ابراهیم ادهم
ابراهیم ادهم، ابواسحاق ابراهیم بن ادهم، عارف و زاهد معروف سده 2ق. بنابر روایات وی مُلک خراسان را از پدر به ارث برده بود. ولی ان را با زهد و پارسایی مغایر یافت. پس ان را رها کرد و باقی عمر به عبادت و سلوک پرداخت. سپس به نیشابور رفت و در غاری مسکن گزید و مدت 9 سال در آن غار به عبادت و ریاضت مشغول بود و چون مردمان از احوال او با خبر شدند، آن محل را ترک کرد و به مکه روی نهاد.
گفتهاند که در مکه وی به شاگردی ابوحنیفه درآمد. برخی دیگر شاگردی و خدمت امام محمدباقر(ع) را نیز به وی نسبت دادهاند. که بسیار بعید مینماید. هر چند که نام او را در شمار راویان حدیث از آن حضرت نیز اوردهاند. وی نقشی اساسی در تحول اخلاقیات و اندیشههای صوفیانه دورههای پس از خود داشتهاست.
مقدمات و مراحل اولیه بسیاری از اصول نظری و قواعد اخلاقی و عملی عرفان اسلامی را که از سدههای 3 و 4 به بعد به عنوان مبانی و شرایط سیر و سلوک و مراحل و منازل طریقت شناخته شد، در اعمال و اقوال منسوب به وی میتوان یافت. ذم دنیا و پرهیز از هر چیز که انسان را از خدا و عبادت او دور کند، محور و مرکز افکار و اقوال اوست. ولی بر خلاف فقیران بودایی و راهبان مسیحی که از کار برای امرار معاش و زندگی اجتماعی پرهیز داشتند، وی خواستار رزق حلال از دسترنج خود بود و برای تحقق این منظور به باغبانی میپرداخت و حتی در جنگهای مسلمانان و رومیان شرکت میجست و سرانجام در یکی از همین جنگها بیمار شد و درگذشت.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- عطار، فریدالدین. تذکره الاولیاء. به کوشش محمد استعلامی، تهران: 1360، ص105- 104.
- هجویری، علی بن عثمان. کشفالمحجوب. به کوشش و. ا. ژوکوفسکی، لنینگراد: 1926م، ص113- 128.
- شوشتری، قاضینورالله. مجالس المومنین. تهران: 1365ش، 2/24.
- ؟، یوسف. تهذیبالکمال. به کوشش بشار عواد، بیروت: 1404ق، ص 2/27.
- ؟.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
امیرحسین ساکت اف