پرش به محتوا

تُحفَه الاحرار

از ویکی ایران

تُحفَه الاحرار، منظومه‌ای تعلیمی، تربیتی، دینی و اخلاقی و یکی از مثنوی‌های هفتگانه مشهور به هفت اورنگ سروده نورالدین عبدالرحمان جامی (817 ـ 898ق / 1414 ـ 1492م)[۱].جامی این مثنوی را در 886ق / 1481م به بحر سریع و به تقلید از مخزن‌الاسرار نظامی گنجوی (د 614ق) و مطلع‌الانوار امیرخسرو دهلوی (د 725ق/ 1324م) سروده و آن را به رسم تحفه به خواجه ناصرالدین عبیدالله احرار (د 895ق / 1489م)، از عرفای نقشبندی تقدیم کرده است. تحفه الاحرار، 1710 بیت دارد[۲][۳]. این مثنوی یک دیباچه منثور 4 مناجات خطاب به پروردگار و 5 نعت حضرت رسول (ص) و منقبت‌نامه‌ای در فضایل خواجه بهاءالدین محمد بخاری (د 791ق/ 1388م) سر حلقه نقشبندیان و سه صحبت در وصول به مراتب سه‌گانه علم‌الیقین، ‌عین‌الیقین و حق‌الیقین دارد. پس از این مقدمات، 20 مقاله آمده است که مقاله نخست در آفرینش عالم و مقاله بیستم در اندرز و پند به فرزند شاعر، ‌ضیاءالدین یوسف است. هر یک از مقالات با حکایتی به پایان می‌رسد[۴]. تحفه الاحرار یکبار به کوشش فوربزفالکونر[Forbes Falconer] در 1848م / 1265ق در لندن و بار دیگر در 1869م / 1286ق در لکهنو چاپ و انتشار یافته است[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. حجتی. «هفت اورنگ»، دانشنامه ادب فارسی (3)؛ ادب فارسی در افغانستان. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1378، ص 1109.
  2. جامی، ‌نورالدین عبدالرحمان. نفحات الانس من حضرات القدس. با مقدمه، ‌تصحیح و تعلیقات محمود عابدی، تهران: انتشارات اطلاعات، 1375، ص14 (مقدمه‌مصحح).
  3. طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، 1372، ص 140.
  4. حکمت، ‌علی اصغر. جامی. تهران: توس، 1363، ‌ص 194.
  5. براون. ادوارد. تاریخ ادبی ایران؛ از سعدی تا جامی. ترجمه و حواشی علی‌اصغر حکمت،‌ تهران: امیرکبیر، 1327ش / 1948م، ج 3، ص 576.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر