اسلام آمریکایی
واژهای که امام خمینی (ره) آن را در تقابل با اسلام ناب محمّد (ص) به کار میبردند. اسلام آمریکایی ناظر بر قرائتی غیر انقلابی و رفاهطلبانه از اسلام است که در کشورهای عربی و سران مرتجع آن حاکم است.
کاربرد واژه اسلام آمریکایی توسط امام خمینی (ره)، در واقع نقد شدید و مخالفت با روحیات و ویژگیهایی است که آمریکاییها مایلند در میان مسلمانان رسوخ کند. امام با برشمردن ویژگیهای اسلام آمریکایی و اسلام ناب، این دو رویکرد را کاملاً در مقابل هم قرار میدهد. انتقال روحیات رفاهطلبانه در میان مسلمانان قطعاً با رویکرد فرهنگی صورت میگیرد. امام خمینی (ره) در این زمینه میفرمایند:
«جوانهای ما باید توجه داشته باشند به اینکه آمریکا با سرنیزه نمیآید به میدان شما، با قلم میآید به میدان شما».[۱]
در سال 1364 طی ملاقاتی که امام با مسؤولین قوه قضاییه و وزارت خارجه داشتند به تأسیس بانک اسلامی توسط آمریکاییها اشاره نمودند[۲] و از آن زمان به طور جدیتر موضوع اسلام آمریکایی را بیان فرمودند. شاخصه اصلی اسلام آمریکایی در دیدگاه امام خمینی (ره)، تحجر و مقدسنمایی در حوزههای علمیه است که آن را بسیار خطرناک معرفی میکند. در بیانی شیوا، طلاب جوان را از خطر مقدسمآبان و متحجرین پرهیز دادند:
«اینها مروج اسلام آمریکاییاند و دشمن رسولالله. آیا در مقابل این افعیها نباید اتحاد طلاب عزیز حفظ شود».[۲]
به اعتقاد امام خمینی (ره) شاخصهای اسلام آمریکایی عبارتند از: رفاه و تجمل[۳]، اسلام التقاطی[۴]، اسلام پول و زور[۵]، اسلام سلطنتی[۳]، اسلام مقدسنماهای متحجر[۶]، اسلام راحتطلبان[۷]، اسلام فرصتطلبان[۷]، اسلام فریب و سازش[۸]، اسلام حاکمیت سرمایه و سرمایهداران بر مظلومین و پا برهنهها[۸]، اسلام سرمایهداران خدانشناس[۶]، اسلام شاهنشاهی و ملوکی[۹].
این ویژگیها کاملاً مغایر با ویژگیهای اسلام اصیل، انقلابی و حامی محرومین و مستضعفان است.
طرح اسلام ناب و اسلام آمریکایی با انتخابات مجلس سوم شورای اسلامی همزمان شد. گروهی از اعضای شورای مرکزی جامعه روحانیت نسبت به عملکرد جامعه انتقادهایی داشتند[۱۰].
گروه معترض، زمزمه انشعاب سر دادند و با کسب موافقت امام خمینی (ره) این انشعاب تحت عنوان «مجمع روحانیون مبارز» اتفاق افتاد. در آستانه انتخابات مجلس سوم، مجمع روحانیون به گونهای دست به تبلیغات زدند که افکار عمومی جامعه تصور کرد جامعه روحانیت مبارز مصداق اسلام آمریکایی هستند. در نتیجه انتخابات با پیروزی مجمع روحانیون رقم خورد. آیتالله مهدویکنی دبیرکل جامعه روحانیت به محضر امام رسید و نسبت به این قضیه اعتراض کرد.[۱۱] حتی گروهی از طلاب قصد داشتند از جامعه مدرسین که به زعم آنها نیز مصداق اسلام آمریکایی بود، جدا شوند که امام شدیداً با این سوءتفاهم برخورد کرد.
امام در پیامی فرمودند:
«همچنین کسانی دیگر که بدون استثناء به هر چه روحانی و عالم است حمله میکنند و اسلام آنها را اسلام آمریکایی معرفی میکنند، راهی بس خطرناک را میپویند».[۱۲]
در حالی که طرح اسلام آمریکایی از سوی امام، توجه به مصادیقی چون اسلام عربستان سعودی است و هر تفکر دیگری که گفتمانی مشابه با آن دارد. قطعاً هر قرائتی از اسلام که همسو با منافع آمریکاییها و فرهنگ منحط غرب باشد، بدون هر گونه چارچوب مرزی، اسلام آمریکایی است. اسلام آمریکایی فقط نامی از اسلام دارد که ویژگیهای آن کاملاً مغایر با اسلام اصیل و ناب محمّدی (ص) است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارك فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 10، ص153.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 19، ص195.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 21، ص30.
- ↑ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 21، ص74.
- ↑ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 20، ص231.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 21، ص8.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 20، ص194.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 20، ص231.
- ↑ [امام] خمينی، روحالله، صحيفه امام، مركز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، تهران، وزارت ارشاد اسلامی، 1361، ج 18، ص42.
- ↑ خاطرات ناطق نوری، به كوشش مرتضی ميردار، تهران، مركز اسناد انقلاب اسلامی، جلد دوم، 1384، ص109.
- ↑ آرشيو مركز اسناد انقلاب اسلامی، خاطرات آيتالله مهدویكنی، شماره بازيابی 11477
- ↑ پيام استقامت، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1367، ص15.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1401)، درآمدی بر دانشنامه انقلاب اسلامی، موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی.
نویسنده مقاله
علی کردی