کرامات

کرامات، جمع کرامت به معنی بزرگواری و جوانمردی و در اصطلاح صوفیان کارهای خارق‌العاده‌ای است که از سوی ولی [جمعِ آن اولیاء= اولیاء الله] انجام می‌گیرد. کردارهای خارق‌العاده‌ای از قبیل گذشتن بر آب، پیمودن راهی دراز در زمانی کوتاه (طیّ الارض)، شفا بخشیدن بیماران و دردمندان، خبر از رویدادهای آینده دادن، اشراف بر ضمایر، با حیوانات سخن گفتن و زبان آن‌ها را فهمیدن، رام کردن حیوانات درنده و ... را ـ که در کتب صوفیه به مشایخ نسبت داده می‌شود ـ کرامات به شمار می‌آورند.

بنا به باور صوفیه، کرامت، عنایت حق است که به صوفی ارزانی می‌شود و دل صوفی صافی چون جام جهان‌بین است که اسرار گیتی در آن جلوه‌گر می‌گردد، چرا که:

فیض روح‌القدس ار باز مدد فرماید               دگران هم بکنند آن‌چه مسیحا می‌کرد

جز بزرگان معتزله که کرامت را به سبب مشتبه شدنش با معجره ناممکن می‌شمرند، دیگر متکلمان و علمای اسلامی، کرامت را امکان‌پذیر می‌دانند و روا می‌شمارند.

در کتب صوفیه، فصول مفصلّی به ذکر کرامات اولیاء اختصاص دارد، چنان‌که بیش از یک ثلثِ کتاب اسرار التوحید فی مقامات شیخ ابی‌سعید به ذکر کرامات وی مخصوص است. در تذکره الاولیا ضمن بیان احوال هر یک از عرفا، از کرامات آن‌ها نیز سخن رفته است. جامی در نفحات الانس از انواع کرامات و خوارق عادت سخن گفته و از کردارهای خارق‌العاده اولیاءالله یاد کرده است.

نیز نگاه کنید به

• تصوف
• صوفیه
  

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه