اسرار التوحید
اسرارالتوحید یا اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید کتابی عرفانی و به فارسی در سخنان و زندگینامه شیخ ابوسعید ابوالخیر* (375ـ440 ق / ؟م)، عارف و شاعر نامدار ایرانی[۱]. یکی از نوادگان شیخ به نام محمد بن منور میهَنی در اواخر سده 6 ق / 12 م این کتاب را به نام غیاثالدین محمد بن سام غوری (د 599 ق) تألیف نموده[۲]. اسرارالتوحید در سه باب راجع به احوالات و سخنان او در آغاز و میانه و آخر عمر نوشته شده است. مؤلف آنچه را که تا روزگار خویش از شیخ و عرفای خاندان و نیز مریدان و خویشان شیخ ابوسعید درباره وی شنیده بود، گرد آورده و آن را با آگاهیهایی که پیشتر جمالالدین ابوروح لطفالله میهنی ـ پسر عم شیخ ـ در تألیف حالات و سخنان ابوسعید ابوالخیر به دست داده بود، به هم پیوست[۳].
اسرارالتوحید قدیمترین تألیف در زندگانی اولیا و از مآخذ اصلی عطار در تذکره الاولیا و جامی در نفحاتالانس به شمار میرود[۴]. میتوان به خاطر جملهبندی آن ـ که به زبان محاوره زمان خود توأم با فصاحت و بلاغت است ـ از حیث کهنگی سبک بر بسیاری از آثار مهم دورههای سامانی و غزنوی رجحان داد[۵]. نخستین بار ژوکوفسکی[Zhukovskii] خاورشناس روسی اسرارالتوحید را تصحیح کرد و آن را در پترزبورگ در 1899 م / 1317 ق به چاپ رساند. پس از او به کوشش احمد بهمنیار (تهران، 1313 ش) طبع شد. سومین چاپ آن نیز توسط ذبیحالله صفا (تهران، 1332 ش) صورت گرفته است[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار ،تهران: امیرکبیر، چ 1، 1372، ص 22.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی، تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 198.
- ↑ حلبی، علی اصغر. شناخت عرفان و عارفان ایرانی، تهران: زوار، 1354، ص 326.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی، تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 135 (ذیل اسرار التوحید).
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی، تهران: کتابهای پرستو، چ 4، 2536 (1356)، ج 2، ص 199.
- ↑ نفیسی، سعید. سخنان منظوم ابوسعید ابوالخیر، تهران: سنایی، چ 5، 1373 ، ص 1.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر