پرش به محتوا

کلیله و دمنه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «'''كلیله و دمنه،''' مجموعه‌ای از حكایات حاوی حِكَم و پند و مواعظ از زبان حیوانات به نثر فارسی و انشاء نصرالله منشی. بخشی از این كتاب را حكمای هند در سده‌های پیش از میلاد از زبان حیوانات نوشته و بخش دیگر آن را حكمای ایرانی دورة انوشیروان و جانش...» ایجاد کرد
 
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
۸۵۷ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''كلیله و دمنه،''' مجموعه‌ای از حكایات حاوی حِكَم و پند و مواعظ از زبان حیوانات به [[نثر فارسی]] و انشاء نصرالله منشی.  
کلیله و دمنه، مجموعه‌ای از حکایات حاوی حِکَم و پند و مواعظ از زبان حیوانات به [[نثر فارسی]] و انشاء نصرالله منشی.
[[پرونده:کلیله و دمنه.jpg|بندانگشتی|کلیله و دمنه برگرفته از سایت انتشارات روزنه قابل بازیابی از https://rowzanehnashr.com/product/%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/]]
بخشی از این کتاب را حکمای هند در سده‌های پیش از میلاد از زبان حیوانات نوشته و بخش دیگر آن را حکمای ایرانی دوره انوشیروان و جانشینان او تألیف و به ترجمه پهلوی اصل کتاب ملحق کرده‌اند<ref>اقبال آشتیانی، عباس. '''''تاریخ مختصر ادبیات ایران'''''. به كوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 66-67.</ref>. منبع اصلی آن پَنْجَه تَنْتَرَه، به سنسکریت در 5 باب در دست است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، ص 302.</ref>.


بخشی از این كتاب را حكمای هند در سده‌های پیش از میلاد از زبان حیوانات نوشته و بخش دیگر آن را حكمای ایرانی دورة انوشیروان و جانشینان او تألیف و به ترجمة پهلوی اصل كتاب ملحق كرده‌اند.<sup>1</sup> منبع اصلی آن پَنْجَه تَنْتَرَه، به سنسكریت در 5 باب در دست است.<sup>2</sup>
برزویه طبیب در زمان [[خسرو انوشیروان]] ساسانی (حک 531-579م) آن را از هند به ایران آورد و از سانسکریت به پهلوی برگردانید. پس از گذشت حدود دو سده، عبدالله بن مقفع (د 142ق / 759م) آن را از پهلوی به نثر عربی ترجمه کرد<ref>خانلری (کیا)، زهرا''. '''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 412.</ref>. نثر ابن مقفع در این ترجمه کهن‌ترین نثر مصنوع به شمار می‌رود<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 1.</ref>. در 165ق / 782م نیز عبدالله بن هلال اهوازی نیز بار دیگر آن را به عربی برگردانید. سهل بن نوبخت نیز همین ترجمه را به نظم کشید. گذشته از وی شاعران دیگری نیز کلیله و دمنه را به شعر عربی درآوردند<ref>انزابی‌نژاد، رضا. مقدمه بر '''''گزیده کلیله و دمنه'''''. تهران: جامی، 1372، ص 11-12.</ref>. به درخواست نصر بن احمد سامانی کلیله و دمنه به نثر دری و از روی همان ترجمه به وسیله [[رودکی]] به نظم درآمد. ابوالمعالی نصرالله منشی بعد از 512ق / 1118م و پیش از 547ق / 1152م آن را به نام بهرامشاه غزنوی به [[فارسی]] ترجمه کرد<ref>4.     حاکمی، اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 13.</ref>. کتاب نصرالله منشی بدان سبب که وی مقید به متابعت از اصل نبوده، ترجمه‌ای آزاد و متفاوت با دیگر ترجمه‌هاست<ref>مینوی، مجتبی. مقدمه بر '''''کلیله و دمنه''''' نصرالله منشی''.'' تهران: دانشگاه تهران، 1362، ص ح (مقدمه).</ref>. پس از آن نیز کلیله و دمنه چند بار با انشای مختلف و با نام‌های گوناگون، مانند داستان‌های بیدپای و [[انوار سهیلی]] تحریر شد<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، ص 303.</ref>.


