیر''<sup>*</sup> (929ق / 1523م) نام دارد. ''خلاصه الاخبار''، ''دستورالوزراء، آثار الملوک و الانبیاء'' و ''منتخب تاریخ وصاف'' از دیگر آثار اوست<ref>مصاحب.غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 921.</ref>. | خواجه غیاثالدین مشهور به خواند میر یا خوند میر فرزند همامالدین بن جلالالدین بن برهانالدین محمد شیرازی و دختر زاده میرخواند (د 903 یا 904ق / 1497 یا 1498م) بود. پدرش چندی وزارت سلطان محمود پسر [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] گورکان (د 873ق / 1468م) را داشت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 921.</ref>. خواند میر در هرات زاده شد و تحت تربیت جدش میرخواند مؤلف ''روضه الصفا'' قرار گرفت. پس از آن به دربار سلطان حسین بایقرا (حک 873-911ق / 1468-1505م) پیوست و از او و وزیر دانشمندش امیرعلی شیر نوایی نوازشها دید. پس از مرگ سلطان حسین از مقربان فرزند وی، بدیع الزمان میرزا شد<ref>دبیرسیاقی، محمد. مقدمه بر '''''حبیبالسیر''''' خواندمیر. تهران: خیّام، چ 2، 1353، ج 1، ص 9 (مقدمه).</ref>. پس از تصرف هرات به دست شکیب خان ازبک، به آنجا آمد و در 916ق / 1510م که شاه اسماعیل اول [[صفویان|صفوی]] (حک 905-930ق / 1499-1524م) شکیب را مغلوب و مقتول و هرات را تصرف کرد، در هرات بود. در شوال 933ق / 1527م از هرات به قندهار رفت. در جمادیالاخر 934ق رهسپار هند شد<ref>اتحاد، هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1381، ج 4، ص 451 و 452.</ref>. در هند ابتدا به خدمت ظهیرالدین بابر (حک 899-937ق / 1494-1531م) و سپس پسر او همایون شاه (حک 937-963ق / 1531-1556م) درآمد. سرانجام در دهلی درگذشت. او نویسنده پر کاری بود<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 287.</ref>. جلد هفتم کتاب ''روضه الصفا'' را پس از مرگ میرخواند نوشت و آن را تکمیل کرد<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 1355، ج 3، ص 205.</ref>. مهمترین اثرش ''حبیبالسیر''<sup>*</sup> (929ق / 1523م) نام دارد. ''خلاصه الاخبار''، ''دستورالوزراء، آثار الملوک و الانبیاء'' و ''منتخب تاریخ وصاف'' از دیگر آثار اوست<ref>مصاحب.غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 921.</ref>. | ||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
* [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] | * [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] | ||
* [[صفویان|صفوی]] | * [[صفویان|صفوی]] | ||
* [[ادیب الملک|ادیب]] | |||
== '''مآخذ''' == | == '''مآخذ''' == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۶: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۸
خواندمیر (ح 880-942 یا 943ق / 1475-1535 یا 1536م)، مورّخ، ادیب، دانشمند.
خواجه غیاثالدین مشهور به خواند میر یا خوند میر فرزند همامالدین بن جلالالدین بن برهانالدین محمد شیرازی و دختر زاده میرخواند (د 903 یا 904ق / 1497 یا 1498م) بود. پدرش چندی وزارت سلطان محمود پسر ابوسعید گورکان (د 873ق / 1468م) را داشت[۱]. خواند میر در هرات زاده شد و تحت تربیت جدش میرخواند مؤلف روضه الصفا قرار گرفت. پس از آن به دربار سلطان حسین بایقرا (حک 873-911ق / 1468-1505م) پیوست و از او و وزیر دانشمندش امیرعلی شیر نوایی نوازشها دید. پس از مرگ سلطان حسین از مقربان فرزند وی، بدیع الزمان میرزا شد[۲]. پس از تصرف هرات به دست شکیب خان ازبک، به آنجا آمد و در 916ق / 1510م که شاه اسماعیل اول صفوی (حک 905-930ق / 1499-1524م) شکیب را مغلوب و مقتول و هرات را تصرف کرد، در هرات بود. در شوال 933ق / 1527م از هرات به قندهار رفت. در جمادیالاخر 934ق رهسپار هند شد[۳]. در هند ابتدا به خدمت ظهیرالدین بابر (حک 899-937ق / 1494-1531م) و سپس پسر او همایون شاه (حک 937-963ق / 1531-1556م) درآمد. سرانجام در دهلی درگذشت. او نویسنده پر کاری بود[۴]. جلد هفتم کتاب روضه الصفا را پس از مرگ میرخواند نوشت و آن را تکمیل کرد[۵]. مهمترین اثرش حبیبالسیر* (929ق / 1523م) نام دارد. خلاصه الاخبار، دستورالوزراء، آثار الملوک و الانبیاء و منتخب تاریخ وصاف از دیگر آثار اوست[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 921.
- ↑ دبیرسیاقی، محمد. مقدمه بر حبیبالسیر خواندمیر. تهران: خیّام، چ 2، 1353، ج 1، ص 9 (مقدمه).
- ↑ اتحاد، هوشنگ. پژوهشگران معاصر ایران. تهران: فرهنگ معاصر، 1381، ج 4، ص 451 و 452.
- ↑ بیانی، مهدی. کارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 287.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 1355، ج 3، ص 205.
- ↑ مصاحب.غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 921.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر