درخت آسوری: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''درخت آسوری،''' منظومهای مفاخرهآمیز به زبان پارتی (پهلوی اشكانی) دربارة مناظره میان درخت خرما و بز. این اثر كه 800 واژه دارد، كمتر از متنهای پهلوی دیگر دستخوش تصرّف نسخهبرداران شده و صورت شعری آن نسبتاً محفوظ مانده اس...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Sb564.jpg|بندانگشتی|منظومه درخت آسوریک، قابل بازیابی از https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%D8%A2%D8%B3%D9%88%D8%B1%DB%8C%DA%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%A8%DB%8C/]] | |||
درخت آسوری، منظومهای مفاخرهآمیز به زبان [[پارتیان|پارتی]] (پهلوی اشکانی) درباره مناظره میان درخت خرما و بز. | |||
این اثر | این اثر که 800 واژه دارد، کمتر از متنهای پهلوی دیگر دستخوش تصرّف نسخهبرداران شده و صورت شعری آن نسبتاً محفوظ مانده است. شماره هجاهای ابیات میان 10 و 14 نوسان دارد. ارزش عروضی هر واژه کاملاًمستقل است و به شماره هجا ربطی ندارد<ref>سمیعی، احمد. '''''ادبیات ساسانی'''''. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 42.</ref>. این منظومه کمال جلوه صنعت سؤال و جواب را در شعر پهلوی نشان میدهد<ref>زرینكوب، عبدالحسین. '''''از گذشته ادبی ایران'''''. تهران: الهدی، 1375، ص61.</ref>. | ||
این | در این مناظره نخل و بز هر یک در فواید و هنرهای خود سخن میگویند. این مناظره میتواند قطعهای از ادبیات تودهای یا پهلوانی ـ درباری باشد<ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''.'' ترجمه س. نجمآبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1355، ص 188.</ref>. اصل آن نخست، سینه به سینه روایت و سپس در زمان [[ساسانیان|ساسانیان]] به صورت نوشته درآمده است<ref>سمیعی، احمد. '''''ادبیات ساسانی'''''. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 43.</ref>. | ||
در | از این منظومه اکنون نسخهای به خط پهلوی در دست است. احتمالاً ایرانیان این نوع ادبی را که دارای ویژگیهای ادبیات شفاهی است، در زمانهای کهن از بینالنهرین اقتباس کردهاند. برخی این مفاخره را نشانگر تقابل میان نمایندگان دو جامعه دینی مختلف، یعنی [[زرتشتی، دین|دین زردشتی]] و دین کفرآمیز آشوری و بابلی دانستهاند، اما برخی دیگر آن را جلوهای از تضاد میان دو شیوه زندگی دامداری و کشاورزی شمردهاند. بارتولمه، نخستین کسی بود که زبان پارتی این متن را کشف کرد<ref>نیز نک: زرشناس، زهره. '''''زبان و ادبیات ایران باستان'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 38ـ 39. </ref><ref>تفضّلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 256-257.</ref>. ماهیار نوابی این اثر را به زبان [[فارسی]] ترجمه و منتشر کرده است. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[ساسانیان|ساسانیان]] | |||
* [[پارتیان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۳
درخت آسوری، منظومهای مفاخرهآمیز به زبان پارتی (پهلوی اشکانی) درباره مناظره میان درخت خرما و بز.
این اثر که 800 واژه دارد، کمتر از متنهای پهلوی دیگر دستخوش تصرّف نسخهبرداران شده و صورت شعری آن نسبتاً محفوظ مانده است. شماره هجاهای ابیات میان 10 و 14 نوسان دارد. ارزش عروضی هر واژه کاملاًمستقل است و به شماره هجا ربطی ندارد[۱]. این منظومه کمال جلوه صنعت سؤال و جواب را در شعر پهلوی نشان میدهد[۲].
در این مناظره نخل و بز هر یک در فواید و هنرهای خود سخن میگویند. این مناظره میتواند قطعهای از ادبیات تودهای یا پهلوانی ـ درباری باشد[۳]. اصل آن نخست، سینه به سینه روایت و سپس در زمان ساسانیان به صورت نوشته درآمده است[۴].
از این منظومه اکنون نسخهای به خط پهلوی در دست است. احتمالاً ایرانیان این نوع ادبی را که دارای ویژگیهای ادبیات شفاهی است، در زمانهای کهن از بینالنهرین اقتباس کردهاند. برخی این مفاخره را نشانگر تقابل میان نمایندگان دو جامعه دینی مختلف، یعنی دین زردشتی و دین کفرآمیز آشوری و بابلی دانستهاند، اما برخی دیگر آن را جلوهای از تضاد میان دو شیوه زندگی دامداری و کشاورزی شمردهاند. بارتولمه، نخستین کسی بود که زبان پارتی این متن را کشف کرد[۵][۶]. ماهیار نوابی این اثر را به زبان فارسی ترجمه و منتشر کرده است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 42.
- ↑ زرینكوب، عبدالحسین. از گذشته ادبی ایران. تهران: الهدی، 1375، ص61.
- ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجمآبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1355، ص 188.
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 43.
- ↑ نیز نک: زرشناس، زهره. زبان و ادبیات ایران باستان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 38ـ 39.
- ↑ تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 256-257.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر