بهاءالدین ولد
بهاءالدین ولد (543 ـ 628 ق / 1148 ـ 1231 م) محمد بن حسین خطیبی بلخی معروف به بهاء ولد، فقیه، واعظ و صوفی.
بهاءالدین محمد از بزرگان روزگار خود و پدر جلالالدین محمد مولوی (د 672 ق/ 1273م) عارف و شاعر مشهور بود[۱].برخی نسبش را به خلیفه اول، ابوبکر رساندهاند و مادرش، ملکه جهان را از شاهزادگان خوارزمشاهی دانستهاند. بهاءولد نزد شیخ نجمالدین کبری (د 618 ق) بنیانگذار طریقت کبرویه تربیت یافت[۲].
سالها در بلخ با حرمت و حشمت زیست. گویا بعدها در 609 / 610ق به سبب آزردگی از سلطان محمد خوارزمشاه (حک 490 / 491 ـ 521 ق) همراه جلالالدین بلخ را ترک گفت[۳].ابتدا به نیشابور رفت و در آن شهر با عطار نیشابوری (د 618 ق) دیدار کرد. سپس رهسپار بغداد، مکه و ملاطیه شد و چهار سال در آنجا سکنا گزید[۴].هنگام هجوم مغولان به خوارزم و ماوراءالنهر در ارزنجان، سیواس و آسیای صغیر به وعظ و درس مشغول بود و چند سالی در آن نواحی و نیز لارَنده به سر برد[۳].
پس از آن در 617 ق به دعوت علاءالدین کیقباد اول (حک 616 ـ 634 ق) به قونیه پایتخت سلجوقیان روم رفت و در آن شهر با استقبال گرم مردم روبرو شد[۵].در آنجا شهرت بسیاری یافت و امیر بدرالدین گوهرتاش، ندیم سلطان به جرگه مریدانش پیوست و مدرسهای به نام او ساخت. سرانجام دو سال پس از ورودش به قونیه درگذشت[۶]. تنها کتابی که از او بر جای مانده معارف مجموعه سخنان و مواعظ او است[۷][۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: دانشگاه تهران: چ3، 1358، ج3، ب1، ص450.
- ↑ اثر آفرینان. زیر نظر سیدکمال حاج سیدجوادی، با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، چ1، 1377، ج2، ص82.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ زرینکوب، عبدالحسین. با کاروان حله. تهران: علمی، چ10، 1376، ص228.
- ↑ براون، ادوارد. تاریخ ادبیات ایران؛ از سنایی تا سعدی. ترجمه غلام حسین صدری افشار. تهران: مروارید، چ1، 1351، ص200.
- ↑ زرینکوب، عبدالحسین.پله پله تا ملاقات خدا. تهران: علمی، چ2، 1371، ص62، 63.
- ↑ گولپینارلی، عبدالباقی. مولانا جلال الدین، زندگانی، فلسفه، آثار و گزیدهای از آنها. با ترجمه و توضیحات توفیق سبحانی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ3، 1375، ص95.
- ↑ نیز نگ: سلیم، غلامرضا. آشنایی با مولوی. با مقدمه غلامحسین یوسفی، تهران: توس، 1361، ص16 ـ 19.
- ↑ بهاءولد، محمد بن حسین خطیبی بلخی. معارف. به اهتمام بدیعالزمان فروزانفر، تهران: طهوری، چ2، 1352، ج1، ص کط (مقدمه مصحح).
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر