غزالی، امام ابوحامد محمد بن محمد
غزالی، امام ابوحامد محمد بن محمد (450ـ505ق / 1058-1111م) متکلم، عالم، صوفی، نویسنده.
ابوحامد در طابران طوس زاده شد و بدان سبب که پیشه پدرش بافندگی بود، به غزالی ملقب شد[۱]. در کودکی پدرش را از دست داد و ابوحامد احمد بن محمد رادکانی سرپرستی او و برادرش احمد را به عهده گرفت. علوم دینی و ادبی را از رادکانی و سپس ابونصر اسماعیلی آموخت[۲]. در نیشابور نزد امام الحرمین جوینی فقیه شافعی به تحصیل پرداخت[۳]. در 484ق / 1091م خواجه نظامالملک تدریس در مدرسه نظامیه بغداد را به وی سپرد، اما او پس از 4 سال منصب خود را به برادرش احمد داد[۴]. در همین زمان به تصوف روی آورد و به مکه، بیت المقدس، شام و مصر رفت. در بازگشت به نیشابور در نظامیه این شهر به تدریس مشغول شد. سرانجام در زادگاهش انزوا گزید و همان جا درگذشت[۵].
امام غزالی در تصوف از حارث محاسبی، شبلی، جنید بغدادی و دیگران تأثیر پذیرفت[۶]. صوفیانی چون عبدالقادر گیلانی، شهاب الدین سهروردی، ابوالحسن شاذلی و جز آنان نیز از وی متأثر بودند[۷]. از شاگردانش میتوان محیی الدین نیشابوری، محمد بن تومرت و نجم الدین خبوشانی را نام برد. احیاء علومالدین، تهافت الفلاسفه، کیمیای سعادت، و نصیحه الملوک از جمله آثار مشهور او هستند[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 2، ص 921.
- ↑ سجادی، ضیاءالدین. مقدمهای بر مبانی عرفان و تصوف. تهران: سمت، 1372، ص 360 و 361.
- ↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 360.
- ↑ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج 2، ص 288.
- ↑ سجادی، ضیاءالدین. مقدمهای بر مبانی عرفان و تصوف. تهران: سمت، 1372، ص 98 و 99.
- ↑ بناءپور، هاشم. عین القضاه همدانی. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1383، ص 41.
- ↑ زرینکوب، عبدالحسین. فرار از مدرسه. تهران: انجمن آثار ملی، 1353، ص 299.
- ↑ همایی، جلالالدین. غزالی نامه. تهران: فروغی، چ 2، 1342، ص 243، 249، 258، 266، 283، 285ـ 288.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر