بوستان سعدی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۹

این منظومه که نخستین اثر سعدی (د 691 یا 694 ق/ ؟ م) شاعر و ادیب پر آوازه ایران به شمار می‌رود، در ده باب در قالب مثنوی و بر وزن شاهنامه فردوسی سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایده‌آل‌های شاعر را در قالب حکایات شیرین و آموزنده دربر دارد^[۱]. سعدی که خود این منظومه را سعدی‌نامه خوانده بود، در 655ق/ ؟ م آن را به نام اتابک ابوبکر پسر سعد زنگی در حدود 5000 بیت به پایان برد^[۲]. ابواب دهگانه آن در عدل و انصاف، احسان و بخشش، عشق و مستی، تواضع و فروتنی، تسلیم و رضا، آداب تربیت، شکر بر عافیت، توبه و انابه، ‌مناجات و خاتمه کتاب است^[۳]. شاید بتوان گفت بوستان نه تنها در زبان فارسی، بلکه در هیچ زبانی از جهت فصاحت، بلاغت، روانی، زیبایی، ‌حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد^[۴]. این منظومه بیش و کم همان گونه معانی را که در حدیقه الحقیقه سنایی (د 545 ق) آمده، دربر دارد، اما جنبه شاعری وی بیشتر است و این در نظم مثنوی، تجدّدی محسوب می‌شود^[۵]. سعدی مدینه فاضله‌ای را که می‌جسته در بوستان تصویر کرده است. جهانی که او در بوستان می‌جوید، عالم ایمان به خدا، نیکی و صفا، راستی و پاکی و روشنی و حقیقت است^[۶]. بوستان به زبان‌های گوناگون دنیا برگردانیده شده است. سر ویلیام جونز[S. W. Jonse] و فربزفالکنر[F. Falconer] به انگلیسی و ک. هـ. گراف[K. H. Graff] آن را به آلمانی ترجمه کرده‌اند^[۷]. سودی (د ح 1000ق/ ؟ م) و شمعی به ترکی و سروری (د 969 ق/ ؟ م) و تیکچندبهار به فارسی از جمله کسانی هستند که شروحی بر آن نوشته‌اند^[۸]. شروحی نیز توسط غلامحسین یوسفی، محمد خزائلی و دیگران بر بوستان نوشته شده است. منقح‌ترین چاپ بوستان نسخه ویراسته غلامحسین یوسفی است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375، ص 338.
↑ زرین‌کوب، عبدالحسین. با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 232.
↑ خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی دری. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 93.
↑ سعدی. بوستان، ‌به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: بروخیم، 1316، ص الف (مقدمه).
↑ زرین‌کوب، عبدالحسین.با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 245.
↑ سعدی. بوستان سعدی (سعدی نامه). تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، ‌تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، چ 1، 1359، ص23 و 37 (پیشگفتار).
↑ یوسفی، غلامحسین. چشمه روشن. تهران: علمی، چ 1، ص 240 و 234.
↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 465 (ذیل بوستان).

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375، ص 338.

[2] زرین‌کوب، عبدالحسین. با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 232.

[3] خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی دری. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 93.

[4] سعدی. بوستان، ‌به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: بروخیم، 1316، ص الف (مقدمه).

[5] زرین‌کوب، عبدالحسین.با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 245.

[6] سعدی. بوستان سعدی (سعدی نامه). تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، ‌تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، چ 1، 1359، ص23 و 37 (پیشگفتار).

[7] یوسفی، غلامحسین. چشمه روشن. تهران: علمی، چ 1، ص 240 و 234.

[8] مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 465 (ذیل بوستان).

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-بوستان
+این منظومه که نخستین اثر [[سعدی]] (د 691 یا 694 ق/  ؟ م) شاعر و ادیب پر آوازه [[کشور ایران|ایران]] به شمار می‌رود، در ده باب در قالب مثنوی و بر وزن [[شاهنامه فردوسی]] سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایده‌آل‌های شاعر را در قالب حکایات شیرین و آموزنده دربر دارد<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی'''''. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375، ص 338.</ref>. [[سعدی]] که خود این منظومه را سعدی‌نامه خوانده بود، در 655ق/ ؟ م آن را به نام اتابک ابوبکر پسر سعد زنگی در حدود 5000 بیت به پایان برد<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین. '''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 232.</ref>. ابواب دهگانه آن در عدل و انصاف، احسان و بخشش، عشق و مستی، تواضع و فروتنی، تسلیم و [[رضا]]، آداب تربیت، شکر بر عافیت، [[توبه]] و انابه، ‌[[مناجات نویسی|مناجات]] و خاتمه کتاب است<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی دری'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 93.</ref>. شاید بتوان گفت بوستان نه تنها در زبان فارسی، بلکه در هیچ زبانی از جهت فصاحت، بلاغت، روانی، زیبایی، ‌حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد<ref>سعدی. '''''بوستان'''،'' ‌به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: بروخیم، 1316، ص الف (مقدمه).</ref>. این منظومه بیش و کم همان گونه معانی را که در [[حديقه الحقیقه|حدیقه الحقیقه]] [[سنایی غزنوی|سنایی]] (د 545 ق) آمده، دربر دارد، اما جنبه شاعری وی بیشتر است و این در نظم [[مثنوی معنوی|مثنوی]]، تجدّدی محسوب می‌شود<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین.'''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 245.</ref>. [[سعدی]] مدینه فاضله‌ای را که می‌جسته در بوستان تصویر کرده است. جهانی که او در بوستان می‌جوید، عالم ایمان به خدا، نیکی و صفا، راستی و پاکی و روشنی و حقیقت است<ref>سعدی. '''''بوستان سعدی (سعدی نامه)'''.'' تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، ‌تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، چ 1، 1359، ص23 و 37 (پیشگفتار).</ref>. بوستان به زبان‌های گوناگون دنیا برگردانیده شده است. سر ویلیام جونز[S. W. Jonse] و فربزفالکنر[F. Falconer] به انگلیسی و ک. هـ. گراف[K. H. Graff] آن را به آلمانی ترجمه کرده‌اند<ref>یوسفی، غلامحسین. '''چشمه روشن'''. تهران: علمی، چ 1، ص 240 و 234.</ref>. سودی (د ح 1000ق/ ؟ م) و شمعی به [[ترکی]] و سروری (د 969 ق/ ؟ م) و تیکچندبهار به [[فارسی]] از جمله کسانی هستند که شروحی بر آن نوشته‌اند<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 465 (ذیل بوستان).</ref>. شروحی نیز توسط غلامحسین یوسفی، محمد خزائلی و دیگران بر بوستان نوشته شده است. منقح‌ترین چاپ بوستان نسخه ویراسته غلامحسین یوسفی است.
-این منظومه که نخستین اثر [[سعدی]]<sup>*</sup> (د 691 یا 694 ق/  ؟ م) شاعر و ادیب پر آوازه [[کشور ایران|ایران]] به شمار می‌رود، در ده باب در قالب مثنوی و بر وزن [[شاهنامه فردوسی]] سروده شده است و پندهای اخلاقی، مسائل اجتماعی و ایده‌آل‌های شاعر را در قالب حکایات شیرین و آموزنده دربر دارد<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی'''''. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375، ص 338.</ref>.سعدی که خود این منظومه را سعدی‌نامه خوانده بود، در 655ق/ ؟ م آن را به نام اتابک ابوبکر پسر سعد زنگی در حدود 5000 بیت به پایان برد<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین. '''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 232.</ref>. ابواب دهگانه آن در عدل و انصاف، احسان و بخشش، عشق و مستی، تواضع و فروتنی، تسلیم و رضا، آداب تربیت، شکر بر عافیت، توبه و انابه، ‌مناجات و خاتمه کتاب است<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی دری'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 93.</ref>.شاید بتوان گفت بوستان نه تنها در زبان فارسی، بلکه در هیچ زبانی از جهت فصاحت، بلاغت، روانی، زیبایی، ‌حکمت و معرفت مثل و مانند ندارد<ref>سعدی. '''''بوستان'''،'' ‌به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: بروخیم، 1316، ص الف (مقدمه).</ref>.این منظومه بیش و کم همان گونه معانی را که در حدیقه الحقیقه<sup>*</sup> سنایی (د 545 ق) آمده، دربر دارد، اما جنبه شاعری وی بیشتر است و این در نظم [[مثنوی معنوی|مثنوی]]، تجدّدی محسوب می‌شود<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین.'''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 245.</ref>.[[سعدی]] مدینه فاضله‌ای را که می‌جسته در بوستان تصویر کرده است. جهانی که او در بوستان می‌جوید، عالم ایمان به خدا، نیکی و صفا، راستی و پاکی و روشنی و حقیقت است<ref>سعدی. '''''بوستان سعدی (سعدی نامه)'''.'' تصحیح و توضیح غلامحسین یوسفی، ‌تهران: انجمن استادان زبان و ادبیات فارسی، چ 1، 1359، ص23 و 37 (پیشگفتار).</ref>.بوستان به زبان‌های گوناگون دنیا برگردانیده شده است. سر ویلیام جونز[S. W. Jonse] و فربزفالکنر[F. Falconer] به انگلیسی و ک. هـ. گراف[K. H. Graff] آن را به آلمانی ترجمه کرده‌اند<ref>یوسفی، غلامحسین. '''چشمه روشن'''. تهران: علمی، چ 1، ص 240 و 234.</ref>.سودی (د ح 1000ق/ ؟ م) و شمعی به ترکی و سروری (د 969 ق/ ؟ م) و تیکچندبهار به فارسی از جمله کسانی هستند که شروحی بر آن نوشته‌اند<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، چ 3، 1381، ج 1، ص 465 (ذیل بوستان).</ref>.شروحی نیز توسط غلامحسین یوسفی، محمد خزائلی و دیگران بر بوستان نوشته شده است. منقح‌ترین چاپ بوستان نسخه ویراسته غلامحسین یوسفی است.
 == نیز نگاه کنید به ==