گریگور یقیکیان

یقیکیان، گریگور (1880 ـ 1951م / 1259 ـ 1330ش)، نویسنده، نمایشنامه‌نویس، کارگردان.

در شهر "اکن"، در غرب ارمنستان، که در آن زمان در قلمرو کشور عثمانی بود، به دنیا آمد. تحصیلات دبیرستانی را در استانبول و عالیه را در ونیز ایتالیا به اتمام رساند. پس از آمدن به ایران در بندرانزلی ساکن شد؛ در 1290ش مدیر مدرسه «رشدیه» انزلی شد؛ بعد به رشت رفت و در «مدرسه ارامنه» به تدریس زبان فرانسه پرداخت. یقیکیان تحت تأثیر «نهضت جنگل» و پس از اشغال گیلان توسط «ارتش سرخ» به نگارش نمایشنامه پرداخت.

شعبه زنان فرقه «سوسیال دموکرات هچاکیان» یکی از نمایشنامه‌های «گریگور یقیکیان» به نام «فاجعه» یا «راه خونی» را در تاریخ یکشنبه پنجم ماه رجب 1329ق در پارک مسعودیه، خانه ظل‌السلطان به نمایش گذاشت. در 1300ش، یقیکیان به جمعیت «اکتورال آزاد ایران» در شهر رشت که هدف آن کمک به پیشرفت فرهنگ و مؤسسات فرهنگی و هنری بود پیوست. در 1303ش، نمایشنامه «جنگ مشرق و مغرب» یا «داریوش سوم» (کدمانس) را نوشت که با کمک میرزا احمد خان دبیری آن را به فارسی ترجمه؛ و در همان سال آن را در رشت بر روی صحنه برد.

نمایشنامه «انوشیروان عادل و مزدک» او را «جهانگیر سرتیپ‌پور» به فارسی ترجمه کرد که با همکاری «جمعیت اکتورال آزاد» و به کارگردانی خود یقیکیان در شهر رشت بر روی صحنه آمد.

«برای وطن»، «حق با کیست»، «در لباس زن»، «سلیمه»، «قمر»، «میدان دهشت» و ترجمه «دوبروسکی» از نمایشنامه‌های دیگر اوست.

نیز نگاه کنید به

• استان گیلان
• میرزا ملکم خان(ناظم الدوله)

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

منصور خلج