عرفات العاشقین
عرفاتالعاشقین، تذکرهای در شرح احوال و گزیده اشعار شاعران کهن و جدید فارسیگوی، تألیف تقیالدین محمد اوحدی دقاقی بلیانی اصفهانی متخلص به تقی (973 ـ پس از 1042ق / 1565 ـ بعد از 1362م).
نام کامل تذکره را عرفات العاشقین و عرصات العارفین آوردهاند[۱]. شاعر، مؤلف، عارف و تذکرهنویس ایرانی در 1022ق / 1613م هنگام اقامت در آگره (هندوستان) تألیف عرفات را شروع کرد و همانجا در 1024ق / 1615م آن را به اتمام رسانید[۲]. در این تذکره، زندگینامه 3300 شاعر به ترتیب حروف الفبا از روی حرف نخست اسم یا تخلص شاعر آمده است. شرح احوالها با استاد ابوالحسن رودکی* آغاز شده و با میرزا یوسف خان رضوی مشهدی به پایان رسیده است[۳]. عرفات العاشقین مقدمه مفصلی شامل خطبه، تاریخچه عصر و زندگینامه نسبتاً مفصل مؤلف و سبب تألیف کتاب را در بر دارد[۴]. مؤلف در نگارش این تذکره، که آن را بزرگترین و جامعترین تذکرهها دانستهاند، از منابع بسیاری از جمله لباب الالباب،* مجالس النفایس، نفحات الانس،* حبیب السیر،* طبقات ناصری، تاریخ بیهقی،* تذکره النساء / جواهر العجائب سود جسته است. سبک تقی اوحدی در این کتاب بیشتر مصنوع و پر تکلف است و او به ویژه هنگام تعریف و توصیف از شعرا غالباً نثر مسجع را به کار گرفته است[۵]. عرفات العاشقین تا کنون به چاپ نرسیده، اما چند نسخه دستنویس از آن در کتابخانههای آصفیه، بانکیپور و خدابخش در هند و نسخه دیگری به شماره 5324 در کتابخانه ملک در تهران نگهداری میشود[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1373، ج5، ص1732.
- ↑ نقوی، علیرضا. تذكره نویسی فارسی در هند و پاكستان. تهران: علمی، 1343ش / 1964م، ص156.
- ↑ حجتی. «عرفات العاشقین»، دانشنامه ادب فارسی (4)، ادب فارسی در شبه قاره. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ1، 1375، ص1758.
- ↑ گلچین معانی، احمد. تاریخ تذکرههای فارسی. تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج2، ص 3 ، 12.
- ↑ نقوی، علیرضا. تذکره نویسی فارسی در هند و پاکستان. تهران: علمی، 1343ش / 1964م، ص 157، 158، 160، 161.
- ↑ حجتی. «عرفات العاشقین»، دانشنامه ادب فارسی (4)، ادب فارسی در شبه قاره. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1375، ج.1، ص 1759.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر