منار: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''ريشههاي واژة منار:''' برجي كه براي ديدهباني يا رساندن اخبار به وسيلة روشن كردن آتش يا به علامت پيروزي يا براي نيايش ميساختند، تا بالاي آنها اذان گفته شود. به همين جهت نام ديگر منار در اين مورد مؤذنه است (محل گفتن اذان). '''منار:''' محل نور،...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Picture4.png|بندانگشتی|تصویر منار، قابل بازیابی از https://gerehsonati.ir/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C/]] | |||
=== ریشههای واژه منار === | |||
برجی که برای دیدهبانی یا رساندن اخبار به وسیله روشن کردن [[آتش]] یا به علامت پیروزی یا برای نیایش میساختند، تا بالای آنها اذان گفته شود. به همین جهت نام دیگر منار در این مورد مؤذنه است (محل گفتن اذان). | |||
=== منار === | |||
محل نور، جای روشنایی ـ جای بلندی که بر آن چراغ میافروزند. برای راهنمایی مسافران و کشتی ـ ستون مرتفع که از آجر یا سنگ برآورند و بر بالای آن اذان گویند<ref>لغتنامه دهخدا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.</ref>. | |||
=== ریشههای تاریخی واژه === | |||
تردیدی نداریم که سابقه منارهها که کاربرد راهنمایی داشته در قلمرو بسیار گسترده ایران بایستی از پیش از [[اسلام]] باشد. با توجه به این مطلب منارههای راهنما در انواع مختلف و کاربردهای مختلف وجود داشته، برخی از اینها کاربرد دیدهبانی داشته و برخی کاربرد راهنمایی برای روز و شب. اغلب نظریهپردازان معتقدند که منارهها از دوره اشکانی میباشد. اما این دلیل نمیشود که در [[هخامنشیان|دوره هخامنشی]] و پیش از آن ابزار یا تأسیساتی برای راهنمایی وجود نداشته باشد. اما از دوران پیش از [[اسلام]] به استثناء تعداد اندکی مانند برج نورآباد که اشکانی است وجود ندارد<ref name=":0">صاحبه با آقای دکتر جمشید صداقت کیش.</ref>. | |||
=== سیر تاریخی === | |||
مناره را در قدیمالایام بین دو مرز میساختند و در آن چیزی نورانی قرار میدادند تا مرز وابسته را نشان دهد و کمکم در میان راههای عمومی نیز اینگونه منارهها را بنا میکردند تا مسافران و کاروانان بتوانند مسیر و مقصد خود را بشناسند<ref>پیرنیا، محمدکریم. آشنایی با معماری اسلامی ایران. تهران: انتشارات دانشگاه علم و صنعت.</ref>. | |||
اولین منارهای که بنا گردید، مناره اسکندریه بود که ارتفاع آن دویست و سی ذراع بوده است<ref>نفیسی، سعید (1380). تاریخ تمدن ایران. تهران: اساطیر.</ref>. اینگونه منارههای بعد از [[اسلام]] و در ممالک اسلامی برای گفتن اذان بنا گردید و از اینرو در بیشتر جاهائی که بعد از [[اسلام]] احداث گردیده منارههایی پیوسته به مساجد و یا عماراتی است که جنبه مذهبی و تقدیس دارد. اکثر مساجد قرون اولیه [[اسلام]] مناره هم جهت گفتن اذان داشتهاند. که این منارهها جایی برای مؤذن داشته که در آنجا بگوید و روی این اصل است که بعضی از منارهها را که در آن چنین جایی ساخته نشده مربوط به پیش از [[اسلام]] میدانند<ref>برگرفته از سایت اینترنتی میراث فرهنگی اصفهان.</ref>. | |||
=== گوناگونی شکلی منارهها === | |||
منارهها بیشتر آجری هستند، همراه با تزئینات مقرنس، آجرکاری، معرق، کاشی فیروزهای و... . | |||
( | سه برج دیدهبانی یا مناره در [[کشور ایران|ایران]] سنگی است که یکی از آنها گنبد عالی ابرکوه، از دوره آلکاکویه (420هـ.ق) میباشد که اینگونه برجهای دیدهبانی سنگی تبدیل به [[آرامگاه]] شده است<ref name=":0" />. | ||
(در همین زمان). | |||
=== نمونههای مهم منارههای موجود === | |||
مناره باغ قوشخانه، مربوط به قرن ششم، در زمان سلطان سنجر ـ مناره ساربان یا ساروان مربوط به عهد سلاجقه در [[اصفهان]] ـ نزدیک مناره چهل دختران ـ ارتفاع این مناره حدود 48 متر و محیط قاعده آن 14 متر میباشد با تزئینات آجرکاری، مقرنسهای آجری، کاشی فیروزهای ـ منارههای دردشت با کاشیکاری مغولی مربوط به دوره دوم سلجوقی مناره [[سلجوقیان|سلجوقی]] مسجد جامع [[سمنان]] که قدیمیترین اثر موجود در شهرستان [[سمنان]] میباشد. این مناره فاقد کتیبه و یا سنگ نبشته تاریخدار است و همچنین منار مسجد علی در [[اصفهان]]. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[اسلام]] | |||
* [[آرامگاه]] | |||
* [[سلجوقیان]] | |||
* [[هخامنشیان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
مهدی پارسایی | مهدی پارسایی | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:معماری و شهر سازی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۶
ریشههای واژه منار
برجی که برای دیدهبانی یا رساندن اخبار به وسیله روشن کردن آتش یا به علامت پیروزی یا برای نیایش میساختند، تا بالای آنها اذان گفته شود. به همین جهت نام دیگر منار در این مورد مؤذنه است (محل گفتن اذان).
منار
محل نور، جای روشنایی ـ جای بلندی که بر آن چراغ میافروزند. برای راهنمایی مسافران و کشتی ـ ستون مرتفع که از آجر یا سنگ برآورند و بر بالای آن اذان گویند[۱].
ریشههای تاریخی واژه
تردیدی نداریم که سابقه منارهها که کاربرد راهنمایی داشته در قلمرو بسیار گسترده ایران بایستی از پیش از اسلام باشد. با توجه به این مطلب منارههای راهنما در انواع مختلف و کاربردهای مختلف وجود داشته، برخی از اینها کاربرد دیدهبانی داشته و برخی کاربرد راهنمایی برای روز و شب. اغلب نظریهپردازان معتقدند که منارهها از دوره اشکانی میباشد. اما این دلیل نمیشود که در دوره هخامنشی و پیش از آن ابزار یا تأسیساتی برای راهنمایی وجود نداشته باشد. اما از دوران پیش از اسلام به استثناء تعداد اندکی مانند برج نورآباد که اشکانی است وجود ندارد[۲].
سیر تاریخی
مناره را در قدیمالایام بین دو مرز میساختند و در آن چیزی نورانی قرار میدادند تا مرز وابسته را نشان دهد و کمکم در میان راههای عمومی نیز اینگونه منارهها را بنا میکردند تا مسافران و کاروانان بتوانند مسیر و مقصد خود را بشناسند[۳].
اولین منارهای که بنا گردید، مناره اسکندریه بود که ارتفاع آن دویست و سی ذراع بوده است[۴]. اینگونه منارههای بعد از اسلام و در ممالک اسلامی برای گفتن اذان بنا گردید و از اینرو در بیشتر جاهائی که بعد از اسلام احداث گردیده منارههایی پیوسته به مساجد و یا عماراتی است که جنبه مذهبی و تقدیس دارد. اکثر مساجد قرون اولیه اسلام مناره هم جهت گفتن اذان داشتهاند. که این منارهها جایی برای مؤذن داشته که در آنجا بگوید و روی این اصل است که بعضی از منارهها را که در آن چنین جایی ساخته نشده مربوط به پیش از اسلام میدانند[۵].
گوناگونی شکلی منارهها
منارهها بیشتر آجری هستند، همراه با تزئینات مقرنس، آجرکاری، معرق، کاشی فیروزهای و... .
سه برج دیدهبانی یا مناره در ایران سنگی است که یکی از آنها گنبد عالی ابرکوه، از دوره آلکاکویه (420هـ.ق) میباشد که اینگونه برجهای دیدهبانی سنگی تبدیل به آرامگاه شده است[۲].
(در همین زمان).
نمونههای مهم منارههای موجود
مناره باغ قوشخانه، مربوط به قرن ششم، در زمان سلطان سنجر ـ مناره ساربان یا ساروان مربوط به عهد سلاجقه در اصفهان ـ نزدیک مناره چهل دختران ـ ارتفاع این مناره حدود 48 متر و محیط قاعده آن 14 متر میباشد با تزئینات آجرکاری، مقرنسهای آجری، کاشی فیروزهای ـ منارههای دردشت با کاشیکاری مغولی مربوط به دوره دوم سلجوقی مناره سلجوقی مسجد جامع سمنان که قدیمیترین اثر موجود در شهرستان سمنان میباشد. این مناره فاقد کتیبه و یا سنگ نبشته تاریخدار است و همچنین منار مسجد علی در اصفهان.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
مهدی پارسایی