یغمای جندقی

یغمای جندقی (1196ـ1276 ق / ؟م) متخلص به یغما شاعر، ‌خوشنویس.

میرزا رحیم / یا ابوالحسن فرزند ابراهیم قلی در خور مرکز اصلی ولایت جندق و بیابانک، در خانواده‌ای تهیدست به دنیا آمد. در کودکی تحت تربیت امیر اسماعیل خان عامری، ‌حاکم جندق قرار گرفت و با استفاده از معلمان متعدد با علوم مقدماتی زمان آشنا شد. پس از آن نامش را به ابوالحسن تغییر داد و تخلص مجنون را برگزید. به تدریج با سمت منشی در دستگاه اسماعیل خان به خدمت پرداخت. در 1216 ق / ؟م به خدمت سردار ذوالفقار خان حاکم سمنان و دامغان درآمد و مدت شش سال منشی او بود. سرانجام با سعایت بدخواهان مدتی به زندان افتاد. بعد از رهایی تخلصش را به یغما تغییر داد. او در قم ‌انجمن مفاکهه (مطایبه، شوخی) را تأسیس کرد که پس از چندی منحل شد. سپس به تهران آمد و با پایمردی حاجی میرزا آقاسی صدراعظم مقتدر محمد شاه قاجار (حک 1250ـ1264 ق / ؟م) به دربار راه یافت. او در اوایل به تصوف گرایش داشت، اما بعدها به مذهب شیخیه گروید. یغما افزون بر نظم و نثر در خوشنویسی نیز دستی داشت و خط شکسته را نیکو می‌نوشت. سرانجام در زادگاهش درگذشت و در بقعه امامزاده داود به خاک سپرده شد. از آثارش می‌توان منشآت به نثر؛ غزلیات؛ هجویات؛ مراثی؛ ترجیعات؛ قطعات و رباعیات را نام برد.

مآخذ

1ـ آل داود، سیدعلی. مجموعه آثار یغمای جندقی. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، چ 1، 1375ش، ج 1، ص 3، 4.

2ـ آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351ش، ج 1، ص 110.

3ـ اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 161.

4ـ نظمی، علی. دویست سخنور. تبریز: 2535، ‌ص 492.

5ـ آل داود، سیدعلی. مجموعه آثار یغمای جندقی. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، چ 1، 1375ش، ج 1، ص 11.

6ـ نظمی، علی. همان جا.

7ـآل داود، سیدعلی. مجموعه آثار یغمای جندقی. با مقدمه ابراهیم باستانی پاریزی، ‌تهران: توس، چ 1، 1375ش، ج 1، ص 13.

8ـ اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، ‌تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ‌1380ش، ج 6، ص 162.

ابوالقاسم رادفر