مینوی خرد
مَینویِ خِرَدْ، یا دانای مینوگ خرد (Dānāye minug xerad)، یکی از کتابهای دینی به زبان پهلوی درباره مسایل دینی و اندرزهای اخلاقی در دین زردشتی.
این کتاب به لحاظ مطالب اخلاقی و اساطیری و معرفت به امور دینی اهمیت بسیار دارد و از جهت دربر داشتن اندرز و حکم بسیار و توجه خاص به خرد میتوان آن را درشمار اندرزنامهها آورد. کتاب دارای یک دیباچه و 62 پرسش و پاسخ است که مجموعاً 63 فصلکتاب را تشکیل میدهد. سؤال کننده شخصیتی خیالی است که به گونهای نمادین «دانا» نامیده شده و پاسخ دهنده نیز «خرد» شخصیت یافتهای با نام مینوی خرد است. نام گردآورنده کتاب مشخصنیست[۱]. متن پازند این کتاب به زبان سانسکریت و اوستایی نیز نقل شده و ترجمه اوستایی آن توسط یکی ازموبدان بزرگ به نام نریوسنگ[Neriusangh] در سده 15م صورت گرفته است. وست[E. W. West]، خاورشناس انگلیسی ترجمه آن را همراه مقدمهای جامع در 1871 م منتشر کرد[۲]. میتوان احتمال داد که تدوین کتاب در اواخر دوره ساسانی صورت گرفته، زیرا در آن کوچکترین اشارهای به عربها یا اسلام نشده است[۳].
مینوی خرد شامل 11000 واژه است. نویسنده آن خرد را میستاید و آن را بهترین عامل در سلامتتن و روان میداند. خردستایی نویسنده یادآور ستایش خرد در دیباچه شاهنامه است. سبک بیان مینوی خرد شاعرانه و پیچیده نیست[۴].
مهمترین فصل این کتاب (فصل بیست و هفتم) از 76 بند تشکیل شده و بزرگترین اعمال پادشاهان ایران تا گشتاسپ را در بر دارد[۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
1. تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 196.
2. صفا، ذبیحالله. حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 55.
3. تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 198.
4. سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 34.
5. صفا. همانجا.
[1].
[2].
ابوالقاسم رادفر
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 196.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ صفا، ذبیحالله. حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 55.
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 198.
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 34.