فروغی بسطامی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۶

فروغی بسطامی (1213ـ1274 / 1275 ق / ؟م) شاعر دوره قاجار.

میرزا عباس متخلص به فروغی فرزند آقا موسی بسطامی در عتبات عالیات زاده شد. در شانزده سالگی به ایران آمد و نزد عموی خود دوستعلی خان در شهر ساری سکنا گزید^[۱]. در آنجا اوقاتش را به مطالعه دیوان غزلسرایان بزرگ چون حافظ^* و سعدی^* می‌گذراند. به تدریج خود نیز به غزلسرایی روی آورد. ابتدا مسکین تخلص می‌کرد. بعدها همراه عمویش که خزانه دار شاهی بود، به تهران آمد و توسط او به فتحعلیشاه قاجار (حک 1212ـ1250 ق/ ؟م) معرفی شد^[۲]. مدتی بعد به فرمان شاه مذکور برای خدمت به شاهزاده شجاع‌السلطنه والی خراسان به مشهد رفت^[۳]. پس از چندی به خاطر فروغ‌الدوله پسر شجاع‌السلطنه تخلصش را به فروغی تغییر داد^[۱]. هم در آنجا بود که با قاآنی^* آشنایی یافت. در 1249 ق / ؟م به تهران آمد. در دوره محمد شاه قاجار (حک 1250ـ1264 ق / ؟م) هم چندی در تهران زیست و مورد نوازش آن پادشاه قرار گرفت. سپس به عتبات عالیات رفت. پس از بازگشت از این سفر به درویشی و عزلت گرایید^[۴]. فروغی دوره ناصرالدین شاه (حک 1264ـ1313 ق/ ؟م) را نیز درک کرد. او در غزل‌های خود از شیوه حافظ، و به ویژه سعدی پیروی می‌کرد^[۵]. از سروده‌های او جز 5000 بیت در دست نیست^[۶]. غزل‌های او از لحاظ احساسات عاشقانه، بافت موزون کلمات و جمله‌ها و حسن ترکیب درخور توجه است^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1379 ش، ج 4، ص 281.
↑ آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351 ش، ‌ج 1، ص 82.
↑ کارنامه بزرگان ایران، تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 335.
↑ آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351 ش، ‌ج 1، ص 83.
↑ نخعی، حسین. دیوان کامل فروغی بسطامی، با مقدمه ادوارد براون، ‌رضا قلیخان هدایت، اسدالله میرزای قاجار، تهران: امیرکبیر، چ 3، 1348 ش، ص دو، پنج (پیشگفتار).
↑ احمدی، احمد و رزمجو، ‌حسین. سیر سخن، مشهد: باستان، 1345 ش، ج 2، ص 226.
↑ یوسفی، غلامحسین. چشمه روشن، تهران: علمی، چ 2، 1369 ش، ص 338.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1379 ش، ج 4، ص 281.

[2] آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351 ش، ‌ج 1، ص 82.

[3] کارنامه بزرگان ایران، تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 335.

[4] آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351 ش، ‌ج 1، ص 83.

[5] نخعی، حسین. دیوان کامل فروغی بسطامی، با مقدمه ادوارد براون، ‌رضا قلیخان هدایت، اسدالله میرزای قاجار، تهران: امیرکبیر، چ 3، 1348 ش، ص دو، پنج (پیشگفتار).

[6] احمدی، احمد و رزمجو، ‌حسین. سیر سخن، مشهد: باستان، 1345 ش، ج 2، ص 226.

[7] یوسفی، غلامحسین. چشمه روشن، تهران: علمی، چ 2، 1369 ش، ص 338.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''فروغی بسطامی''' (1213ـ1274 / 1275 ق / ؟م) شاعر [[قاجاریه|دوره قاجار]].
+فروغی بسطامی (1213ـ1274 / 1275 ق / ؟م) شاعر [[قاجاریه|دوره قاجار]].
-میرزا عباس متخلص به فروغی فرزند آقا موسی بسطامی در عتبات عالیات زاده شد. در شانزده سالگی به ایران آمد و نزد عموی خود دوستعلی خان در شهر ساری سكنا گزید.<sup>1</sup> در آنجا اوقاتش را به مطالعه دیوان غزلسرایان بزرگ چون حافظ<sup>*</sup> و سعدی<sup>*</sup> می‌گذراند. به تدریج خود نیز به غزلسرایی روی آورد. ابتدا مسكین تخلص می‌كرد. بعدها همراه عمویش كه خزانه دار شاهی بود، به تهران آمد و توسط او به فتحعلیشاه قاجار (حك 1212ـ1250 ق/ ؟م) معرفی شد.<sup>2</sup> مدتی بعد به فرمان شاه مذكور برای خدمت به شاهزاده شجاع‌السلطنه والی خراسان به مشهد رفت.<sup>3</sup> پس از چندی به خاطر فروغ‌الدوله پسر شجاع‌السلطنه تخلصش را به فروغی تغییر داد.<sup>4</sup> هم در آنجا بود كه با قاآنی<sup>*</sup> آشنایی یافت. در 1249 ق / ؟م به تهران آمد. در دوره محمد شاه قاجار (حك 1250ـ1264 ق / ؟م) هم چندی در تهران زیست و مورد نوازش آن پادشاه قرار گرفت. سپس به عتبات عالیات رفت. پس از بازگشت از این سفر به درویشی و عزلت گرایید.<sup>5</sup> فروغی دوره ناصرالدین شاه (حك 1264ـ1313 ق/ ؟م) را نیز درك كرد. او در غزل‌های خود از شیوه حافظ، و به ویژه سعدی پیروی می‌كرد.<sup>6</sup> از سروده‌های او جز 5000 بیت در دست نیست.<sup>7</sup> غزل‌های او از لحاظ احساسات عاشقانه، بافت موزون كلمات و جمله‌ها و حسن تركیب درخور توجه است.<sup>8</sup>
+میرزا عباس متخلص به فروغی فرزند آقا موسی بسطامی در عتبات عالیات زاده شد. در شانزده سالگی به ایران آمد و نزد عموی خود دوستعلی خان در شهر ساری سکنا گزید<ref name=":0">'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1379 ش، ج 4، ص 281.</ref>. در آنجا اوقاتش را به مطالعه دیوان غزلسرایان بزرگ چون [[حافظ شیرازی|حافظ]]<sup>*</sup> و [[سعدی]]<sup>*</sup> می‌گذراند. به تدریج خود نیز به غزلسرایی روی آورد. ابتدا مسکین تخلص می‌کرد. بعدها همراه عمویش که خزانه دار شاهی بود، به تهران آمد و توسط او به فتحعلیشاه قاجار (حک 1212ـ1250 ق/ ؟م) معرفی شد<ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351 ش، ‌ج 1، ص 82.</ref>. مدتی بعد به فرمان شاه مذکور برای خدمت به شاهزاده شجاع‌السلطنه والی خراسان به [[مشهد]] رفت<ref>'''''کارنامه بزرگان ایران'''''، تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 335.</ref>. پس از چندی به خاطر فروغ‌الدوله پسر شجاع‌السلطنه تخلصش را به فروغی تغییر داد<ref name=":0" />. هم در آنجا بود که با [[قاآنی]]<sup>*</sup> آشنایی یافت. در 1249 ق / ؟م به تهران آمد. در دوره [[محمدشاه قاجار|محمد شاه قاجار]] (حک 1250ـ1264 ق / ؟م) هم چندی در [[استان تهران|تهران]] زیست و مورد نوازش آن پادشاه قرار گرفت. سپس به عتبات عالیات رفت. پس از بازگشت از این سفر به درویشی و عزلت گرایید<ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351 ش، ‌ج 1، ص 83.</ref>. فروغی دوره [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] (حک 1264ـ1313 ق/ ؟م) را نیز درک کرد. او در غزل‌های خود از شیوه [[حافظ شیرازی|حافظ]]، و به ویژه [[سعدی]] پیروی می‌کرد<ref>نخعی، حسین. '''''دیوان کامل فروغی بسطامی'''''، با مقدمه ادوارد براون، ‌رضا قلیخان هدایت، اسدالله میرزای قاجار، تهران: امیرکبیر، چ 3، 1348 ش، ص دو، پنج (پیشگفتار).</ref>. از سروده‌های او جز 5000 بیت در دست نیست<ref>احمدی، احمد و رزمجو، ‌حسین''. '''سیر سخن'''''، مشهد: باستان، 1345 ش، ج 2، ص 226.</ref>. غزل‌های او از لحاظ احساسات عاشقانه، بافت موزون کلمات و جمله‌ها و حسن ترکیب درخور توجه است<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''، تهران: علمی، چ 2، 1369 ش، ص 338.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
-ـ ''اثر آفرینان''. زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1379 ش، ج 4، ص 281.
+* [[قاجاریه]]
+* [[حافظ شیرازی]]
+* [[سعدی]]
+* [[مشهد]]
+* [[محمدشاه قاجار]]
+* [[ناصرالدین شاه قاجار]]
+* [[قاآنی]]
-ـ آرین پور، یحیی. ''از صبا تا نیما''، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1351 ش، ‌ج 1، ص 82.
+== مآخذ ==
+<references />
-ـ ''كارنامه بزرگان ایران''، تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340 ش (تاریخ مقدمه)، ص 335.
-ـ اثرآفرینان. همان جا.
-ـ آرین پور، یحیی. همان، ص 83.
-ـ نخعی، حسین. ''دیوان كامل فروغی بسطامی''، با مقدمه ادوارد براون، ‌رضا قلیخان هدایت، اسدالله میرزای قاجار، تهران: امیركبیر، چ 3، 1348 ش، ص دو، پنج (پیشگفتار)
-ـ احمدی، احمد و رزمجو، ‌حسین''. سیر سخن''، مشهد: باستان، 1345 ش، ج 2، ص 226.
-ـ یوسفی، غلامحسین. ''چشمه روشن''، تهران: علمی، چ 2، 1369 ش، ص 338.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 ابوالقاسم رادفر
+[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
+[[رده:ادبیات]]