الجمال

«الجمال»، این نشریه به صاحب امتیازی میرزا محمدحسین اصفهانی در قطع وزیری بزرگ از 26 محرم 1325ق تا 26 ربیع‌الاول 1326ق/ 21 اسفند 1285ش تا 20 اردیبهشت 1286ش به چاپ سربی در مطبعه شرقی می‌رسید و هر شماره 4 صفحه داشت.

در نشریه الجمال هر هفته خطابه‌ها و سخنرانی‌های سیدجمال‌الدین واعظ اصفهانی ـ واعظ شهید جنبش مشروطیت به چاپ رسید.

سیدجمال‌الدین خود بر مطالب روزنامه نظارت داشت، اما صاحب امتیازی آن را میرزامحمدحسین اصفهانی ـ یکی از مریدانش که بعدها در 1328ق روزنامه «جمالیه» را در همدان منتشر ساخت ـ به عهده داشت. از کسان دیگر که بر مطالب روزنامه نظر می‌افکندند مجدالاسلام کرمانی ـ مدیر و صاحب امتیاز «ندای وطن» بود که این روزنامه را در همان محل اداره ندای وطن در خیابان ناصریه انتشار می‌داد (پروین، ج2، ص515، 767). او در نخستین مقاله افتتاحیه «الجمال» نوشت که گروهی از خوانندگان «ندای وطن» از او خواستند که خطابه‌های سیدجمال‌الدین را در روزنامه منتشر کند؛ این فرمایش را اطاعت کردیم و چون دو ورق روزنامه گنجایش نداشت، مجبور شدیم که آن مواعظ را در یک ورق علیحده طبع نمائیم و چون لازم بود که یکی از دانایان و وطن‌پرستان متصدی این امر گردد، لذا امتیاز طبع این ورقه را برای یکی از دوستان صدیق خود صادر نمود..

الجمال در شماره‌های اولیه خطابه‌های سیدجمال‌الدین را کاملاً چاپ می‌کرد و اگر در شماره‌ای مطالب پایان نمی‌یافت، به شماره بعد موکول می‌شد. اما پس از چندی خطابه‌های سید در صفحات اول و دوم و بقیه صفحات به نامه، شکایات و مقالات دیگر اختصاص یافت. از این روزنامه مجموعاً 35 شماره منتشر شد.

باید یادآور شد که این روزنامه شعار «آزادی، برادری و برابری» سرلوحه خود قرار داده بود. همچنین طبق نظر پروین، الجمال از روزنامه‌های پرتیراژ بود که تجدید چاپ می‌شد. (پروین، ج2، ص602، 762).

قیمت آبونمان سالیانه روزنامه در تهران 8 قران؛ در سایر بلاد ایران 10 قران؛ و قیمت تک نسخه‌ای آن صد دینار بوده است.

نیز نگاه کنید به

• آزادی
• جنبش مشروطیت
• چاپ
  

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

سعاد پیرا