عزیزالدین نسفی
نَسفی، عزیزالدین ( ـ 616 ق) عارف، نویسنده، شاعر.
عزیزالدین بن محمد نسفی، مشهور به عزیز نسفی در نَخشَب / نَسَف از بلاد ماوراءالنهر به دنیا آمد. بیشتر عمرش را در زادگاهش به سر برد. سپس به بخارا و بیشتر شهرهای خراسان سفر كرد[۱]. در جوانی اوقاتش را به تعلّم و تزكیه نفس گذراند. سپس به جرگه مریدان شیخ سعدالدین حَموی (د 641 ق / ؟م) پیوست. نسوی افزون بر تصوف، طب و فلسفه را نیز فراگرفت[۲]. پس از آن رهسپار اصفهان و شیراز شد و در اَبَرقوه / اَبَركوه سكنا گزید. سرانجام در همان شهر درگذشت. شیوه نگارش عزیزالدین ساده و نثر او فصیح و زیبا بود. شعر را نیز نیكو میسرود[۳]. از وی چند اثر به زبان فارسی از جمله، منازلالسائرین؛ مقصدالاقصی؛ كشفالحقائق؛ اصول و فروع؛ مبداء و معاد؛ كشفالصراط و انسانالكامل (در 22 جلد) برجای مانده است[۴]. در آثار عزیزالدین با وجود انتساب او به سلسله كبرویه، (منسوب به نجمالدین كبری، صوفی مشهور، د 618ق) نوعی سعه مشرب و تسامح فكری وجود دارد كه در میان كبرویه / كبراویه و دیگر طریقههای صوفیه به ندرت دیده میشود. از این لحاظ عزیزالدین را از پیشگامان طریقه تحقیق علمی در مسایل مربوط به عقاید، به ویژه تصوف شناختهاند[۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ عزیز نسفی. كتابالانسانالكامل، با پیشگفتارهانری كُربن، به تصحیح و مقدمه ماریزان موله، ترجمه مقدمه از سید ضیاءالدین دهشیری، تهران: كتابخانه طهوری ـ انجمن ایران شناسی فرانسه در تهران، چ 4، 1377 ش، ص 13.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ زرین كوب، عبدالحسین. دنباله جستجو درتصوف ایران، تهران: امیركبیر، چ 1، 1362 ش، ص 160، 161.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران، تهران: دانشگاه تهران، چ 2، 1355 ش، ص 1224.
- ↑ نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی، تهران: فروغی، 1344 ش، ج 1، ص 112.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر