پرش به محتوا

فغانی شیرازی

از ویکی ایران
فغانی شیرازی برگرفته از سایت کتابناک قابل بازیابی از https://ketabnak.com/persons/66654/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7+%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%DB%8C+%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C

فغانی‌ شیرازی‌ (؟ ـ 925 ق)، مشهور به بابافغانی، شاعر غزلسرای اواخر سده‌ 9 و اوایل‌ سده‌ 10 ق و معاصر صفویه‌.

در شیراز به‌ دنیا آمد[۱]. در اوایل‌مانند پدر و برادرش‌ به‌ كاردگری‌ (چاقوسازی‌) مشغول‌ بود. سپس‌ به‌ شاعری‌ روی‌ آورد و در غزل‌سرآمد شاعران‌ دوره‌ خود شد. نخست‌ تخلص‌ «سكاكی‌» و پس‌ از آن‌ «فغانی‌» را انتخاب‌ كرد[۲].

هنگام‌ اقامت‌ در شیراز روزها را در كنج‌ میكده‌ها می‌گذرانید. پس‌ از مدتی‌ به‌ هرات‌ رفت‌ و به‌ خدمت مولانا جامی‌ رسید[۳]. سپس‌ رهسپار آذربایجان‌ شد و چندی‌ در تبریز سكنا گزید. آنگاه‌ به‌ دربار سلطان‌ یعقوب‌ آق قوینلو (حک 883 ـ 896 ق) تقرب‌ جست‌ و به‌ جرگه‌ شاعران‌ وی‌ پیوست‌[۴]. دیوانی‌فراهم‌ آورده‌ بود كه‌ در یكی‌ از جنگها به‌ غارت‌ رفت‌[۵]. مدتی‌ بعد عازم‌ خراسان‌ شد و در ابیورد گوشه‌نشینی‌ اختیار كرد. سرانجام‌ در مشهد رضوی‌ درگذشت‌[۶].

بابافغانی‌ از بنیانگذاران‌ سبک هندی‌ (طرزتازه‌) بود كه‌ در سده‌های‌ 10 و 11 ق پیروان‌ بسیاری‌ پیداكرد[۷]. به‌ گفته‌ تقی‌الدین‌ كاشی‌ چون‌ در غزل‌ به‌ شیوه‌ حافظ‌ بود، او را «حافظ‌ كوچک» می‌خواندند[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. خانلری‌ (كیا)، زهرا. فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی‌ دری‌. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 80.
  2. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌ 4، ص‌ 411.
  3. فغانی‌شیرازی‌. دیوان‌ اشعار. به‌اهتمام‌ احمد سهیلی‌خوانساری‌، تهران‌:اقبال‌، 1340، ص‌ ده‌ (مقدمه‌).
  4. خانلری‌ (كیا)، زهرا. فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی‌ دری‌. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 82.
  5. فغانی‌ شیرازی‌. دیوان‌اشعار. به‌اهتمام‌ احمد سهیلی‌خوانساری‌، تهران‌: اقبال‌، 1340، ص‌ سیزده‌ (مقدمه‌).
  6. صفوی‌، سام‌میرزا. تحفه‌ سامی‌. به‌ تصحیح‌ ركن‌الدین‌ همایونفرخ‌، تهران‌: علمی‌، بی‌تا، ص‌ 176.
  7. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران. تهران‌: ابن‌ سینا، چ‌ 6، 1347، ج‌ 4، ص‌ 411.
  8. سادات‌ ناصری‌، حسن‌. سرآمدان‌ فرهنگ‌ و تاریخ‌ ایران‌ در دوره‌ اسلامی‌. تهران‌: شورای‌عالی‌ فرهنگ‌ و هنر، 1353، بخش‌ اول‌، ص‌ 211.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر