پرش به محتوا

حسینیه

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۹ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

حسینیه، نام مکانی برای برپایی مراسم سوگواری مذهبی، به ویژه مراسم سوگواری امام حسین (ع)، در ایام محرم و صفر.

حسینیه از دوره صفویان به این‌سو در فرهنگ ما پدید آمده است و عموماً به لحاظ کاربری تمایز مشخصی با تکیه* ندارد و در بسیاری جاها تکیه‌ها، حسینیه‌ نامیده می‌شوند[۱]. در قدیم مسافرخانه‌ها را که در شهرهای زیارتی مهم برای زائران می‌ساختند و جنبه انتفاعی نداشت، حسینیه می‌گفتند[۲]. در ایام ماه محرم حسینه‌ها یکی از کانونهای اصلی مراسم عزاداری نخل‌گردانی*، شبیه‌خوانی، پرده‌خوانی، روضه‌خوانی* و سینه‌زنی* هستند. در گذشته از مراسمی که در حسینیه‌ها برپا می‌شده مراسم شترکشان در عید قربان بوده است[۳]. در ایام محرم فضای داخلی حسینیه و عناصر مربوط به آن را سیاهپوش می‌کردند و با توغ* و نخل* و علامت* و کتل، که معمولاً در گوشه‌ مناسبی درحسینیه می‌گذاشتند آذین می‌بستند. در روز مراسم، به ویژه روزهای تاسوعا* و عاشورا* این علامات نمادین را به حرکت درمی‌آوردند[۴]. معروف‌ترین حسینیه‌ها در شهرهای نائین، یزد، تفت، شیراز و برخی شهرهای شمالی بنا شده‌اند. حسینیه‌ها با کارهای تزئینی که در برخی از آنها وجود دارد از آثار با ارزش معماری ایران به شمار می‌آیند[۵]. در ایران امروز 13446 حسینیه و اماکن عزاداری وجود دارد که برخی از این حسینیه‌ها دارای کارکرد مسجد و کتابخانه عمومی نیز هستند[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، دایره‌المعارف تشیع. تهران: 1387، جلد 6، ص. 356.
  2. دهخدا، علی اکبر. لغت‌نامه، جلد 64، ذیل واژه «حسینیه».
  3. ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، دایره‌المعارف تشیع. تهران: 1387، جلد 3، ص. 375.
  4.  توسلی، دکتر بلوکباشی. «حسینیه‌ها، تکایا و مصلی‌ها» در معماری ایران دوره اسلامی، گردآورده محمد یوسف کیانی، تهران: 1379، ص ؟
  5. ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، دایره‌المعارف تشیع. تهران: 1387، جلد 6، ص. 356- 357.
  6. فضاهای فرهنگی کشور: آمارنامه اماکن مذهبی، دفتر طرح‌های ملی وزارت کشور، تهران: 148

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

رحمانی