مجیر بیلقانی
مجیر بیلقانی (د 586ق / 1190م)، شاعر.
ابوالمکارم مجیرالدین بیلقانی از مردم بیلقان (شهری کهن و کرسی اران در شمال ارس) بود و از مادری حبشی به دنیا آمد. در شروان نزد خاقانی به تحصیل ادبیات پرداخت، اما چندی بعد او را هجو گفت[۱].مجیر به دربار اتابکان آذربایجان مانند شمسالدین ایلدگز (حک 555-568ق / 1160-1172م)، نصره الدین جهان پهلوان محمد بن ایلدگز (حک 568-581ق / 1172-1185م) و قزل ارسلان عثمان بن ایلدگز (حک 581-587ق / 1185-1191م) پیوست و افزون بر آنان رکنالدین ارسلان سلجوقی (حک 555-571ق / 1160-1175م) و سیف الدین را در اشعار خود ستود[۲]. در سفری به اصفهان با بی توجّهی بزرگان آن شهر روبه رو شد و به همین سبب اصفهان را هجو کرد. این هجویه خشم مردم اصفهان در آن میان شرفالدین شَفْرُوَه را برانگیخت. به جز خاقانی و شَفْرُوَه، با جمالالدین اصفهانی، اثیر اَخسیکَتی و جمال اشهری معارضه و رقابت داشت[۳]. بنا بر برخی از ابیاتش به تصوف گرایید که به تصوف عمومی در سدههای 2 و3 ق و عهد تیموریان نزدیک بود. قصایدش در روانی الفاظ و روشنی معانی مرتبه والایی دارد و در قصیده از شاعران پیشین خود، فرخی و منوچهری در تأثیر پذیرفته است[۴]. دیوان شعر او شامل 5000 بیت است، سوگندنامه نیز، که حمدالله مستوفی آن را «به تخصیص بی نظیر» خوانده است، از آثار اوست[۵]. به روایتی، مجیر به تعصّب مردم اصفهان به قتل رسیده است[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 437 و 438.
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 721.
- ↑ فقیه، جمال الدین. آتورپاتکان یا آذربایجان و نهضت ادبی. تهران: علمی، بی تا، ص 295 و 366.
- ↑ فروزانفر، بدیع الزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمی، چ 2، 1350، ص 579 و 582.
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج 2، ص 438.
- ↑ خانلری(کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 451.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر