شمس تبریزی

مجسمه شمس تبریزی برگرفته از سایت ایمنا قابل بازیابی از https://www.imna.ir/news/446726/%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1

شمس تبریزی (د 645ق / 1247م)، صوفی و مراد جلال‌الدین مولوی.

شمس الدین محمد بن علی بن ملک داد تبریزی معروف به شمس تبریزی از اکابر مشایخ صوفیه در سده‌های 6 و 7 ق است. بخش بزرگی از شهرتش در ایران و در ادبیات فارسی، مدیون ارادتی است که مولوی (604-672ق / 1207-1273م) عارف بنام ایران به وی داشته است. از کودکی به وعظ و درس و مطالعه احوال مشایخ بزرگ صوفیه علاقه داشت. مدتی در تبریز به فراگرفتن دانش و ادب پرداخت و نزد شیخ رکن الدین سُجاسی، بابا کمال جُندی و ابوبکر سَلّه باف (زنبیل باف) تبریزی تعلیم و تربیت گرفت. با چند تن از مشایخ صوفیه در عراق و سوریه دیدار کرد. داستان ملاقات او با اوحدالدین کرمانی شهرت دارد. به سبب سفرهای بسیارش به «شمس پرنده» و به پاس کمال معنویات خود به «کامل تبریزی» لقب یافت. در 640ق / 1243م پس از ورود به قونیه چندان بر مولوی تأثیر گذاشت که او را از مسند تدریس و منبر و وعظ در حلقه رقص و سماع کشید. سرانجام در 645ق / 1247م گروهی از حاسدان و مریدان مولوی کمر به قتل شمس بستند و او ناپدید شد. برخی گویند که در کنار مزار بهاءالدین ولد، پدر مولوی مدفون است. مجموعه سخنانش را که سلطان ولد فرزند مولوی گردآوری و پرداخته است، مقالات نامیده‌اند. شمس شخصیتی تاریخی، پیر و پیرو، ‌مرید و مراد، شورآفرین و و اژگون گر و به یک سخن زایشگر تولد دوباره مولوی است.

نیز نگاه کنید به

• صوفیه
• مولوی، جلال الدین محمد

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر