بوف کور
بوف کور، داستان بلند اعترافگونه و تک گفتار درونی از صادق هدایت (1320ق / 1902م ـ 1330ش)، داستاننویس معاصر.
داستان سرگذشت مرد نومیدی است که در جهانی دشمن کیش، در آرزوی رهایی، آزادی و عشق واقعی به سر میبرد[۱].هدایت نوشتن این داستان را که از شاهکارهای ادبیات معاصر به شمار میرود، نخست در تهران آغاز کرد و سپس در 1315ش، هنگامیکه در هندوستان میزیست، آن را پایان بخشید و در همان سال در تهران چاپ کرد[۲]. بوف کور نه داستان کوتاه است و نه رُمان. محاکات یا مکالمهای با درون و کاوشی در خاطرات است. جُنگی از شک قدیم آریایی، نیروانای بودا، عرفان ایرانی، گریزیک ایرانی و شرقی به درون مفرّی برای حرمانها، وازدگیها، آه و اسفهاست[۳]. به نظر بسیاری از منتقدان، بوف کور انعکاس روحی مردمی زیر فشار، از ذهن کاراکتری بیمار است[۴].این کتاب مبیّن تحوّل مهمی در رمان فارسی است. با انتشار بوف کور جنبههای هنری و زیبایی شناختی رمان به عنوان یک فرم مستقل ادبی نیز اهمیت یافت[۵]. قهرمان بوف کور، همان موجود عجیب داستان تاریکخانه و همان سخنگوی داستان زنده به گور است[۶]. بوف کور هدایت را بارها نویسندگانی چون آل احمد، گلشیری، دست غیب، مقدادی و دیگران نقد کردهاند[۷]،و به دفعات به زبانهای زنده دنیا ترجمه شده است.
- ↑ دست غیب، عبدالعلی. نقد آثار صادق هدایت. تهران: مرکز نشر سپهر، بی تا، ص 116.
- ↑ آرین پور، یحیی. زندگی و آثار هدایت. تهران: زوّار، 1380، ص 19ـ 20.
- ↑ آل احمد، جلال. «هدایت بوف کور»، صادق هدایت در بوته نقد و نظر. بهکوشش مریم دانایی برومند، تهران: نشر بوم، 1377، ص 177، 178.
- ↑ سپانلو، محمدعلی. نویسندگان پیشرو ایران. تهران: کتاب زمان، 1362، ص 99.
- ↑ عابدینی، حسن. صد سال داستان نویسی در ایران. تهران: نشر تندر، 1369، ج 2، ص 364.
- ↑ لازار، ژیلبر. «صادق هدایت پیشرو رآلیسم ایران»، درباره صادق هدایت زندگی و آثار او. ترجمه حسن قائمیان، تهران: کتابهای پرستو، چ 3، 1343، ص 160.
- ↑ ذوالفقاری، محسن. تحلیل سیر نقد داستان در ایران. تهران: نشر آتیه، 1379، ص 61.