برزویة طبیب در زمان خسرو انوشیروان ساسانی (حك 531-579م) آن را از هند به ایران آورد و از سانسكریت به پهلوی برگردانید. پس از گذشت حدود دو سده، عبدالله بن مقفع (د 142ق / 759م) آن را از پهلوی به نثر عربی ترجمه كرد.<sup>3</sup> نثر ابن مقفع در این ترجمه كهن‌ترین نثر مصنوع به شمار می‌رود.<sup>4</sup> در 165ق / 782م نیز عبدالله بن هلال اهوازی نیز بار دیگر آن را به عربی برگردانید. سهل بن نوبخت نیز همین ترجمه را به نظم كشید. گذشته از وی شاعران دیگری نیز ''كلیله و دمنه'' را به شعر عربی درآوردند.<sup>5</sup> به درخواست نصر بن احمد سامانی ''كلیله و دمنه'' به نثر دری و از روی همان ترجمه به وسیلة رودكی به نظم درآمد. ابوالمعالی نصرالله منشی بعد از 512ق / 1118م و پیش از 547ق / 1152م آن را به نام بهرامشاه غزنوی به فارسی ترجمه كرد.<sup>6</sup> كتاب نصرالله منشی بدان سبب كه وی مقید به متابعت از اصل نبوده، ترجمه‌ای آزاد و متفاوت با دیگر ترجمه‌هاست.<sup>7</sup> پس از آن نیز كلیله و دمنه چند بار با انشای مختلف و با نام‌های گوناگون، مانند ''داستان‌های بیدپای'' و ''انوار سهیلی'' تحریر شد.<sup>8</sup>
== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[نثر فارسی]]
* [[خسرو انوشیروان]]
* [[رودکی]]
* [[انوار سهیلی]]
* [[فارسی]]


1.     اقبال آشتیانی، عباس. '''''تاریخ مختصر ادبیات ایران'''''. به كوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 66-67.
== مآخذ ==
<references />


2.     تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژالة آموزگار، تهران: سخن، ص 302.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
3.     خانلری (كیا)، زهرا''. '''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 412.
 
4.     حاكمی، اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 1.
 
5.     انزابی‌نژاد، رضا. مقدمه بر '''''گزیدة كلیله و دمنه'''''. تهران: جامی، 1372، ص 11-12.
 
6.     حاكمی. همان. ص 13.
 
7.     مینوی، مجتبی. مقدمه بر '''''كلیله و دمنة''''' نصرالله منشی''.'' تهران: دانشگاه تهران، 1362، ص ح (مقدمه).
 
8.     تفضلی. همان. ص 303.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۵

کلیله و دمنه، مجموعه‌ای از حکایات حاوی حِکَم و پند و مواعظ از زبان حیوانات به نثر فارسی و انشاء نصرالله منشی.

کلیله و دمنه برگرفته از سایت انتشارات روزنه قابل بازیابی از https://rowzanehnashr.com/product/%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87/

بخشی از این کتاب را حکمای هند در سده‌های پیش از میلاد از زبان حیوانات نوشته و بخش دیگر آن را حکمای ایرانی دوره انوشیروان و جانشینان او تألیف و به ترجمه پهلوی اصل کتاب ملحق کرده‌اند[۱]. منبع اصلی آن پَنْجَه تَنْتَرَه، به سنسکریت در 5 باب در دست است[۲].

برزویه طبیب در زمان خسرو انوشیروان ساسانی (حک 531-579م) آن را از هند به ایران آورد و از سانسکریت به پهلوی برگردانید. پس از گذشت حدود دو سده، عبدالله بن مقفع (د 142ق / 759م) آن را از پهلوی به نثر عربی ترجمه کرد[۳]. نثر ابن مقفع در این ترجمه کهن‌ترین نثر مصنوع به شمار می‌رود[۴]. در 165ق / 782م نیز عبدالله بن هلال اهوازی نیز بار دیگر آن را به عربی برگردانید. سهل بن نوبخت نیز همین ترجمه را به نظم کشید. گذشته از وی شاعران دیگری نیز کلیله و دمنه را به شعر عربی درآوردند[۵]. به درخواست نصر بن احمد سامانی کلیله و دمنه به نثر دری و از روی همان ترجمه به وسیله رودکی به نظم درآمد. ابوالمعالی نصرالله منشی بعد از 512ق / 1118م و پیش از 547ق / 1152م آن را به نام بهرامشاه غزنوی به فارسی ترجمه کرد[۶]. کتاب نصرالله منشی بدان سبب که وی مقید به متابعت از اصل نبوده، ترجمه‌ای آزاد و متفاوت با دیگر ترجمه‌هاست[۷]. پس از آن نیز کلیله و دمنه چند بار با انشای مختلف و با نام‌های گوناگون، مانند داستان‌های بیدپای و انوار سهیلی تحریر شد[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ اقبال آشتیانی، عباس. تاریخ مختصر ادبیات ایران. به كوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 66-67.
  2. ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، ص 302.
  3. ↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 412.
  4. ↑ حاکمی، اسماعیل. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 1.
  5. ↑ انزابی‌نژاد، رضا. مقدمه بر گزیده کلیله و دمنه. تهران: جامی، 1372، ص 11-12.
  6. ↑ 4.     حاکمی، اسماعیل. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 13.
  7. ↑ مینوی، مجتبی. مقدمه بر کلیله و دمنه نصرالله منشی. تهران: دانشگاه تهران، 1362، ص ح (مقدمه).
  8. ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، ص 303.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=کلیله_و_دمنه&oldid=10163»