جلفا: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''جلفا'''، نام شهرستان و شهري است در شمال استان آذربايجان شرقي، در مرز جمهوري آذربايجان (جمهوري خودمختار نخجوان)، همنام با شهري در آن سوي مرز. '''شهرستان جلفا''' برابر آخرين تغييرات كشوري در 1384ش، داراي 3 شهر، 2 بخش و 5 دهستان است<sup>1</sup> كه از شمال ب...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:جلفا.jpg|بندانگشتی|جلفا ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]] | |||
جلفا، نام شهرستان و شهری است در شمال استان [[آذربایجان شرقی]]، در مرز جمهوری آذربایجان (جمهوری خودمختار نخجوان)، همنام با شهری در آن سوی مرز. | |||
شهرستان جلفا برابر آخرین تغییرات کشوری در 1384ش، دارای 3 شهر، 2 بخش و 5 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات كشوری'''''. نشریة عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1384.</ref> که از شمال با نخجوان و ارمنستان، از شرق با شهرستان کلیبر، از غرب با شهرستان [[ماکو]] و از جنوب با شهرستانهای ورزقان و مرند، همسایه است<ref>'''''اطلس گیتاشناسی استانهای كشور'''''. تهران: گیتاشناسی، 1383.</ref>. آب و هوای آن نیمه خشک و معتدل مایل به گرم با بارندگی اندک است<ref>اهلرز، اكارت. ایران: '''''مبانی یك كشورشناسی جغرافیایی'''''. ترجمة محمدتقی رهنمایی، ج 1، چ 1، تهران: مؤسسة جغرافیایی و كارتوگرافی سحاب، 1365، ص 138 و 139. | |||
</ref>. | |||
شهر جلفا با مختصات جغرافیایی "00 '38 ْ45 طول شرقی و "30 '56 ْ38 عرض شمالی<ref>جعفری، عباس. '''''نقشهخوانی گیتاشناسی'''''. چ 9، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 114.</ref>، با نامهای «اریام»، «جولاهه» و ارتفاع 710 متر از سطح دریا<ref> چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور'''''. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 189.</ref>، در فاصله 137 کیلومتری مرکز استان ([[تبریز]]) و در فاصله 751 کیلومتری [[استان تهران|تهران]] واقع است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134. </ref>. جلفا با راهآهن و راه شوسه درجه یک به شهرهای استان و نیز به نخجوان مرتبط است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 2.</ref> و به لحاظ موقعیت مرزی و مواصلاتی دارای اهمیت و از نظر مبادله کالا و رفت و آمد مسافران بین ایران و همسایگان شمالی در سالهای اخیر رونق بسیار یافته است. | |||
پل قدیمی بر روی رود مرزی ارس و نیز برخی آثار تاریخی دیگر چون کلیسای «سن استپانوس» و آتشکده «کُل تپه» حکایت از قدمت و نیز موقعیت مهم ارتباطی این شهر دارد<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایرهالمعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 337.</ref>. | |||
شاه عباس اول، ارمنیان این شهر را به [[اصفهان]] کوچاند و آنان را در محلهای که بعدها جلفا نامیده شد، سکنا داد<ref> لسترنج، گای. '''''جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان. چ6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص180.</ref><ref>Lestrange, G. '''''The Lands of the Eastern Caliphate'''''. Cambridge: University Press, 1905, P. 167.</ref>. این مهاجرت گرچه در آبادانی اصفهان مؤثر بود، اما تخلیه نسبی شهر کوچک جلفا از ساکنان آن، موجب کندی رشد و توسعه شهر، در مقطعی از تاریخ خود گردید. جمعیت شهر جلفا در 1375ش تعداد 5627 تن بود<ref>نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 179.</ref>، که برابر برآورد انجام شده، در 1384ش، به 5841 تن رسیده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 32.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[آذربایجان شرقی]] | |||
* [[ماکو]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
غلامحسین تکمیل همایون | غلامحسین تکمیل همایون | ||
[[رده:جغرافیا]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۴۳
جلفا، نام شهرستان و شهری است در شمال استان آذربایجان شرقی، در مرز جمهوری آذربایجان (جمهوری خودمختار نخجوان)، همنام با شهری در آن سوی مرز.
شهرستان جلفا برابر آخرین تغییرات کشوری در 1384ش، دارای 3 شهر، 2 بخش و 5 دهستان است[۱] که از شمال با نخجوان و ارمنستان، از شرق با شهرستان کلیبر، از غرب با شهرستان ماکو و از جنوب با شهرستانهای ورزقان و مرند، همسایه است[۲]. آب و هوای آن نیمه خشک و معتدل مایل به گرم با بارندگی اندک است[۳].
شهر جلفا با مختصات جغرافیایی "00 '38 ْ45 طول شرقی و "30 '56 ْ38 عرض شمالی[۴]، با نامهای «اریام»، «جولاهه» و ارتفاع 710 متر از سطح دریا[۵]، در فاصله 137 کیلومتری مرکز استان (تبریز) و در فاصله 751 کیلومتری تهران واقع است[۶]. جلفا با راهآهن و راه شوسه درجه یک به شهرهای استان و نیز به نخجوان مرتبط است[۷] و به لحاظ موقعیت مرزی و مواصلاتی دارای اهمیت و از نظر مبادله کالا و رفت و آمد مسافران بین ایران و همسایگان شمالی در سالهای اخیر رونق بسیار یافته است.
پل قدیمی بر روی رود مرزی ارس و نیز برخی آثار تاریخی دیگر چون کلیسای «سن استپانوس» و آتشکده «کُل تپه» حکایت از قدمت و نیز موقعیت مهم ارتباطی این شهر دارد[۸].
شاه عباس اول، ارمنیان این شهر را به اصفهان کوچاند و آنان را در محلهای که بعدها جلفا نامیده شد، سکنا داد[۹][۱۰]. این مهاجرت گرچه در آبادانی اصفهان مؤثر بود، اما تخلیه نسبی شهر کوچک جلفا از ساکنان آن، موجب کندی رشد و توسعه شهر، در مقطعی از تاریخ خود گردید. جمعیت شهر جلفا در 1375ش تعداد 5627 تن بود[۱۱]، که برابر برآورد انجام شده، در 1384ش، به 5841 تن رسیده است[۱۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ دفتر تقسیمات كشوری. نشریة عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1384.
- ↑ اطلس گیتاشناسی استانهای كشور. تهران: گیتاشناسی، 1383.
- ↑ اهلرز، اكارت. ایران: مبانی یك كشورشناسی جغرافیایی. ترجمة محمدتقی رهنمایی، ج 1، چ 1، تهران: مؤسسة جغرافیایی و كارتوگرافی سحاب، 1365، ص 138 و 139.
- ↑ جعفری، عباس. نقشهخوانی گیتاشناسی. چ 9، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 114.
- ↑ چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 189.
- ↑ سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.
- ↑ سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 2.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 337.
- ↑ لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان. چ6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص180.
- ↑ Lestrange, G. The Lands of the Eastern Caliphate. Cambridge: University Press, 1905, P. 167.
- ↑ نورالهی، طه. توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 179.
- ↑ مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 32.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
غلامحسین تکمیل همایون