جلفا
جلفا، نام شهرستان و شهری است در شمال استان آذربایجان شرقی، در مرز جمهوری آذربایجان (جمهوری خودمختار نخجوان)، همنام با شهری در آن سوی مرز.
شهرستان جلفا برابر آخرین تغییرات کشوری در 1384ش، دارای 3 شهر، 2 بخش و 5 دهستان است[۱] که از شمال با نخجوان و ارمنستان، از شرق با شهرستان کلیبر، از غرب با شهرستان ماکو و از جنوب با شهرستانهای ورزقان و مرند، همسایه است[۲]. آب و هوای آن نیمه خشک و معتدل مایل به گرم با بارندگی اندک است[۳].
شهر جلفا با مختصات جغرافیایی "00 '38 ْ45 طول شرقی و "30 '56 ْ38 عرض شمالی[۴]، با نامهای «اریام»، «جولاهه» و ارتفاع 710 متر از سطح دریا[۵]، در فاصله 137 کیلومتری مرکز استان (تبریز) و در فاصله 751 کیلومتری تهران واقع است[۶]. جلفا با راهآهن و راه شوسه درجه یک به شهرهای استان و نیز به نخجوان مرتبط است[۷] و به لحاظ موقعیت مرزی و مواصلاتی دارای اهمیت و از نظر مبادله کالا و رفت و آمد مسافران بین ایران و همسایگان شمالی در سالهای اخیر رونق بسیار یافته است.
پل قدیمی بر روی رود مرزی ارس و نیز برخی آثار تاریخی دیگر چون کلیسای «سن استپانوس» و آتشکده «کُل تپه» حکایت از قدمت و نیز موقعیت مهم ارتباطی این شهر دارد[۸].
شاه عباس اول، ارمنیان این شهر را به اصفهان کوچاند و آنان را در محلهای که بعدها جلفا نامیده شد، سکنا داد[۹][۱۰]. این مهاجرت گرچه در آبادانی اصفهان مؤثر بود، اما تخلیه نسبی شهر کوچک جلفا از ساکنان آن، موجب کندی رشد و توسعه شهر، در مقطعی از تاریخ خود گردید. جمعیت شهر جلفا در 1375ش تعداد 5627 تن بود[۱۱]، که برابر برآورد انجام شده، در 1384ش، به 5841 تن رسیده است[۱۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ دفتر تقسیمات كشوری. نشریة عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1384.
- ↑ اطلس گیتاشناسی استانهای كشور. تهران: گیتاشناسی، 1383.
- ↑ اهلرز، اكارت. ایران: مبانی یك كشورشناسی جغرافیایی. ترجمة محمدتقی رهنمایی، ج 1، چ 1، تهران: مؤسسة جغرافیایی و كارتوگرافی سحاب، 1365، ص 138 و 139.
- ↑ جعفری، عباس. نقشهخوانی گیتاشناسی. چ 9، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص 114.
- ↑ چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ 1، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1378، ص 189.
- ↑ سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.
- ↑ سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 2.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 337.
- ↑ لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان. چ6، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1383، ص180.
- ↑ Lestrange, G. The Lands of the Eastern Caliphate. Cambridge: University Press, 1905, P. 167.
- ↑ نورالهی، طه. توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 179.
- ↑ مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص 32.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
غلامحسین تکمیل همایون