پرش به محتوا

جزیه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
'''جزیه،''' مالیات سرانه که مسلمانان بنا بر حکم قرآن در آیه جزیه (سوره توبه، 29) هر ساله از اهل کتاب در سرزمین‌های مغلوب اسلامی می‌گرفتند.
'''جزیه،''' مالیات سرانه که مسلمانان بنا بر حکم [[قرآن]] در آیه جزیه (سوره توبه، 29) هر ساله از اهل [[کتاب]] در سرزمین‌های مغلوب اسلامی می‌گرفتند.


جزیه، خراج زمین است<ref>نفیسی، علی‌اکبر. '''''فرهنگ''''' '''''نفیسی''''' (ناظم‌الاطباء).</ref><ref name=":0">شیخ احمدرضا. '''''متن''''' '''''اللغه.'''''</ref><ref>'''''منتهی''''' '''''الارب'''''؛ اقرب الموارد.</ref><ref>اقرب الموارد</ref>و آن‌چه از ذمّی و اهل کتاب گیرند<ref name=":0" />. جزیه، از ریشه آرامی و برگرفته از واژه «گَزْیت» یا «سرگزیت» در زبان سریانی است<ref>اوشیدری، جهانگیر. '''''دانشنامه فردیسنا'''''. تهران: نشر مرکز، 233.</ref><ref>امام  شوشتری، محمدعلی. '''''فرهنگ واژه‌های فارسی در زبان عربی'''''. تهران: بهمن 1347، 157.</ref> و با مالیات سرانه‌ای که بر ملل مغلوب و گاه اتباع کشور بسته می‌شود، برابری می‌کند<ref>جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. '''''مسبوط در ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 1383، 1548.</ref>. جزیه، در فقه، مالی را گویند که پیروان مذاهب دیگر مانند یهود، نصاری‌ و زرتشت به حکومت اسلام  پرداخت می‌کنند، در ازای سکونت ایشان در قلمرو حکومت اسلام، برای مدت معیّن، به گونه‌ی که جان و مال و ناموس ایشان در حمایت حکومت اسلام باشد؛<ref name=":1">جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. '''''ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 1381، 195- 196. </ref> نیز، عقدی است میان حکومت اسلام و یک یا عده‌ای از پیروان مذاهب دیگر (یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان) که براساس آن، در ازای سکونت در قلمرو اسلام به حکومت اسلام، جزیه می‌پرداختند<ref name=":1" /> جزیه، در میان ملل متمدن قدیم، از جمله یونانیان و رومیان وجود داشته است و از مستحد ثات اسلام نیست؛ یونانیان از مردم سواحل آسیای صغیر در مقابل تهاجم فنیقی‌ها و رومیان از مردم مغلوب شده، جزیه دریافت می‌کردند<ref>جرجی‌زیدان، '''''تاریخ''''' '''''تمدن'''''. ج1، 169- 171.</ref>. جزیه در سال نهم هجری، مقرر شده و در زمان حکومت خلفا از ساکنان سرزمین‌های فتح شده دریافت می‌گردید<ref>سوره 9/29.</ref>.
جزیه، خراج زمین است<ref>نفیسی، علی‌اکبر. '''''فرهنگ''''' '''''نفیسی''''' (ناظم‌الاطباء).</ref><ref name=":0">شیخ احمدرضا. '''''متن''''' '''''اللغه.'''''</ref><ref>'''''منتهی''''' '''''الارب'''''؛ اقرب الموارد.</ref><ref>اقرب الموارد</ref>و آن‌چه از ذمّی و اهل [[کتاب]] گیرند<ref name=":0" />. جزیه، از ریشه آرامی و برگرفته از واژه «گَزْیت» یا «سرگزیت» در زبان سریانی است<ref>اوشیدری، جهانگیر. '''''دانشنامه فردیسنا'''''. تهران: نشر مرکز، 233.</ref><ref>امام  شوشتری، محمدعلی. '''''فرهنگ واژه‌های فارسی در زبان عربی'''''. تهران: بهمن 1347، 157.</ref> و با مالیات سرانه‌ای که بر ملل مغلوب و گاه اتباع کشور بسته می‌شود، برابری می‌کند<ref>جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. '''''مسبوط در ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 1383، 1548.</ref>. جزیه، در فقه، مالی را گویند که پیروان مذاهب دیگر مانند [[دین یهودی|یهود]]، نصاری‌ و [[زرتشت]] به حکومت [[اسلام]]  پرداخت می‌کنند، در ازای سکونت ایشان در قلمرو حکومت [[اسلام]]، برای مدت معیّن، به گونه‌ی که جان و مال و ناموس ایشان در حمایت حکومت [[اسلام]] باشد؛<ref name=":1">جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. '''''ترمینولوژی حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 1381، 195- 196. </ref> نیز، عقدی است میان حکومت [[اسلام]] و یک یا عده‌ای از پیروان مذاهب دیگر ([[دین یهودی|یهودیان]]، [[مسیحی، دین|مسیحیان]] و [[زرتشتی، دین|زرتشتیان]]) که براساس آن، در ازای سکونت در قلمرو [[اسلام]] به حکومت [[اسلام]]، جزیه می‌پرداختند<ref name=":1" />.
 
جزیه، در میان ملل متمدن قدیم، از جمله یونانیان و رومیان وجود داشته است و از مستحد ثات [[اسلام]] نیست؛ یونانیان از مردم سواحل آسیای صغیر در مقابل تهاجم فنیقی‌ها و رومیان از مردم مغلوب شده، جزیه دریافت می‌کردند<ref>جرجی‌زیدان، '''''تاریخ''''' '''''تمدن'''''. ج1، 169- 171.</ref>. جزیه در سال نهم هجری، مقرر شده و در زمان حکومت خلفا از ساکنان سرزمین‌های فتح شده دریافت می‌گردید<ref>سوره 9/29.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==
* [[اسلام]]
* [[دین یهودی]]
* [[مسیحی، دین]]
* [[زرتشتی، دین]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
<references />
<references />
== منبع اصلی ==
== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
اسدالله معظمی گودرزی
اسدالله معظمی گودرزی
[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۳

جزیه، مالیات سرانه که مسلمانان بنا بر حکم قرآن در آیه جزیه (سوره توبه، 29) هر ساله از اهل کتاب در سرزمین‌های مغلوب اسلامی می‌گرفتند.

جزیه، خراج زمین است[۱][۲][۳][۴]و آن‌چه از ذمّی و اهل کتاب گیرند[۲]. جزیه، از ریشه آرامی و برگرفته از واژه «گَزْیت» یا «سرگزیت» در زبان سریانی است[۵][۶] و با مالیات سرانه‌ای که بر ملل مغلوب و گاه اتباع کشور بسته می‌شود، برابری می‌کند[۷]. جزیه، در فقه، مالی را گویند که پیروان مذاهب دیگر مانند یهود، نصاری‌ و زرتشت به حکومت اسلام  پرداخت می‌کنند، در ازای سکونت ایشان در قلمرو حکومت اسلام، برای مدت معیّن، به گونه‌ی که جان و مال و ناموس ایشان در حمایت حکومت اسلام باشد؛[۸] نیز، عقدی است میان حکومت اسلام و یک یا عده‌ای از پیروان مذاهب دیگر (یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان) که براساس آن، در ازای سکونت در قلمرو اسلام به حکومت اسلام، جزیه می‌پرداختند[۸].

جزیه، در میان ملل متمدن قدیم، از جمله یونانیان و رومیان وجود داشته است و از مستحد ثات اسلام نیست؛ یونانیان از مردم سواحل آسیای صغیر در مقابل تهاجم فنیقی‌ها و رومیان از مردم مغلوب شده، جزیه دریافت می‌کردند[۹]. جزیه در سال نهم هجری، مقرر شده و در زمان حکومت خلفا از ساکنان سرزمین‌های فتح شده دریافت می‌گردید[۱۰].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. نفیسی، علی‌اکبر. فرهنگ نفیسی (ناظم‌الاطباء).
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ شیخ احمدرضا. متن اللغه.
  3. منتهی الارب؛ اقرب الموارد.
  4. اقرب الموارد
  5. اوشیدری، جهانگیر. دانشنامه فردیسنا. تهران: نشر مرکز، 233.
  6. امام  شوشتری، محمدعلی. فرهنگ واژه‌های فارسی در زبان عربی. تهران: بهمن 1347، 157.
  7. جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. مسبوط در ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش، 1383، 1548.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ جعفری‌لنگرودی، محمدجعفر. ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش، 1381، 195- 196.
  9. جرجی‌زیدان، تاریخ تمدن. ج1، 169- 171.
  10. سوره 9/29.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اسدالله معظمی گودرزی