روزنامه تربیت: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''تربيت،''' روزنامة فرهنگي، اجتماعي، ادبي، تاريخي و علمي، غير دولتي به صاحب امتيازي و مديري محمدحسين فروغي (ذكاءالملك)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغايت 29 محرم 1325ق، در تهران به چاپ سنگي، ميرسيد.<sup>1</sup> (رك: تربيت، جلد اول، نمرة اول، 11 ر...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | [[پرونده:Tarbiat.jpg|بندانگشتی|روزنامه تربیت برگرفته از وبسایت کاژه مگ قابل بازیابی از<nowiki/>https://kajemag.ir/product/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA/]] | ||
'''[[روزنامه تربیت|تربیت]]،''' روزنامه فرهنگی، [[اجتماعیون عامیون|اجتماعی]]، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین [[فروغی]] (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، میرسید<ref name=":0">'''''تربیت'''''. جلد اول، شمارههای 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش. نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1</ref>. این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین [[فروغی]] اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا [[فروغی]] شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیعالدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به «[[ادیب الملک|ادیب]]» و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار مییافت. [[فروغی]] در 1311ق ـ سال اول سلطنت [[مظفرالدین شاه]] ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر میکرد<ref name=":0" /><ref name=":1">بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378</ref>. روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «[[زینالعابدین رهنما|زینالعابدین]]» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته میشد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج میشد.<ref name=":2">پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسینویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379 ص401</ref>. همانگونه که از مقالاتش در مییابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه [[رشته عکاسی|رشته]] از کارهای [[ملک الشعرای بهار|ملک]] و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پردهای از واژههای پیچیده مطرح میگردند. <ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسینویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.ص423، 426</ref>. همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، [[عکاسی هنری|عکاسی]]، فلسفه و رمان [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] میشد، از جمله رمانها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسنپیر و «[[عشق]] و عفت» اثر شاتوبریان را میتوان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه میگردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سالهای مختلف افزایش یافت<ref>جلد دوم، شمارههای 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش</ref>. این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر میشد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] شد<ref>'''''تربیت'''''. جلد سوم، شمارههای 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش</ref><ref name=":1" /> <ref>'''''مجله''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361</ref><ref name=":2" />.وقفههایی در [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد: | |||
1) | 1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غرهصفر 1316ق، شمارههای 111- 110، ص444- 437)</ref> | ||
2) | 2) وقفه دوم، بیش از دو ماه<ref>(تربیت، سال چهارم، 17 شوال تا 21 ذیحجه 1318ق، شمارههای 224- 223، ص900- 893)</ref> | ||
3) | 3) وقفه سوم، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال چهارم، 28 ذیحجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شمارههای 226- 225، ص908- 901).</ref> | ||
از | از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان میکند<ref>تربیت، سال دوم، 11ذیقعده 1315، شماره 68، ص269- 272</ref>. همچنین فرزند ذکاءالملک [[فروغی|محمدعلی فروغی]] که قسمتی از ترجمههای پاورقیهای روزنامه توسط او انجام میگرفت. سلیمانخان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقالههایش درباره فن عکاسی به [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] میرسید<ref>صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363</ref>. این روزنامه همچنین دارای [[انجمن آثار و مفاخر فرهنگی|انجمن]] روزنامه نیز بود<ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسینویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379، ص766</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[زینالعابدین رهنما|زینالعابدین]] | |||
* [[چاپ سنگی]] | |||
* [[عشق]] | |||
* [[عکاسی هنری|عکاسی]] | |||
* [[مظفرالدین شاه]] | |||
* [[ادیب الملک|ادیب]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
سعاد پیرا | سعاد پیرا | ||
[[رده:رسانه ها و ارتباطات]] | |||
[[رده:مطبوعات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۳
تربیت، روزنامه فرهنگی، اجتماعی، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در تهران به چاپ سنگی، میرسید[۱]. این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیعالدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به «ادیب» و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار مییافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر میکرد[۱][۲]. روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «زینالعابدین» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته میشد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج میشد.[۳]. همانگونه که از مقالاتش در مییابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه رشته از کارهای ملک و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پردهای از واژههای پیچیده مطرح میگردند. [۴]. همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، عکاسی، فلسفه و رمان چاپ میشد، از جمله رمانها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسنپیر و «عشق و عفت» اثر شاتوبریان را میتوان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه میگردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سالهای مختلف افزایش یافت[۵]. این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر میشد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد[۶][۲] [۷][۳].وقفههایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:
1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه[۸]
2) وقفه دوم، بیش از دو ماه[۹]
3) وقفه سوم، نزدیک به یک ماه[۱۰]
از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان میکند[۱۱]. همچنین فرزند ذکاءالملک محمدعلی فروغی که قسمتی از ترجمههای پاورقیهای روزنامه توسط او انجام میگرفت. سلیمانخان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقالههایش درباره فن عکاسی به چاپ میرسید[۱۲]. این روزنامه همچنین دارای انجمن روزنامه نیز بود[۱۳].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ تربیت. جلد اول، شمارههای 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش. نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ بامداد، مهدی. شرح حال رجال ایران. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ پروین، ناصرالدین. تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسینویسان. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379 ص401
- ↑ پروین، ناصرالدین. تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسینویسان. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.ص423، 426
- ↑ جلد دوم، شمارههای 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش
- ↑ تربیت. جلد سوم، شمارههای 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش
- ↑ مجله یغما. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361
- ↑ (تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غرهصفر 1316ق، شمارههای 111- 110، ص444- 437)
- ↑ (تربیت، سال چهارم، 17 شوال تا 21 ذیحجه 1318ق، شمارههای 224- 223، ص900- 893)
- ↑ (تربیت، سال چهارم، 28 ذیحجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شمارههای 226- 225، ص908- 901).
- ↑ تربیت، سال دوم، 11ذیقعده 1315، شماره 68، ص269- 272
- ↑ صدرهاشمی، محمد. تاریخ جراید و مجلات ایران. ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363
- ↑ پروین، ناصرالدین. تاریخ روزنامهنگاری ایرانیان و دیگر پارسینویسان. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379، ص766
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
سعاد پیرا