الهی نامه
الهی نامه، مثنوی عرفانی و از مشهورترین مثنویهای فریدالدین عطار نیشابوری[۱].
نام اصلی آن، خسرونامه است و بعدها عطار یا دیگران آن را الهی نامه نامیدند[۲]. این مثنوی در بحر هزج مسدس محذوف سروده شده و ابیات آن بالغ بر 6511 بیت است[۳]. مطالب آن به زبان حكایت در 21 مقاله تدوین شده است. شاعر پیش از آغاز مطلب به مدح و ثنای خداوند و نعت پیامبر (ص) و مدح خلفای راشدین میپردازد[۴]. پس از آن طرح اصلی كتاب، یعنی مناظره پدری با پسران شش گانه خود كه هركدام از وی چیزی و مرادی خواستهاند، شروع میشود[۳].
الهی نامه فرهنگ اندیشههای عرفانی عطار است و تصویر روشنی نیز از اوضاع اجتماعی ایران اسلامی را به همراه دارد. عطار در این مثنوی، به ویژه اولیای دین، پیامبران و سلاطین زمان و كارگزاران ایشان را در عالم معنی به بوته نقد میبرد[۵]. الهی نامه به تكرار چاپ شده است.
هلموت ریتر[H. Ritter] در 1940 م آن را در استانبول منتشر كرد. در 1872 م در لكهنو و 1316ش در تهران (چاپ سنگی از روی چاپ لكهنو) به چاپ رسیده است[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ نفیسی، سعید. جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری. تهران: اقبال، 1320، ص 105.
- ↑ شفیعی كدكنی، محمدرضا. مقدمه بر مختارنامه عطار نیشابوری. تهران: توس، 1358، ص سی و هفت (مقدمه).
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ فروزانفر، بدیع الزمان. شرح احوال و نقد و تحلیل آثار شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری. تهران: كتابفروشی دهخدا، 1353، ج.2، ص 95.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 229.
- ↑ ثروتیان، بهروز. طنز و رمز در الهی نامه. تهران: حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، 1378، ص 21 (پیشگفتار).
- ↑ روحانی، فؤاد. مقدمه بر الهی نامه عطار نیشابوری. تهران: زوّار، 1384، ص 17-18.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر