اُم البنین
اُمُّالبَنین، فاطمه، نام دختر حَزّام، از قبیله بنی کُلاب و همسر دوم امیرالمؤمنین علی(ع) و مادر حضرت ابوالفضل العباس*(ع). او از امیرالمؤمنین 4 پسر اورد که به شجاعت مشهور بودند، و از این رو به امّالبنین (مادر پسران)[۱] و در میان عامه مردم ایران به اُمُالبَنی معروف شده است[۲].
4 پسر او در واقعه کربلا همراه با برادر و پیشوای خود امام حسین(ع) به شهادت رسیدند[۳]. او وقتی خبر شهادت فرزندانش را در کنار حسین(ع) شنید، گفت کاش فرزندانم کشته میشدند و حسین زنده میماند[۴]. او را زنی ادیب و شاعری فصیح و اهل فضل دانستهاند[۵]. سال تولد و مرگ او معلوم نیست[۶].
فاطمه امالبنین در میان زنان شیعه ایران منزلت قدسی والایی دارد. زنان ارزش نمادین ویژهای برای او قائلند و برای براورده شدن حاجتها و سامان گرفتن کارها و یافتن تحمل و شکیبایی در برابر مصایب از طریق انداختن سفره نذری*، پختن و پخش حلوا و آش نذری* و خیر کردن خرما به او توسّل میجویند[۷].
امالبنین، این مادرمثالی، با حضور خود در آئین اهدای نذریات همچون یک میانجی نمادین میان صاحبان نذر و پرودگار عمل میکند و زمینه نزدیکی نذردهندگان را با خداوند برای برآورده شدن حاجاتشان فراهم می کند[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ طبری، جعفرمحمد. تاریخ. بیروت: مؤسسه الاعلمی المطبوعات، 1403/ 1983م، 4/118.
- ↑ بلوکباشی، علی. «امالبنین در فرهنگ عامه». دایره المعارف بزرگ اسلامی، تهران: مرکز دایره المعارف، 1380، جلد 1، ص. 186.
- ↑ ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبین. به کوشش احمد صقر، قاهره: 1368ق/ 1949م.
- ↑ یوسفی اشکوری، حسن. «اُمُّالبَنین». دایره المعارف بزرگ اسلامی، تهران: مرکز....، 1380، جلد 10، ص. 186.
- ↑ حسون، محمد و امّ علی مشکور. اعلام النساء المؤمنات. تهران: 1411ق، ص496.
- ↑ یوسفی اشکوری، حسن. تهران: مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، 1380، جلد 10، ص.186.
- ↑ بلوکباشی، علی. «امالبنین در فرهنگ عامه». دایره المعارف بزرگ اسلامی، تهران: مرکز دایره المعارف، 1380، جلد 10، ص. 186.
- ↑ بلوکباشی، علی. «امالبنین در فرهنگ عامه». دایره المعارف بزرگ اسلامی، تهران: مرکز دایره المعارف، 1380، جلد 10، ص. 186-187.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی